Sayıştay 7. Dairesi 278 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İş Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 11.10.2018

• Karar No: 278

• İlam No: 33

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Gelir Vergisi ve SGK kesintisi:

• .... Belediyesi tarafından yapılan hizmet alımlarında yüklenici firmalarca çalıştırılan işçiler tarafından ücret ve benzeri alacakları için açılan davalar sonucu üst işveren olması nedeniyle iş mahkemelerince ... Belediyesinin de alt yüklenici firma ile birlikte sorumlu tutulması üzerine, Kurum tarafından işçilere yapılan ödemelerden gelir ve damga vergisi ile sigorta primi kesintisi yapılmaması neticesinde kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede;

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 12 nci maddesinde “…Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişiye alt işveren denir. Sigortalılar, üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumludur.” denilmektedir.

22.05.2003 tarih ve 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinde “…Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” denilmektedir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Vergi kesenlerin sorumluluğu” başlıklı 11 inci maddesinde, “Yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanlar, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumludurlar.” İfadesi yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38 inci maddesinde; “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır.

Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür.”

Denilmektedir.

Yukarıda yer verilen hükümler, Belediyeyi işçi alacakları hususunda yüklenici firma ile birlikte sorumluluk altına sokmaktadır. Ancak, Belediyece, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38 inci maddesinde belirlenen yükümlülükler yerine getirilmemiş, sonucunda da söz konusu alacaklar ile ilgili olarak olay dava konusu yapılmıştır. Bahse konu davaların sonucunda ilgili mahkemelerce, işçilerin alamadıklarını iddia ettikleri alacaklarının ödenip ödenmediği hususunda ispat külfetinin davalıya ait olduğu belirtilerek bunun ispat edilemediğinden bahisle işçiler lehine hüküm tesis edilmiştir.

İlgili mahkemelerce alınan kararlar doğrultusunda davacılar tarafından icra takibi başlatılmış ve Belediyece de icra takibine istinaden ödemeler yapılmıştır. Bu aşamada söz konusu kesintileri yaparak ilgili kurumlara bildirme yükümlülüğü 213 sayılı Kanun’un yukarıda da değinilen 11 inci maddesi uyarınca ilgili icra müdürlüğünün sorumluluğundadır. Belediye icra emrinde belirtilen tutarı ödemekle yükümlüdür. Bu aşamada brüt olarak hesaplanan tutarlar üzerinden kesinti yapabilme olanağı bulunmamaktadır. Ayrıca, sorumlularca yapılan savunmalarda da görüleceği üzere, Belediyece de ilgili kurumlara durum bildirilmiştir.

Sonuç olarak, belediyece icra takibine istinaden yapılan ödemelerden ötürü herhangi bir kamu zararı oluşmadığından, sorgu konusu ... TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına, oy birliğiyle karar verildi.