Sayıştay 7. Dairesi 28096 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2001

• Daire: 7

• Dosya No: 28096

• Tutanak No: 28802

• Tutanak Tarihi: 19.09.2006

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 803 sayılı ilamın 1. maddesine ilişkin olarak dilekçi tarafından tazmin tutarına ilişkin alacak davası açıldığı bildirilmekte olup, ilam hükmüne karşı herhangi bir itiraz söz konusu bulunmadığından bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

2. 803 sayılı ilamın 2. maddesi ile tazmin hükmolunan 80.187.000 liraya ilişkin olarak, dilekçi tarafından tahsilat bildirilmekte ise de, hüküm tarihinden önce yapılmış olan söz konusu tahsilat temyiz konusu olmayıp yargılamanın iadesiyle ilgili bulunduğundan, bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve gereğinin ifasını teminen dosyanın ilgili dairesine tevdiine,

3. 803 sayılı ilamın 3. maddesi ile tazmin hükmolunan 2.060.970.000 liranın tahsil edildiği bildirilmekte ise de, hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğu ve ilam hükmüne karşı herhangi bir itirazda söz konusu bulunmadığı cihetle bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

4. 803 sayılı ilamın 4. maddesi ile tazmin hükmolunan 1.259.950.660 liranın tahsil edildiği bildirilmekte ise de, hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğu ve ilam hükmüne karşı herhangi bir itirazda söz konusu bulunmadığı cihetle bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

5. 803 sayılı ilamın 5. maddesi ile tazmin hükmolunan 196.348.369 liranın tahsil edildiği bildirilmekte ise de, hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğu ve ilam hükmüne karşı herhangi bir itirazda söz konusu bulunmadığı cihetle bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

6. 803 sayılı ilamın 6. maddesi ile tazmin hükmolunan 635.404.383 liranın tahsil edildiği bildirilmekte ise de, hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğu ve ilam hükmüne karşı herhangi bir itirazda söz konusu bulunmadığı cihetle bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

7. 803 sayılı ilamın 7. maddesinde; Er. İş İmalat Taahhüt Ticaret (Hacı Bekir Er) Yükleniminde bulunan 35.229.119.814 lira keşif bedelli A.Ü. İbni Sina Hastanesi 0.ve 1 .Kat Poliklinik ve Laboratuar Bay. Bayan ve Hasta WC lerinin izolasyonu, giderlerinin Yapım işine ilişkin hakediş ödemelerinde;

A) Hilton Tipi Lavabo Tezgahı Yapılmasına ilişkin Milli Savunma Bakanlığı Birim Fiyat Listesinde MSB 661 poz nolu birim fiyat mevcut iken, daha yüksek olarak oluşturulan "Özel-1" poz nolu yeni birim fiyatın ödemeye esas alınması,

B)2001/2S62 sayılı Fiyat Kararnamesi uyarınca yıl içi fiyat farkı ödenmesinde, (F=AxBxT/To-1) formülünde yer alan, To parametresinin yanlış alınması,

sonucu fazla ödemede bulunulduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde; ilamın (A) fıkrasına ilişkin olarak, İlgili firmaca rızaen tahsilatı yapılmış olmakla birlikte Hilton tipi Lavabo Tezgahı Yapılması" imalatına yönelik olarak oluşturulan "Özel-1" poz no.lu birim fiyatın, ilam maddesine konu işin 1 nci keşfinde yer almakta olup, rekabetin de bu şartlar altında oluşmuş olduğunu. Yani fazla ödeme kararına konu edilen imalatın, dayanağını, sözleşmenin tabii eki durumunda olan keşif özetinden almakta olduğunu. Çünkü, sözleşmenin eki durumundaki belgelerin, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 287 nci maddesi gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olup, denetim ve yargılama sırasında re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğini. Kaldı ki, Sayıştay Temyiz Kurulunun 10.11.1998 tarih ve 24316 sayılı kararında da; "Tazmin hükmüne konu teşkil eden hususun ihale öncesi düzenlenen özel birim fiyatla keşfe dahil edilmesi suretiyle ihale çıkarılmış olması karşısında, mezkur birim fiyatın sözleşme hükümleri muvacehesinde uygulanması da zorunlu olmaktadır” Denilerek, B.İ.G.Ş.'nin 20. maddesine aykırı bir durumun olmadığının ortaya çıkmış olduğunu. Bu nedenle, tazmin hükmolunan 1.422.382.000 TL. nin kaldırılarak, beratine hükmolunmasını, talep etmektedir.

