Sayıştay 7. Dairesi 28454 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2001

• Daire: 7

• Dosya No: 28454

• Tutanak No: 28855

• Tutanak Tarihi: 17.10.2006

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1. 794 sayılı ilamın 1 inci maddesinde, Altyapı İnş. yükleniminde bulunan 332.171.545.125 TL. keşif bedelli “Güngören Bölgesindeki Çöplerin Toplanması ve Süpürülmesi 2.Bölge” işine ait hak ediş ve eklerinin incelenmesinde; Tasarruf kesintisi matrahına gece çalışması bedelinin de dahil edilmesi ve işin devamı sırasında sigorta primine esas günlük kazanç alt sınırının artırılması nedeniyle yükleniciye fiyat farkı verilmesi nedeniyle toplam 384.997.000 liraya tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçiler dilekçelerinde özetle, keşif özet cetveline gerçek işçilik maliyetlerinin dahil edildiğini, sigorta primine esas günlük kazanç sınırının artırılmasının yüklenicinin iradesi dışında olduğunu ve bir mali külfet getirdiğini, Sayıştay Genel Kurul Kararı ile Maliye Bakanlığının görüşünün ihale tarihinden sonra olduğunu, geriye yürütülemeyeceğini, Sayıştay Genel Kurul Kararı’nın istişari nitelikte olduğunu, ödemenin Sayıştay’ca tescil edilen sözleşmeye göre yapıldığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Dilekçiler keşif özet cetveline gerçek işçilik maliyetlerinin dahil edildiğini belirtmekte iseler de, rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesinde, keşif özet cetvelinin hazırlanmasında esas alınan bir işçinin giydirilmiş asgari ücretinin hesaplanmasında Tasarrufu Teşvik Fonu kesintisi matrahına asgari ücretin yanında işçinin yapacak olduğu gece çalışmaları bedelinin de dahil edildiği görülmektedir.

3417 sayılı “Çalışanların Tasarrufa Teşvik Edilmesi ve Bu Tasarrufların Değerlendirilmesine Dair Kanun’un “Tasarruf Miktarları” başlıklı 3 üncü maddesinde;

“……ilgililerin aylık ve ücretlerinden yapılacak %2 nispetindeki tasarruf kesintisi ile ilgililerin aylık ve ücretlerinin yüzde 3’ü nispetinde Devlet veya işverence sağlanacak katkının toplamından oluşur.

……….”denilmektedir.

Anılan hükme göre, Devlet veya işverence sağlanacak katkı(%3) ilgililerin aylık veya ücretleri esas alınarak tespit edilecektir. Dolayısıyla, ek çalışmalardan tasarruf teşvik kesintisi yapılması mümkün değildir.

Bunun yanı sıra işin devamı sırasında sigorta primine esas günlük kazanç alt sınırının artırılması nedeniyle fiyat farkı ödendiği görülmüştür.

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun “Şartname Genel Esasları” başlıklı 8. maddesinde “Bakanlar Kurulu a) Tip şartnamelerin genel ve ortak esaslarını belirlemeye,

b) Şartnamelere konulmak üzere 7. maddede sayılan hususlarla ilgili veya bunlar dışındaki konularda genel esaslar tespit etmeye,

Yetkilidir.” hükümlerine yer verilmektedir.

Bu hükümlere göre, idare, ihale konusu işe ilişkin şartnameye, birim fiyatları ile ilgili değişiklikler nedeniyle fiyat farkının ne şekilde ödeneceği hususunda hüküm koymakta serbest olmakla birlikte, Bakanlar Kurulu da şartnamelere konulacak hususlarda genel esasları tespit etmeye yetkilidir.

Verilen bu yetki çerçevesinde Bakanlar Kurulunca yayınlanan, Devlet İhale Kanunun kapsamına giren idarelerin inşaat ve imalat işlerine dair fiyat farkı kararnameleri dışında kalan işlerine ait şartname ve sözleşmelere fiyat farkı ile ilgili hükümler eklenmesi hakkındaki 28.11.1990 tarih 90/1216 sayılı Kararın 1. maddesinde,

“İdarelerce aşağıda belirtilen mal ve hizmetlerle ilgili olarak düzenlenecek şartname ve sözleşmelere;

c) Yardımcı hizmetler sınıfı personeli tarafından yerine getirilmesi gereken hizmet yerlerinin ve tedavi kurumlarının temizlenmesi işleri ile ilgili şartname ve sözleşmelerde çalıştırılacak Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personel sayısı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla; asgari ücret tespit komisyonlarınca ihalenin yapıldığı tarihte mevcut olan asgari ücretin artırılması halinde, eski ve yeni asgari saat ücretleri arasındaki fark; ayrıca bu farktan doğan ve işverence karşılanması gereken sosyal sigortalar primleri ve tasarrufu teşvik kesintisinde meydana gelecek artış farkının ödenmesi hususlarında hüküm konulabilir.” denilmekle temizlik işleri ile ilgili ihalenin yapıldığı tarihten sonra, şartname ve sözleşmelerde hüküm bulunması kaydıyla, asgari ücrette meydana gelebilecek artışlar üzerine, işveren müteahhide, idarece verilebilecek artış farkının sınırları çizilmiş bulunmaktadır.

