Sayıştay 7. Dairesi 234 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 01.02.2018

• Karar No: 234

• İlam No: 75

• Madde No: 7

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

PROFESYONEL SPOR KLUBÜNE YARDIM

… Büyükşehir Belediyesi tarafından, profesyonel statüde faaliyet gösteren … spor kulübüne nakdi yardımda bulunulmak suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen 7'nci maddesinin "m" bendinde,

"… gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek.'' hükmü yer almaktadır.

Yukarı alınan mevzuat hükmü gereği; belediyelerin amatör spor kulüplerine nakdi yardımda bulunması mümkün iken profesyonel statüde faaliyet gösteren spor kulüplerine yardım yapılması mümkün değildir

Nakdi yardım yapılan … Spor Kulübünün profesyonel olarak Spor Toto 2. lig kırmızı grupta mücadele ettiği anlaşılmıştır.

Savunmalarda, yapılan nakdi yardımın … Spor kulübünün amatör sporcuları için yapıldığı belirtilmiştir. Ancak yapılan yardımın amatör faaliyetlerde mi yoksa profesyonel futbol takımının ihtiyaçları için mi kullanıldığına dair kanıtlayıcı bir belge mevcut değildir. Kaldı ki; kanunun anılan maddesinde, amatör spor faaliyetleri için nakdi yardım yapılabileceği değil, amatör spor kulüplerine nakdi yardım yapılabileceği ifade edilmiştir. Öte yandan, amatör sporların desteklenmesi amaçlanıyorsa, neden … ilindeki onlarca amatör spor kulübü dururken, profesyonel faaliyette bulunan adı geçen kulübe yardım yapıldığı da açıklamaya muhtaçtır. 5216 sayılı Kanunun 7'nci maddesinin "m" bendindeki hükümle kanun koyucunun sadece amatör spor faaliyetlerinin desteklenmesine cevaz verdiği açıktır. Eğer bu desteğin profesyonel spor kulüplerine de yapılabileceği öngörülse idi kanunun lafzında “amatör” vurgusu yapılmasına gerek kalmazdı ve açıkça “amatör spor kulübü” değil “amatör spor faaliyetleri” denmesi gerekirdi. Dolayısıyla profesyonel spor kulüplerine bu madde bağlamında nakdi yardım yapılması mümkün değildir.

Bu itibarla, mevzuata aykırı olarak profesyonel statüde faaliyet gösteren … Spor Kulübüne nakdi yardımda bulunulmak suretiyle sebep olunan toplam … TL tutarındaki kamu zararının; sorumlularına

müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, (Üye …’in ““Spor kulüpleri, 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümleri uyarınca “dernek” statüsünde kurulan ve kar amacı gütmeyen tüzel kişiliklerdir. 5253 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde dernek şu şekilde tanımlanmıştır:

“a) Dernek: Kazanç paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi toplulukları”

Tanımdan da anlaşılacağı üzere dernek tüzel kişiliği, kar/kazanç amacı gütmeyen kuruluşlardır. Derneklerin gelirleri esas olarak bağış ve yardımlardan oluşmaktadır. Ancak dernekler bağış ve yardımlar dışında; 5253 sayılı Kanunun 12 nci ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesi uyarınca “sandık” veya “iktisadi işletme” de kurabilmektedir. Görüleceği üzere dernekler, varsa kendilerine bağlı olarak kurmuş oldukları “sandık” veya “iktisadi işletmeler”e ait gelirler dışında, bağış veya yardımlarla faaliyetlerini sürdürmek zorundadır. İfade etmek gerekir ki bu tespitler “spor kulübü” dernekler için de geçerlidir.

Öte yandan 5253 veya 3289 sayılı Kanunlarda, spor kulüpleri/dernekleri için “amatör” veya “profesyonel” şeklinde bir ayrım veya tanımlama yapılmamıştır. Bir başka ifadeyle, 5216 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin “m” bendinde zikredilen “amatör spor kulübü” kavramının tanımı, gerek 5253 veya 3289 sayılı, gerekse 5216 sayılı Kanunlarda yapılmamıştır. Bir başka deyişle spor kulüplerinin hangi durumlarda veya şartlarda amatör oldukları veya olmadıkları açıklanmış değildir. Bu nedenle bu ifadenin hangi manada anlaşılması gerektiğinin incelenmesi gerekmektedir.

3289 sayılı Kanunun “Profesyonel spor” başlıklı 24 üncü maddesinde;

“Profesyonel dallar, Spor Genel Müdürünün, Merkez Danışma Kurulunun da görüşünü almak suretiyle yapacağı teklif üzerine, Gençlik ve Spor Bakanı tarafından tespit olunur.

Profesyonel spor dallarının teşkili, ilgili federasyonları ile bağlantıları, idaresi tüzükle düzenlenir.

Spor kulüpleri, profesyonel takımlarını, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kuracakları veya kurulmuş olan şirketlere devredebilirler veya profesyonel futbol takımlarını kiraya verebilirler.”

Düzenlemesi yer almış olup anılan düzenleme uyarınca, bir spor kulübünün (derneğinin) bünyesinde profesyonel takımlar/dallar olabileceği gibi profesyonel olmayan (amatör) takımlar/dallar da olabilecektir. Yine bu düzenlemeye göre, bir kulübün profesyonel/amatör olmasından değil, bu kulüp bünyesindeki spor dallarının/branşlarının profesyonel veya amatör olmasından bahsedilebilecektir.

24 üncü madde uyarınca, halihazırda ülkemizde profesyonel branşlar olarak; futbol, golf, tenis, kick-boks ve boks branşları, profesyonel spor branşları olarak belirlenmiş bulunmakta, bunlar dışındaki diğer bütün branşlar ise amatör statüsündedir. Öte yandan ilam konusu olan futbol branşı ülkemizde “profesyonel” statü aynı zamanda “amatör” statüde de yürütülmektedir.

Öte yandan, spor kulüplerinin bünyesinde birden fazla spor branşı/dalı/takımı bulunabilecek olup, bu branşların yetkili merciler tarafından tescil edilmesi yasal zorunluluktur. Yürürlükteki mevzuata göre; spor kulüplerinin bünyesinde futbol branşı bulunması halinde, sadece bu “branşın” tescili, Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) tarafından; futbol dışındaki (varsa) diğer “branşların” tescili ise Spor Genel Müdürlüğünce yapılmaktadır.

Futbol branşının/takımının TFF’ye tescil edilmesiyle bu takım önce amatör liglerde futbol mücadelesini verecek, başarılı olması halinde ise kendiliğinden profesyonel liglere çıkmış olacaktır. Bir başka değişle, faaliyetine yeni başlayan bir futbol takımı doğrudan “amatör” sayılmakta, ancak bu takım ileriki yıllarda “profesyonel” liglerde mücadele etmeye hak kazandığı zaman “profesyonel takım” statüsüne dönüşmektedir.

Özetle; bünyesinde birden fazla spor branşı/takımı/dalı bulunan kulüpler/dernekler, taahhüt ettikleri spor dallarında faaliyet gösterebilmekte olup, bünyesinde diğer amatör branşlar yanında “futbol” takımını/branşını da barındırması ve bu takımın, ileride profesyonel liglere yükselmesi halinde, sadece futbol takımı “profesyonel takım” niteliğini kazanmaktadır.

Bir spor kulübünün bünyesinde hem amatör spor branşları, hem de profesyonel liglerde mücadele eden bir futbol branşının/takımının bulunması, bu spor kulübünü/derneğini tamamen “profesyonel” hale getirmemektedir. Çünkü yukarıda da belirttiğimiz üzere, bir kulübün/derneğin tüzel kişiliğinin profesyonel veya amatör olmasından bahsedilemez; sadece bu kulüp bünyesindeki bazı spor dallarının/branşlarının profesyonel veya amatör olmasından bahsedilebilecektir.

Dolayısıyla 5216 sayılı Kanunda lafzen zikredilen “amatör spor kulübü” ifadesinin hukuki bir karşılığı bulunmamakta, bu ifadeyi “amatör spor dalları/branşları/faaliyetleri” şeklinde yorumlamak gerekmektedir.

İlamda adı geçen spor kulübü, bünyesinde; profesyonel ligde mücadele eden futbol takımı dışında, farklı dallarda amatör branşlarını da barındırdığından ve amatör spor kulüplerine gerekli desteği sağlamak belediyenin görev alanına girdiğinden, anılan Spor Kulübüne nakdi yardım yapılmasında ilişilecek husus bulunmadığına,” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,