İlamın (B) fıkrasına ilişkin olarak, söz konusu formülde (To) parametresi olarak (2626,Aralık 2000) indeksinin alınması nedeniyle fazla ödeme yapıldığına hükmolunmuş ise de, söz konusu işe ilişkin teklif mektubunda, bu karara dayanak teşkil edecek bir tarihin bulunmamakta olduğunu. İhale aşamalarından yararlanılarak (To) için Aralık 2000'e ait indeksin alınmamasının gerektiği düşüncesinin dayanaktan yoksun olduğunu. Bu nedenle, 16.900.261.000 TL. tutarındaki fiyat farkı ödemesinde mevzuata aykırı bir hususun bulunmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

A) Dilekçi ilamda "Özel-1" poz no.lu birim fiyatın, ilam maddesine konu işin 1 nci keşfinde yer almakta olup, rekabetin de bu şartlar altında oluşmuş olduğunu, fazla ödeme kararına konu edilen imalatın, dayanağını, sözleşmenin tabii eki durumunda olan keşif özetinden almakta olduğunu, belirtmektedir.

İlam hükmü, Hilton Tipi Lavabo Tezgahı Yapılmasına ilişkin Milli Savunma Bakanlığı Birim Fiyat Listesinde MSB 661 poz nolu birim fiyat mevcut iken, daha yüksek olarak oluşturulan "Özel-1" poz nolu yeni birim fiyatın ödemeye esas alınması sonucu fazla ödeme yapıldığı şeklindedir.

Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 20 nci maddesinde:

“Keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş olup da yapılması idarece istenen yapım ve hizmet işlerinin yeni birim fiyatları tespit edilirken öncelik sırası ile aşağıdaki analizler kullanılır.

a) Sözleşme ve eklerindeki (birim fiyat cetvellerindeki) birim fiyatların tespitinde kullanılan analizler veya varsa o işe ait teklif analizler,

b) Sözleşme birim fiyatlarının tespitinde kullanılan analizlerle veya varsa o işe ait teklif analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler,

c) Diğer idarelere ait benzer analizler.

d) Birim fiyatı tespit edilecek iş kalemleri için o işin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinaların çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler,

Yeni birim fiyatların tespitinde, yukarıdaki analizlere öncelik sırası ile aşağıdaki rayiçler uygulanır.

1. Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilip yayımlanan rayiçler veya varsa o işe ait rayiçler,

2. Diğer idarelerce tespit edilmiş rayiçler,

3. İdarece kabul edilmek şartı ile Ticaret ve veya Sanayi odasınca onaylanmış memleket rayiçleri,

Bu usullerden hiç biriyle yeni birim fiyat tespiti mümkün olamıyorsa, o iş kalemine ait Ticaret ve veya Sanayi Odasınca onaylanmış fatura bedelleri esas alınarak yeni birim fiyat tespit edilebilir.

Yeni birim fiyat, müteahhitle birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek bu hususta düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve onaydan sonra geçerli olur. Yeni birim fiyat tespitinde müteahhitle uyuşulmaz ise anlaşmazlık, idaresi tarafından en çok bir ay içerisinde Bayındırlık Kuruluna intikal ettirilir. Bayındırlık Kurulu tarafından tespit edilen fiyatın iki tarafça kabulü zorunludur.” denilmektedir.

Şartnamenin 20 nci maddesi (C) bendinde, keşif özetinde ve birim fiyat cetvelinde gösterilmeyip, yapımı idarece istenen imalatlar için yeni birim fiyat tespitinde diğer idarelere ait benzer analizlerden yararlanılması öngörülmektedir. İdarenin, Milli Savunma Bakanlığının yapmış olduğu analiz hakkında bilgisi olmaması ve kendi yapmış olduğu özel analizi uygulamış olmasının tazmin hükmüne gerekçe oluşturması yerinde görülmemektedir.