Diğer yandan, Maliye ve Gümrük Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 178 sayılı KHK nin 10. maddesinin f fıkrasında verilen yetkiye dayanılarak anılan Bakanlıkça hazırlanan Temizlik İhalelerinde Uygulanacak Esasların IV Şartname ve Sözleşmelerde Dikkate Alınacak Hususlar bölümünde (10.12.1998 tarih ve 23549 sayılı R.G.)90/1216 sayılı BKK. 1/c maddesi ile ilgili olarak yapılan açıklamadan sonra ;“Ancak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa göre alınacak prim ve verilecek ödenekler ile bağlanacak gelir ve aylıkların hesaplanmasında esas alınacak gösterge ve üst gösterge tablolarının değiştirilmesi nedeniyle prime esas aylık alt sınırının artması halinde işverence karşılanması gereken prim farklarının ödenmesi anılan Kararnameye göre mümkün bulunmadığından sözleşme ve şartnamelerde, bu nedenle fark ödemesi yapılacağına ilişkin hükümlere yer verilmemesi gerekmektedir.” denilmektedir.

Sayıştay Genel Kurulunun 20.6.2002 tarih ve 5030/2 Kararında ; ‘506 sayılı Kanunun 78’inci maddesinde yer alan prime esas günlük kazanç alt sınırının artırılması durumunda, artırılan yeni tutarla eski günlük kazanç alt sınırı arasındaki farka isabet eden sosyal sigorta prim farklarının fiyat farkı olarak müteahhide ödenemeyeceğine’ hüküm verilmiştir.

Dilekçiler tarafından Sayıştay Genel Kurul Kararı ve Muhasebat Genel Müdürlüğünün 14.08.2002 gün ve 18492 sayılı yazılarının 2000/2001 yılı ihalelerinin uygulanmasından sonra ortaya çıktığı için uygulanmasının mümkün olmadığı belirtilmekte ise de, 90/1216 sayılı Kararnamenin daha açık bir şekilde kaleme alınmasından ibaret olan ve 1998 yılında yayımlanan Temizlik İhalelerinde Uygulanacak Esaslarda bu hususa özellikle dikkat çekilmektedir. Kaldı ki Sayıştay Genel Kurul Kararları yeni bir hüküm tesis etmeyip yürürlükte bulunan mevzuat hükmünü açıklamakta olduğundan kararın geriye yürütülmesinden sözedilemez.

Ayrıca sözleşmenin tescil edildiği ve tescilde bir düzeltme istenmediği belirtilmekte ise de, 832 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 32. maddesi son fıkrasında bir işlemin tescil edilmiş olmasının sorumluları bağlamayacağı gibi Sayıştay’ın yargı yetkisini de kısıtlamayacağı hüküm altına alınmıştır.

90/1216 sayılı Kararnamede sadece asgarî ücretin artırılmasından kaynaklanan prim farklarının ödenmesi hususunda şartname ve sözleşmelere hüküm konulabileceği öngörüldüğünden, bunun haricinde ihale yapıldıktan sonra 506 sayılı Kanunun 78’inci maddesinde yer alan prime esas günlük kazanç alt sınırının artırılması durumunda, artırılan yeni tutarla eski günlük kazanç alt sınırı arasındaki farka isabet eden sosyal sigorta prim farklarının fiyat farkı olarak müteahhide ödenmesi mevzuata uygun değildir.

Bu sebeplerle, dilekçi iddialarının reddi ile 794 sayılı ilamın 1. maddesiyle 384.997.000 liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 794 sayılı ilamın 2 nci maddesinde, Altyapı İnş. yükleniminde bulunan 332.171.545.125 TL. keşif bedelli “Güngören Bölgesindeki Çöplerin Toplanması ve Süpürülmesi 2.Bölge” işine ait hak ediş ve eklerinin incelenmesinde; işin devamı sırasında sigorta primine esas günlük kazanç alt sınırının artırılması nedeniyle yükleniciye fiyat farkı verilmesi nedeniyle toplam 11.885.392.000 liraya tazmin hükmü hükmolunmuştur.

Dilekçi iddiaları ilamın 1 inci maddesinde olduğu gibidir. İlamın 1. maddesinde açıklanan sebepler ve üye görüşü aynı kalmak üzere ilamın 2 nci maddesi ile toplam 11.885.392.000 liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

3. 794 sayılı ilamın 3 üncü maddesinde, Üneşler A.Ş. yükleniminde bulunan 1.195.161.050.000 TL. keşif bedelli “Güngören Bölgesindeki Çöplerin Toplanması ve Süpürülmesi” işine ait hak ediş ve eklerinin incelenmesinde; işin devamı sırasında sigorta primine esas günlük kazanç alt sınırının artırılması nedeniyle yükleniciye fiyat farkı verilmesi nedeniyle toplam 22.617.670.000 liraya tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi iddiaları ilamın 1 inci maddesinde olduğu gibidir. İlamın 1. maddesinde açıklanan sebepler ve üye görüşü aynı kalmak üzere ilamın 3 üncü maddesi ile toplam 22.617.670.000 liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

4. 794 sayılı ilamın 4 üncü maddesinde, Üneşler A.Ş. yükleniminde bulunan “Güngören Bölgesindeki Çöplerin Toplanması ve Süpürülmesi 1.Bölge” işine ait hak ediş ve eklerinin incelenmesinde; işin devamı sırasında sigorta primine esas günlük kazanç alt sınırının artırılması nedeniyle yükleniciye fiyat farkı verilmesi nedeniyle toplam 31.260.000 liraya tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi iddiaları ilamın 1 inci maddesinde olduğu gibidir. İlamın 1. maddesinde açıklanan sebepler ve üye görüşü aynı kalmak üzere ilamın 4 üncü maddesi ile toplam 31.260.000 liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 17.10.2006 tarih ve 28855 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.