Sayıştay 7. Dairesi 253 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Harcırah Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 15.05.2018

• Karar No: 253

• İlam No: 2

• Madde No: 8

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Görevlendirilen belediye personeline, söz konusu organizasyona ilişkin ödemelerde yol ve uçak masrafları ile yeme, içme ve konaklama bedelleri dahil olmasına rağmen ayrıca harcırah ödenmesi:

…Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen “…” adlı futbol turnuvası kapsamında İngiltere’nin Manchester şehrindeki maça götürülüp getirilmek üzere görevlendirilen belediye personeline, söz konusu organizasyona ilişkin ödemelerde yol ve uçak masrafları ile yeme, içme ve konaklama bedelleri dahil olmasına rağmen ayrıca kişilerce harcırah beyannamesi verildiği ve bu beyannameye istinaden harcırah ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin yapılan incelemede,

6245 sayılı Harcırah Kanununun 3’üncü maddesine göre harcırah; ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını ifade etmektedir. Aynı Kanunun “Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14’üncü maddesinde;

“Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur:

1. Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadiyle muvekkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere;

2. Yeni ve eski memuriyetlerine mütaallik bir meseleden dolayı bu kanuna tabi kurumlarca açılan bir dava sebebiyle sanık veya davalı olarak (İşten el çektirilmiş olsun veya olmasın) başka bir yere gönderilenlerden lehinde netice hasıl olanlara;

3. Memuriyet merkezlerinin bulunduğu mahal dışındaki bir vazifeye vekaleten gönderilenlere;

4. Fiilen oturduğu mahalden gayrı bir yere açıktan vekaleten gönderilenlere (yalnız gidiş ve dönüşleri için);

5. (Değişik: 12/1/1959 - 7187/1 md. ) Muvakkat kaza salahiyeti ile gönderilenlere. ” Hükmü yer almaktadır.

6245 Sayılı Harcırah Kanununun 14’üncü maddesi uyarınca geçici görev esnasında verilmesi gereken gündelik ise; memurların memuriyet merkezlerinden ayrılmaları dolayısıyla geçici memuriyet mahallerinin hayat şartlarına intibakı için yapmış oldukları iaşe ve ibate giderleri için ödenen gündeliği ifade etmektedir.

…Büyükşehir Belediyesi tarafından İngiltere’nin Manchester şehrine düzenlenen gezi organizasyonu kapsamında ilgili firmaya yapılan ödemelere iaşe ve ibade (yeme-içme ve barınma) giderlerinin dahil olduğu anlaşılmıştır.

Ancak görevlendirilen personel tarafından İngiltere’de geçirilen günlere ilişkin harcırah beyannamesi verildiği ve belediye tarafından da harcırah ödendiği görülmüştür.

Bakanlar Kurulunun 2016/9715 sayılı '2017 yılı Yurtdışı Gündeliklerine Dair Kararın 3. maddesinin 2. Bendinde,

"Kurumlar, hizmetin özellikleri, mevcut ödenek miktarı, yabancı devlet, uluslararası kuruluş, resmi veya özel diğer kurum ve kuruluşlar tarafından ödeme yapılması, görev yerinde ücretsiz veya düşük ücretli yatacak yer temin edilmesi, yemek ihtiyaçlarının kısmen veya tamamen karşılanması gibi hususları dikkate almak suretiyle, ekli cetvelde gösterilen miktarlardan daha aşağı miktarda gündelik ödeyebilirler” hükmüne dayanarak harcırah alınması mümkün değildir.

Çünkü Manchester gezisine katılanlara yabancı devlet, uluslararası kuruluş, resmi veya özel diğer kurum ve kuruluşlar tarafından ödeme yapılması, görev yerinde ücretsiz veya düşük ücretli yatacak yer temin edilmesi, yemek ihtiyaçlarının kısmen veya tamamen karşılanması gibi hususlar ödeme emirlerinde görüleceği gibi vukuu bulmamış; aksine tüm bu giderler zaten Belediye Bütçesinden karşılanmıştır. Sorguya konu edilen ilişikli ödeme emri ve ekleri incelendiğinde de görüleceği üzere geziye katılan kişilerin konaklama, yol, gezme, yeme, içme ve hatta ara öğünler dahil tüm giderler belediye bütçesinden ilgili firmaya ödenmiştir. Hal böyle iken ayrıca belediye görevlilerine harcırah ödenmesi mümkün değildir.

Öte yandan; Üye … ve Üye …’in “ 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları“ başlıklı 7’nci maddesinin m bendine göre yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül verilebileceğinden ve söz konusu gezi bu ödül kapsamında düzenlendiğinden, ayrıca görevlendirmenin yapıldığı söz konusu meclis kararında, sadece sporculara, teknik yöneticilere, antrenörlere bu gezi ödülünün verileceği, diğer kamu personeline böyle bir ödül verileceğinden basedilmediğinden, geziye katılan ve bu kapsamda değerlendirilmesi mümkün olmayan belediye personeli ve belediye başkanlarından oluşan toplam 16 kişiye yapılan ödemenin tamamı kamu zararı oluşturmaktadır. Bu sebeple de bu kişilere yurt dışı harcırahı ödenmesi mümkün değildir” şeklindeki ilave görüşleri bulunmaktadır.

Bu itibarla; yukarıda açıklanan gerekçelerle, İngiltere’nin Manchester şehrindeki maça götürülüp getirilmek üzere görevlendirilen belediye personeline, söz konusu organizasyona ilişkin ödemelerde yol ve uçak masrafları ile yeme, içme ve konaklama bedelleri dahil olmasına rağmen ayrıca kişilerce harcırah beyannamesi verildiği ve bu beyannameye istinaden harcırah ödenmesi suretiyle sebebiyet verilen 8… TL kamu zararının

sorumlularına

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, (Üye …’nın “6245 sayılı Harcırah Kanununun, “Yurtdışında verilecek gündeliklerin miktarı” başlıklı 34 üncü maddesinde; “Bu Kanun gereğince verilecek yurtdışı gündeliklerinin miktarı, gidilecek ülkeye, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarları ile görevin mahiyetine göre, mali yıl itibariyle ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca tayin olunur. (İkinci fıkra mülga: 23/1/1987 - KHK 269/4 md.) Geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerinden indirilir.” Bakanlar Kurulunca çıkarılan Yurtdışı Gündeliklerine Dair Kararın 3 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise; “(1) Geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerinden indirilir. (2) Kurumlar, hizmetin özellikleri, mevcut ödenek miktarı, yabancı devlet, uluslararası kuruluş, resmi veya özel diğer kurum ve kuruluşlar tarafından ödeme yapılması, görev yerinde ücretsiz veya düşük ücretli yatacak yer temin edilmesi, yemek ihtiyaçlarının kısmen veya tamamen karşılanması gibi hususları dikkate almak suretiyle, ekli cetvelde gösterilen miktarlardan daha aşağı miktarda gündelik ödeyebilirler. Ancak, bu şekilde ödenecek gündeliklerin ilgililerce kabul edildiğinin görev mahallinden ayrılmadan önce idarelerine yazılı olarak bildirilmesi gerekir.” hükümleri yer almaktadır.

Yargılamaya Esas Rapora konu olan yurtdışı harcırahlarının, Yurtdışı Gündeliklerine Dair Bakanlar Kurulu Kararının 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası esas alınarak bir değerlendirmeye tabi tutulması gerekmekte olup; ilgili maddede bazı şartlar sayılarak bu durumların gerçekleşmesi halinde kurumların ekli cetvelde gösterilen miktarlardan daha aşağı miktarda gündelik ödeyebilecekleri hüküm altına alınmıştır. Birinci fıkradaki; geçici görevle yabancı ülkelere gidenlere özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapılması durumunda bu ödemelerin gündeliklerden indirileceği hükmü, emredici nitelikte iken ikinci fıkra hükmü emredici nitelikte değildir. Söz konusu ikinci fıkrada; “Kurumlar hizmetin özellikleri, mevcut ödenek miktarı, yabancı devlet, uluslararası kuruluş, resmi veya özel diğer kurum ve kuruluşlar tarafından ödeme yapılması, görev yerinde ücretsiz veya düşük ücretli yatacak yer temin edilmesi, yemek ihtiyaçlarının kısmen veya tamamen karşılanması gibi hususları dikkate almak suretiyle ekli cetvelde gösterilen miktarlardan daha aşağı miktarda gündelik ödeyebilirler. Ancak, bu şekilde ödenecek gündeliklerin ilgililerce kabul edildiğinin görev mahallinden ayrılmadan önce idarelerine yazılı olarak bildirilmesi gerekir.” denilmek suretiyle Kurumlara tanınan daha aşağı miktarda bir gündelik ödeyebilme takdir yetkisi, ancak görevlendirileceklerin yazılı onayı yani Karara ekli cetveldekinden daha az harcırah ödenmesini kabul ettiğini yazılı olarak idareye bildirmesi şartına bağlanmıştır.

Yurtdışına geçici görevle görevlendirilenlerden böyle bir yazı alındığına dair yargılamaya esas rapor ve eklerinde bir belge bulunmamaktadır. Bu nedenle, görevlendirilenlere harcırah ödenmemesi için Kararname gereğince aranan ilgililerce kabul edildiğine ilişkin yazı alınmaması ve dolayısıyla ilgililerin bunu kabul etmediği dikkate alındığında yapılan harcırah ödemelerinin mevzuata uygun olduğuna karar verilmesi gerekir.” Şeklindeki ayrışık görüşüne karşı)

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,