Diğer yandan rapor dosyası eki belgelerden Hilton Tipi Lavabo Tezgahı Yapılmasına ilişkin, "Özel-1" poz no.lu birim fiyatın ihaleden önce idare tarafından tespit edilmiş ve keşif özeti eki birim fiyat cetvelinde yer almış, ihalede rekabetin bu birim fiyat üzerinden sağlanmış olduğu görülmektedir.

Keşif özetinde yer almış ve sözleşme eki olmuş Özel birim fiyatın daha sonra değiştirilmesi mümkün olamayacağından, MSB 661 poz nolu birim fiyat yerine, bu birim fiyatın uygulanmış olması gerekçesiyle verilmiş tazmin hükmü yerinde görülmemektedir.

Bu nedenlerle 803 sayılı ilamın 7. maddesi (A) fıkrasıyla verilmiş olan tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

B) Dilekçi söz konusu işe ilişkin teklif mektubunda, bu karara dayanak teşkil edecek bir tarihin bulunmamakta olduğunu, İhale aşamalarından yararlanılarak (To) için Aralık 2000'e ait indeksin alınmamasının gerektiği düşüncesinin dayanaktan yoksun olduğunu, belirtmekte ise de;

2001/2862 sayılı Kararname eki Esaslarla getirilen önemli değişikliklerinden biri, Geçici Madde 14 ile, 88/13181 sayılı Kararname eki Esasların "Malzeme Fiyat Farkları" başlığı altındaki 9 uncu maddesinde yapılmıştır.

Bu değişiklik ile; 1.2.2001-31.12.2001 tarihleri arasında uygulanmak üzere, inşaat, tesisat, onarım, montaj ve bunlarla ilgili taşıma ve ihzarat işlerinde, yıl içinde fiyat, rayiç, ücret ve bedel değişmeleri nedeniyle fiilen yapılan her iş kalemi için sözleşme veya uygulama yılı birim fiyatlarına ek olarak, Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsünce (DİE) yayınlanan uygulama ve başlangıç aylarına ait toplam eşya indekslerine dayalı F=AxBx(T/To-1) formülü ile hesap edilecek farkın (varsa sözleşmesindeki ihale indirimi aynen uygulanmak suretiyle) ödenmesi öngörülmüştür.

Formüldeki;

(F) Ödenecek veya kesilecek fiyat farkını,

(T) Uygulama ayma ait toptan eşya parametresi; DİE tarafından yayımlanan Toptan Eşya Fiyatları Aylık İndeks bülteninin Tablo-2: Eşya Fiyatları İndeks Sayılan bölümünün "Genel" satırına ait T (Toplam) sayısını,

(To) Başlangıç alma ait toptan eşya parametresi; DİE tarafından yayımlanan Toptan Eşya Fiyatlar). Aylık İndeks bülteninin Tablo-2: Toptan Eşya Fiyatları İndeks Sayıları bölümünün "Genel" satırına ait T(Toplam) sayısını,

Birim Fiyat, teklif birim fiyat, anahtar teslimi götürü bedel fiyat esaslarına göre ihale edilmiş ve uygulama yılı fiyatı uygulanan işlerde;

(A) Sözleşme fiyatlarının uygulandığı yılda "sözleşme fiyatını", uygulama yılında “Uygulama yılı fiyatını”;

(B) 0,60 katsayısını;

Anahtar teslimi götürü bedel esasına göre ihale edilmiş ve uygulama yılı fiyatı uygulanmayan işlerde;

(A) Kesin veya ara ödemeler için kullanılacak bedelleri,

(B) 0,75 katsayısını,

ifade etmektedir.

Formülde geçen (T) ve (To) unsurlarının, Kararnamenin yürürlük tarihinden önce devam eden işler ile yürürlük tarihinden sonra İhale edilen işler açısından hangi değerlere karşılık geleceği hususunu söz konusu unsurların yukarıdaki tanımları yanında Kararname eki Esasların 3 üncü maddesindeki parametreyi esas başlangıç ayı, parametreye esas uygulama ayı ve parametre tanımlarıyla birlikte değerlendirerek belirlemek gerekmektedir.

