Sayıştay 7. Dairesi 215 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 09.11.2017

• Karar No: 215

• İlam No: 47

• Madde No: 5

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Belediye meclis üyeleri arasından SEÇİLEN Belediye Başkan yardımcısına sosyal denge ödemesi yapılması:

Belediye meclis üyeleri arasından Belediye Başkan yardımcısı olarak görevlendirilen …. sosyal denge ödemesi yapılması suretiyle kamu zararına neden olunması iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;

12.07.2001 tarih ve 24460 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4688 Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde

“Bu Kanun, Devletin veya diğer kamu tüzel kişilerinin yürütmekle görevli oldukları kamu hizmetlerinin görüldüğü genel, katma ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı kuruluşlarda kamu iktisadî teşebbüslerinde, özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanarak kurulan banka ve teşekküller ile bunlara bağlı kuruluşlarda ve diğer kamu kurum veya kuruluşlarında işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlileri hakkında uygulanır.”

“Toplu sözleşmenin kapsamı” başlıklı 28’inci maddesinde

“Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.

Toplu sözleşme ikramiyesi hariç olmak üzere toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamaz.

Toplu sözleşme hükümleri, sözleşmenin yapıldığı tarihi takip eden iki mali yıl için geçerlidir.

8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa göre aylık ödenmekte olanların aylıklarının hesabında da toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayıları esas alınır. 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılık hali esas alınarak bağlanan yaşlılık, malullük veya ölüm aylıklarında yapılacak artışlar hakkında 5510 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin ikinci fıkrası uygulanmaz ve bu aylıklar toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayılarındaki artış dikkate alınarak artırılır.”

6289 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Ek 15 inci maddesinde, “Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.”,

5393 sayılı Belediye kanununun 49’uncu maddesinde

“…

Norm kadrosunda belediye başkan yardımcısı bulunan belediyelerde norm kadro sayısına bağlı kalınmaksızın; belediye başkanı, zorunlu gördüğü takdirde, nüfusu 50.000'e kadar olan belediyelerde bir, nüfusu 50.001-200.000 arasında olan belediyelerde iki, nüfusu 200.001-500.000 arasında olan belediyelerde üç, nüfusu 500.000 ve fazla olan belediyelerde dört belediye meclis üyesini belediye başkan yardımcısı olarak görevlendirebilir. Bu şekilde görevlendirilen meclis üyelerine belediye başkanına verilen ödeneğin 2/3'ünü aşmamak üzere belediye meclisi tarafından belirlenecek aylık ödenek verilir ve taleplerine göre bir sosyal güvenlik kurumu ile ilişkilendirilir. Bu şekilde görevlendirme, memuriyete geçiş, sözleşmeli veya işçi statüsünde çalışma dâhil ilgililer açısından herhangi bir hak teşkil etmez ve belediye meclisinin görev süresini aşamaz. Sosyal güvenlik prim ve benzeri giderlerden kurum karşılıkları belediye bütçesinden karşılanır.

…”

hükümleri yer almaktadır.

… Sendikası ile Belediyesi arasında 30.12.2015 tarihinde imzalanan ve 01.01.2016-31.12.2017 tarihleri arasında geçerli sosyal denge sözleşmesine 10.02.2016 tarihinde yapılan ek protokol ile,

“Yararlanma Koşulları

Madde 6

…

(5) Meclis üyeleri arasından Belediye Başkan Yardımcısı olarak atanan kişilerde bu sözleşme hükümlerinden yararlandırılır.

Sosyal Denge Tazminatı Miktarı

Madde 7

…

a) maddesininin…başkan yardımcıları cümlesinden sonra Meclis Üyeleri arasından atanan Belediye Başkan Yardımcısı cümlesi eklenmiştir.”

düzenlemesi yapılmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4’üncü maddesinde kamu hizmetlerinin memurlar, sözleşmeli personel, işçiler ve geçici personel eliyle gördürülebileceği belirtilmiştir. Yani memurlar, sözleşmeli personel, işçiler ve geçici personel kamu görevlisi sayılmaktadır. 4688 Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun “kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde toplu sözleşmenin işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanununun 49’uncu maddesinde ise Belediye Başkanının zorunlu gördüğü hallerde meclis üyeleri arasından da başkan yardımcısı atayabileceği, bu şekilde görevlendirmenin, memuriyete geçiş, sözleşmeli veya işçi statüsünde çalışma dâhil ilgililer açısından herhangi bir hak teşkil etmeyeceği açıkça belirtilmiştir. Bu anlamda, meclis üyeleri arasından seçilen Belediye Başkan yardımcılarının kamu görevlisi sayılamayacaklarından sosyal denge ödemelerinden yararlanmaları mümkün değildir. Kanun ve Toplu sözleşmeye göre ancak belediyenin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen memur ve sözleşmeli personelle ilgili sosyal denge sözleşmesi imzalanabilir.

Belediye Meclis Üyesi … 03.04.2014 gün ve 36570986-2429686-90 sayılı Belediye Başkanı …’in oluruyla 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesi gereği Belediye Başkan Yardımcılığına görevlendirilmiştir. Belediye Meclisinin 07.04.2014 gün ve 24 sayılı kararında, “5393 sayılı Belediye Kanununun 49. maddesi gereğince, Belediye Başkan Yardımcılığı görevine atanan …’in, 03.04.2014 tarihinden geçerli olmak üzere belediye Başkanına verilen ödeneğin 2/3 oranında belirlenmesine oy çokluğuyla” denilerek kanuni tavan üzerinden ödenek verilmei öngörülmüştür.

Belediye ile sendika arasında yapılan ek protokol, 4688 sayılı Kanun ile Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3 üncü Dönem Toplu Sözleşmenin, Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşmeye ve 375 sayılı KHK’ye aykırı olduğundan, meclis üyeleri arasından seçilen Belediye Başkan yardımcısına yapılan sosyal denge ödemeleri kamu zararı oluşturmaktadır.

Öte yandan; meclis üyeleri arasından seçilen Belediye Başkan yardımcısına sosyal denge ödemesi yapılamayacağına dair ikinci bir gerekçe de; 5393 sayılı Belediye Kanununun 49’uncu maddesinde, bu şekilde görevlendirilen meclis üyelerine belediye başkanına verilen ödeneğin 2/3’ünü aşmamak üzere belediye meclisi tarafından belirlenen aylık ödeneğin verileceği hükmüdür. 5393 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesine göre meclis üyesi içinden görevlendirilen başkan yardımcısına verilen ödenek hiçbir halde başkana verilen ödeneğin 2/3’ünü geçemeyeceğine ve adı geçen kişiye bu ödenek verildiğine göre sosyal denge ödemesi ile Kanunen belirlenen bu sınır aşılmış olmaktadır. (Üye .. “49’uncu maddede, sadece başkan yardımcısına verilecek ödeneğin üst limiti belirtilmiş olup, maddede sosyal denge ödemeleri hakkında bir düzenleme olmadığından, bu limitin sosyal denge ödemeleri ile ilişkilendirilmesi mümkün değildir” şeklindeki düşünceyle ikinci gerekçeye katılmamaktadır.)

Bu itibarla; yukarıda açıklanan gerekçelerle Meclis üyesi arasından görevlendirilen Başkan yardımcısına sosyal denge ödemesi yapılması sonucu oluşan .......TL kamu zararının harcama yetkilisi …. ile gerçekleştirme görevlisi … ve ek protokolü imzalayan Belediye Başkanı …’e müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle,