Sayıştay 7. Dairesi 207 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 26.09.2017

• Karar No: 207

• İlam No: 259

• Madde No: 6

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Evsel katı atık bedellerinin tahsil edilmemesi:

…Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü … tarafından su faturaları üzerinden tahsil edilip … Belediye’sine gönderilmesi gereken evsel katı atık bedellerinin, tahsil edilmemesi neticesinde kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede;

27.10.2010 tarih ve 27742 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, Atık Su Altyapı Ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul Ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde;

“Bu Yönetmeliğin amacı; atıksu altyapı tesisleri ile evsel katı atık bertaraf tesislerinin kurulması, bakımı, onarımı, işletilmesi, kapatılması ve izlenmesi, bu tesislerle ilgili olarak verilen tüm hizmetleri karşılayabilecek tam maliyet esaslı tarifelerin; atık su altyapı yönetimleri, büyükşehir belediyeleri ve belediyeler tarafından belirlenmesi, ayarlanması ve uygulanması yoluyla çevresel altyapı hizmetlerinin sürdürülebilirliğini sağlamaktır.” denilerek bu hizmetlerden dolayı ortaya çıkacak maliyetlerin karşılanması için tarifelerin ayarlanması ve uygulanmasının sağlanması gerekliliği belirtilmiştir.

Mezkûr yönetmeliğin “Evsel Katı Atık Hizmetleri İçin Ücretlendirme” başlıklı 18’inci maddesinde;

“(1) Evsel katı atık hizmetleri için ücretlendirme yapılırken tam maliyet ve kirleten öder esasları kullanılır. Bu esasların uygulanmasına yönelik detayları içeren ve tam maliyet esaslı tarifelerinin belirlenmesinde faydalanılabilecek usul ve esaslar Bakanlık tarafından Evsel Katı Atık Tarifelerinin Belirlenmesine Yönelik Kılavuz adıyla Bakanlığın internet sayfasında yayımlanır.

(2) Evsel katı atık hizmetlerine ait ücretler belirlenirken, atık üreticisinin ürettiği atık miktarı aşağıdaki birimlerden biri veya birkaçı kullanılarak tespit edilebilir:

a) Atık ağırlığı,

b) Konteyner sayısı, konteyner hacmi, konteyner doluluk oranı ve atık toplama sıklığı,

c) Atık toplama aracı sayısı, araç hacmi, araç doluluk oranı ve atık toplama sıklığı,

ç) Atık üreticilerinin hane halkı büyüklüğü, hastanelerde yatak sayısı, okullarda öğrenci sayısı gibi belirli özelliklerine göre belirlenebilecek sabit atık üretim değerleri.” denilerek evsel katı atıkların nasıl ücretlendirileceği belirtilmiştir.

Yine yönetmeliğin “Faturalandırma” başlıklı 22’nci maddesinde;

“Atık su ve evsel katı atık hizmetlerine ait ücretlendirme yapılan hizmetin karşılığı olarak müstakilen, düzenli aralıklarla su faturaları üzerinden yapılır.” denilerek katı atık bedellerinin su faturaları üzerinden tahsil edileceği açıkça hüküm altına alınmıştır.

Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde;

“Tam maliyet esaslı tarife: Atık su ve evsel katı atık ile ilgili verilen tüm hizmetler karşılığında ortaya çıkan toplam sistem maliyetinin bu hizmetlerden yararlananlara yansıtılmasına yönelik yöntemi ve bu yöntemle hesaplanmış ücretler listesini,” denilerek bu hizmet maliyetine katlanan idarenin bu maliyetini bu hizmetlerden yararlananlardan alması gerektiği belirtilmiştir.