Kararname eki Esasların 3 üncü maddesi; “Madde 3- Aynı Esasların 3 üncü maddesine, bu Esasların yürürlüğe girmesinden önce devam etmekte olan işler ile 2001 yılı içerisinde ihale edilecek işlere 01.03.2001 - 31.12.2001 tarihleri arasında uygulanmak üzere aşağıdaki geçici bentler eklenmiştir.

z/2) Parametreye esas başlangıç ayı; bu Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce ihalesi yapılmış (son teklifleri alınmış) işler dahil devam eden işlerde 2000 yılı aralık ayını, bu Esasların yürürlüğe girmesinden sonra ihale edilecek işlerde ise ihale tarihinin (son tekliflerin verildiği tarihin) içinde bulunduğu ayı,

z/3) Parametreye uygun uygulama ayı; bu Esaslara göre hazırlanmış onaylı iş programına uygun olarak her ay yapılan iş kalemleri dikkate alınarak hakediş düzenleme tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki ayı,

z/4) Parametre; Ödenecek veya kesilecek fiyat farkının hesaplanmasına yarayan başlangıç (03.01.2001 tarihinde yayımlanan aralık ayı veya ihale tarihindeki ay için sonraki ayın üçüncü günü yayımlanan indeksi) ve uygulama aylarına (bu ayların üçüncü günü yayımlanan bir önceki ayın indeksi) ait Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü'nce yayımlanan indeksleri,” şeklindedir.

Bu çerçevede;

İhale tarihi (son tekliflerin verildiği tarih) Kararname eki Esasların yürürlüğe girdiği 18.8.2001 tarihinden önce olan işler ile bu tarihten önce sözleşmeleri yapılmış ve devam eden işlerde;

(T) Uygulama ayına (hakediş tanziminin yapıldığı aydan bir önceki ay) ait endeks sayısını,

(To) Başlangıç ayına (Aralık 2000) ait indeks sayısını,

Kararname eki Esasların yürürlüğe girdiği 18.8.2001 tarihinden sonra ihale edilecek işlerde ise;

(T) Uygulama ayına (hakediş tanziminin yapıldığı aydan bir önceki ay) ait endeks sayısını,

(To) İhale tarihinin (Son tekliflerin verildiği tarihin) içinde bulunduğu ayın endeks sayısını, Temsil etmektedir.

İlgili işe ilişkin teklif mektubunda herhangi bir tarih belirtilmemiş olmasına rağmen fiyat farkı hesabında (To=2626, Aralık 2000 indeksi) alındığı görülmüştür. Emanet komisyonu kurulmasına ilişkin onayın 01.10.2001 tarihli onayla verilmiş olduğu rapor dosyası eki belgelerden görülmektedir.

Bu durumda ihale tarihi (son tekliflerin verildiği tarih), 18.8.2001 (kararnamenin yürürlüğe girdiği tarih) tarihinden sonra olduğu için;

(To); ihale tarihinin (son tekliflerinin verildiği tarihin) içinde bulunduğu ayın endeks sayısı; 10. Ayın endeks sayısı olmakta,

(T) uygulama ayına (hakediş tanziminin yapıldığı aydan 1.önceki ay) ait endeks sayısı, hakediş tanzimi 11.ayda yapıldığından yine 10.aya ait endeks sayısı olmaktadır. Her iki endeks aynı olduğundan, formülde yerine konulduğunda; F=0 çıkacağından fiyat farkı ödenmemesi gerektiği görülmektedir.

Bu nedenlerle 803 sayılı ilamın 7. maddesi (B) fıkrasıyla verilmiş olan tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Sonuç olarak, dilekçi talebinin kısmen kabulü ile 803 sayılı ilamın 7. maddesi ile verilen 18.322.643.000.-liraya ilişkin tazmin hükmünün mevzuata uygun bulunan 1.422.382.000-lirası düşüldükten sonra kalan, 16.900.261.000.- liranın, Sayman (Dön. Serm. İşl. Müd.) A.İhsan Pekkıbrızlı, Tahakkuk Memuru (Dön. Serm. İşl. Müd.) A. Kerim Beşkaya, Düzenleyenler (İbni Sina Hast. Müd.) Hasan Önal ve (Koordinatör) M. Ziya Güler İle Onaylayan (A.Ü.Tıp Fak.Dekanı) Prof. Dr. Tümer Çorapçıoğlu’nun uhdesinde kalmak üzere DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

Karar verildiği 19.09.2006 tarih ve 28802 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.