Sayıştay 7. Dairesi 177 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 07.02.2017

• Karar No: 177

• İlam No: 143

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Otopak bedelleri

2012 ve 2013 yıllarına ait beş adet imar ruhsatının düzenlenmesi aşamasında alınması gereken otopark bedelleri için yapı sahiplerinden senet alınması ve söz konusu senetlerin vadelerinde tahsil edilememesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;

3197 sayılı İmar Kanunu'nun 37'nci maddesi, 44'üncü maddesi hükmü gereği 01.07.1993 tarih ve 21624 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Otopark Yönetmeliği'nin 4/f, 5 ve 7'nci maddeleri hükümleri doğrultusunda ... Belediye Meclisi’nin 06.01.2012 tarih ve 9 nolu Kararı ile 2012 yılında geçerli olmak üzere, inşa edilecek meskenler için her bir bağımsız bölüm dolayısıyla bir otopark yapılması, bunun arsada karşılanamaması durumunda bir otopark için 2.000 TL otopark bedeli alınması; 07.01.2013 tarih ve 8 nolu Kararı ile de 2013 yılında geçerli olmak üzere, inşa edilecek meskenler için her bir bağımsız bölüm dolayısıyla bir otopark yapılması, bunun arsada karşılanamaması durumunda bir otopark için 2.100 TL otopark bedeli alınması kararlaştırılmıştır.

Zikredilen mevzuat hükümleri ve meclis kararlarına göre; yapı ruhsatı düzenlenen meskenlerin her bir bağımsız bölümü için belirlenen otopark bedelinin %25'inin ruhsat düzenleme aşamasında tahsil edilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 1’inci maddesine göre, bahsi geçen otopark bedelleri bir amme alacağı mahiyetinde olup, tahsil ve takibinde 6183 sayılı Kanun hükümlerine tabidir.

6183 sayılı Kanun’un amme alacaklarının tahsil yöntemlerini açıklayan “Hususi Ödeme Şekilleri” başlıklı 41’inci maddesi hükmünden anlaşılacağı üzere, amme alacaklarının tahsilinde senet alınması mümkün bulunmamaktadır.

Yapılan incelemede;

• Yapı sahibi ... ait 07.11.2012 tarih ve 32 sayılı yapı ruhsatının düzenlenmesi aşamasında, otopark ihtiyacı arsada karşılanamadığından 2012 yılında geçerli olan meclis kararı uyarınca, ruhsatta belirtilen 5 bağımsız bölüm için 5 adet otopark bedeli olan 10.000,00 TL'nin %25'ine tekabül eden 2.500,00 TL'nin nakden alınmadığı görülmüştür. Yapılması gereken tahsilat yerine ... Belediye Başkanlığı adına 10.10.2012 tarihinde düzenlenmiş her biri 2.000 TL tutarında olan vadeleri 05.01.2013, 05.03.2013, 05.05.2013, 05.07.2013 ve 05.09.2013 tarihli senetlerin alındığı,

• Yapı sahibi ... ait 09.05.2013 tarih ve 12 sayılı tadilat amaçlı yapı ruhsatının düzenlenmesi aşamasında, otopark ihtiyacı arsada karşılanamadığından 2013 yılında geçerli olan meclis kararı uyarınca, ruhsatta eklenen 1 bağımsız bölüm için 1 adet otopark bedeli olan 2.100 TL'nin %25'ine tekabül eden 525,00 TL'nin nakden alınmadığı görülmüştür. Yapılması gereken tahsilat yerine ... Belediye Başkanlığı adına 08.05.2013 tarihinde düzenlenen 2.100 TL tutarında olan ve vadesi 05.09.2013 tarihli senedin alındığı,

• Yapı sahibi ... adına 23.02.2012 tarih ve 7 sayılı kat ilavesine ilişkin yapı ruhsatının düzenlenmesi aşamasında, ruhsatta belirtilen 12 bağımsız bölümden 8 adedi için otopark ihtiyacının arsada karşılanamadığı, bunun için hesaplanan otopark bedeli olan 16.000,00 TL'nin %25'ine tekabül eden 4.000,00 TL'nin nakden alınmadığı görülmüştür. Yapılması gereken tahsilat yerine ... Belediye Başkanlığı adına düzenlenmiş her biri 1.000 TL tutarında olan vadeleri 2012 ve 2013 yılı içerisinde çeşitli tarihlerde olan 12 adet senet alındığı,

• Yapı sahibi ... adına 29.05.2012 tarih ve 48 sayılı yapı ruhsatının düzenlenmesi aşamasında, ruhsatta belirtilen 25 bağımsız bölümden 8 adedi için otopark ihtiyacının projede karşılanamadığı, bunun için hesaplanan otopark bedeli olan 16.000,00 TL'nin %25'ine tekabül eden 4.000,00 TL'nin nakden alınmadığı görülmüştür. Yapılması gereken tahsilat yerine ... Belediye Başkanlığı adına düzenlenmiş her biri 1.000 TL tutarında olan vadeleri 2012 ve 2013 yılı içerisinde çeşitli tarihlerde olan 12 adet senet alındığı,