Yönetmeliğin 4’üncü maddesinde belirtildiği üzere, tam maliyet esası çerçevesinde toplanan evsel katı atık ücretlerinin, bu katı atıkları toplama maliyetine katılan idarenin hakkı olduğu görülmektedir. Aynı yönetmeliğin, 22’nci maddesinde de evsel katı atık bedellerinin su faturaları üzerinden tahsil edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Büyükşehir belediyelerinde su hizmetleri büyükşehir belediyelerine bağlı Su ve Kanalizasyon İdareleri tarafından yürütülmektedir. .. İlinde su hizmetlerini … Büyükşehir Belediye’sine bağlı … ve Su Kanalizasyon İdaresi tarafından yerine getirilmektedir. …'nin su faturaları üzerinden toplamış olduğu evsel katı atık bedellerini, bu evsel katı atık hizmetini yerine getiren …. Belediyesi’ne tam maliyet esaslı tarife çerçevesinde göndermesi gerekmektedir.

Yapılan incelemelerde … Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin 2015 yılında 9 ay süre ile evsel katı atık bedellerini … Belediyesi’ne gönderdiği, Ancak, .. Su ve Kanalizasyon İdaresi Yönetim Kurulu’nun … tarih ve 147 No.lu kararı ile su faturalarından tahsil edilen tutarın tahakkuk ve tahsiline devam edilebilmesi için ilçe belediyelerinin abonelerle sözleşme yapması gerektiği belirtilerek tahsilattan vazgeçildiği, Ancak, …Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin su aboneleriyle yaptığı su abonman sözleşmelerinde “su abonelerinden alınan her türlü ücret… Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nin belirlemiş olduğu gelir ücret tarifesinde belirtilen tutar üzerinden alınır.” denildiği, Bu sözleşmeden de anlaşılacağı üzere bir ücret olan evsel katı atık bedellerinin su faturaları üzerinden toplanması gerektiği, … Su ve Kanalizasyon İdaresi Yönetim Kurulu tarafından alınan bir kararla bu evsel katı atık bedellerinin toplanmamasının yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, Adı geçen 147 sayılı … Yönetim Kurulu Kararına karşılık olarak, …. Genel Müdürlüğüne Belediyece … tarih 853 sayılı yazı gönderilerek alınan bu kararın usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle alınan bu yönetim kurulu kararının geri alınması talep edildiği. Genel Müdürlük Yönetim Kurulunca … tarih 239 sayılı karar alınarak katı atık tahsilatlarının tekrar yapılmasına karar verildiği, ancak ilgili kurumun son olarak katı atık bedellerinin tahsilatının ertelenmesine dair … tarih 9 sayılı yönetim kurulu kararı aldığı ve bunun üzerine … İdare Mahkemesinin …. Sayılı dosyası ile dava açıldığı… İdare Mahkemesi … tarih … sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilerek söz konusu bedellerin tahsil edilmesine karar verildiği, ilgili idare Abone İşleri Dairesi Başkanlığı’nın Belediyeye gönderdiği … tarih 18912 sayılı yazısı ile de mahkeme kararı gereği tahsilat işlemlerine başlandığı anlaşılmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71’inci maddesinde kamu zararının kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda artışa engel veya eksilmeye neden olması şeklinde açıklanmıştır. 2015 yılının son 3 ayına ilişkin evsel katı atık bedellerinin tahsil edilmemesinde, … Belediyesi görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmali bulunmadığı, söz konusu bedelleri tahsil etmeye yetkili …’yle yapılan yazışmalarla her türlü uyarının yapıldığı ve nihayetinde yasal işlem başlatıldığı ve açılan dava neticesinde mahkeme kararı gereği tahsilat işlemlerine başlandığı göz önüne alındığında, her ne kadar oluşan kamu zararına ilişkin bir tahsilat bildirilmediyse de, … Belediyesi görevlilerinin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğinden, konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına (Üye …’in “2015 yılının son 3 ayına ilişkin …’nin tahsil etmediği evsel katı atık bedellerinin tam tespit edilerek sorgu konusu yapılmasını teminen, konu hakkında …’yi denetleyen denetçiye muhtıra verilmesi gerekir” şeklindeki ilave görüşüyle birlikte) oy birliğiyle karar verildi.