• Yapı sahibi ... adına 27.04.2012 tarih ve 49 sayılı yapı ruhsatının düzenlenmesi aşamasında, ilgisine yapının A Bloğu için 8.000,00 TL, B Bloğu için 8.000,00 olmak üzere toplam 16.000,000 TL otopark bedeli hesaplandığı, bu tutarın %25'ine tekabül eden 4.000,00 TL'nin nakden alınmadığı görülmüştür. Yapılması gereken tahsilat yerine Hopa Belediye Başkanlığı adına çeşitli tarihlerde senetler alındığı,

Söz konusu senetlerin, vadelerinde tahsil edilemediği ve noter aracılığıyla ilgililere çekilen ödememe protestolarının da sonuçsuz kaldığı tespit edilmiştir.

Belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda; ruhsat düzenleme aşamasında nakden tahsil edilmesi gerekirken karşılığında mevzuata aykırı olarak senet alınan ve yukarıda maddeler halinde belirtilen işlemlerden doğan otopark bedellerinin tahsil edilemediği anlaşılmaktadır. Mezkûr otopark bedeli alacakları için senet alınması, 6183 sayılı Kanun’da belirtilen tahsilat yöntemleri arasında sayılmadığından, kamu mevzuatı açısından hükümsüzdür. Dolayısıyla otopark bedellerinin 31.12.2015 tarihi itibariyle tahsilatı nakden yahut icazet verilen herhangi bir yöntemle gerçekleştirilememiştir.

Sorumlular savunmalarında; söz konusu otopark bedellerini doğuran yapı ruhsatına konu inşaatların eski inşaatlar olduğunu ve yapılarda yer alan ruhsat dışı ilavelerden dolayı vatandaşların mağduriyetini gidermek için ruhsatları yenileme yönünde uygulamaya geçtiklerini, henüz zamanaşımına uğramamış söz konusu otopark bedeli alacaklarının tahsili için ... İcra Dairesi nezdinde gerekli takibata başlandığını ifade etmişlerdir.

6183 sayılı Kanun’un “Tahsil zamanaşımı” başlıklı 102’nci maddesi hükmüne göre amme alacakları 5 yıllık zamanaşımına tabidir.

Yukarıda ayrıntılarıyla açıklanan otopark bedeli alacaklarının ise yapı ruhsatlarının 2012 ve 2013 yıllarında düzenlenmiş olması münasebetiyle henüz zamanaşıma uğramadığı ve bu bağlamda takibinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; karşılığında senet alınan ve senetlerin tahsili için icra yoluna başvurulan yukarıda açıklanan toplam ...TL tutarındaki otopark bedeli zamanaşımına uğramadığından, ilişilecek husus bulunmadığına,

(Daire Başkanı ...ve Üye ...’nın; “Otopark Yönetmeliği’nin 4/f maddesinde yer alan “Otopark bedeli alınan parsellerin otopark ihtiyacının belediye veya valilikçe karşılanması zorunludur.” hükmü doğrultusunda, bahsi geçen otopark bedeli karşılığı olarak belediyece ruhsata konu yapılar için mevzuatında belirtilen şekilde otopark tahsis edilmesi gerekmektedir. Ancak sorumlular duruşmada belediyenin, ilçenin genel ihtiyacı haricinde, Otopark Yönetmeliği’nde belirtilen ve ruhsatlı yapılar için öngörülen otopark inşa/tahsis etme işlemini gerçekleştirmediklerini ifade etmişlerdir. Bu doğrultuda, ruhsat sahiplerinden alınması gereken otopark bedeli karşılığı hizmetin belediyece gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır.

Diğer yandan, bahse konu ruhsatlar sorumluların da savunmalarında belirttiği gibi, eski inşaatlara ilişkindir. Yapının ilk inşaatı esnasında mevzuatın aradığı harçlar tahsil edilmiştir.

Zamanaşımına uğramamış, dolayısıyla takibinin mümkün olduğu anlaşılan söz konusu otopark bedellerinin, alınacak bu bedel karşılığı belediye hizmetlerinin ifasının da gerçekleştirilmediği ve alacağı doğuran ruhsatların eski olması sebebiyle de ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir.” şeklindeki farklı gerekçe içeren aynı yöndeki görüşü doğrultusunda)

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içinde temyiz başvurusu ve 56’ncı maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 5 yıl içinde yargılamanın iadesi başvurusu yolları açık olmak üzere,

oy birliğiyle karar verildi.