Sayıştay 7. Dairesi 147 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 06.12.2016

• Karar No: 147

• İlam No: 119

• Madde No: 9

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Avukatlık Vekalet ücreti:

2015 Ağustos ayında göreve başlayan Avukat ……… ile Hukuk Müşaviri ……..’a, hukuk biriminde altı ay fiilen görev yapmadıkları halde üst limit tutarlarında vekâlet ücreti ödenmesi neticesinde kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede;

5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun “Avukatlık ücretinin dağıtımı” Başlıklı 82 nci maddesinde;

“Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin; avukatlara (49 uncu maddeye göre çalıştırılanlar dâhil) ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara dağıtımı hakkında 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu ile uygulanır.”

Denilmektedir.

26/9/2011 Tarih ve 659 numaralı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde “Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler ile atıflar” başlıklı 18 inci maddesinde;

“2/2/1929 tarihli ve 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer mevzuatta 1389 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanun Hükmünde Kararnameye yapılmış sayılır.” Denilmektedir.

659 Sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin “Davalardaki temsilin niteliği ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14 üncü maddesinde;

“Tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekalet ücreti takdir edilir.

(2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir.

a) Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı eşit olarak ödenir.

b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.

c) Yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar, hukuk biriminde görev yapan ve (b) bendindeki tutarları dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir. Bu dağıtım sonunda arta kalan tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilir.

(3) Hizmet satın alınan avukatlara yapılacak ödemeler bu madde kapsamı dışındadır.”

Denilmektedir.

Aynı Kararnamenin 16 ncı maddesinde ise, bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamında hukuki uyuşmazlık değerlendirme komisyonunun çalışma usul ve esasları, avukatlık hizmeti satın alınmasıyla ilgili usul ve esaslar ile bunların takip ve denetimine ilişkin hususlar ve vekalet ücretlerinin dağıtımına dair usuller Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirleneceği ifade edilmiştir.

Kararnamenin bu hükmüne istinaden Bakanlar Kurulunca çıkarılan Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde;

“Emanet hesabında toplanan vekalet ücretleri, vekalet ücretinden yararlanacak kişilere yıllık tutarı; 10.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın on iki katını geçmemek üzere, aşağıdaki şekilde dağıtılır:

a) Dava veya icra dosyasını takip eden hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55`i vekalet ücreti dağıtımının yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara % 40”ı eşit olarak ödenir.

b) Davanın takibi ve sonuçlandırılmasında birbiri ardına veya birlikte hizmeti geçenlere (a) bendine göre ayrılan hisseler bu kişilerin hizmet ve karara tesir derecesine göre hukuk birim amiri tarafından paylaştırılır.

c) Dağıtımı yapılmayan % 5 lik kısım muhasebe birimince Hazineye gelir kaydedilir.”

5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 82 nci maddesi uyarınca, kurum lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil edilen vekalet ücretlerinin dağıtımında, 1389 Sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümleri, kıyas yolu ile belediyeler için de uygulanacaktır. Ancak, 659 Sayılı Kararname ile bu kanun yürürlükten kaldırılarak, bu kanuna yapılan atıfların, 659 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye yapılmış olacağı hüküm altına alınmıştır.

Vekalet ücretlerinin nasıl dağıtılacağı, 26/09/2011 tarih ve 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesinde ve ilgili yönetmelikte açıklanmıştır.

Buna göre; yıl içinde kurum davalarına ilişkin olarak tahsil edilen vekalet ücretleri ile o dava dosyalarını takip eden avukatlar ve birin amirleri belirlenecek ve yıl içinde toplanan vekalet ücretinin % 55’i, dava veya icra dosyasını takip eden hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata verilecektir.

Toplanan vekalet ücretinin % 40‘ı ise dava dosyalarını takip eden veya etmeyen, hukuk birimindeki, vekalet ücreti dağıtımının yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara eşit olarak ödenecektir. Bu şekilde yapılan ödemeler toplamı ise belirlenen üst sınırı geçmeyecektir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin aksine, hukuk biriminde 2015 Ağustos ayında göreve başlayan Avukat …….. ile Hukuk Müşaviri ……..’a, hukuk biriminde altı ay fiilen görev yapmadıkları halde, kararnamede belirlenen üst limit tutarlarında vekalet ücreti ödenmiştir.

Hukuk biriminde altı ay süre ile fiilen görev yapmayan Avukat ……. ile Hukuk Müşaviri ……….’a 2015 yılı içinde tahsil edilen vekalet ücretinin eşit dağıtılan % 40 ‘lık kısmından pay verilmesi mümkün değildir. Ancak görev dönemlerinde takip ettikleri dava dosyaları nedeniyle tahsil edilen vekalet ücretlerinin dağıtılan % 55’lik kısmından pay alabileceklerdir. Ancak her iki kişinin yıl içerisinde takip ettikleri bir dosyaya ait belge ya da bilgi ödeme evrakı içerisinde yer almamaktadır.

Sorumlularca yapılan yazılı savunmada, 659 sayılı KHK'de ön görülen yüzdelik dilimlerin değerlendirmesi yapılır iken kurum lehine hükmedilen vekalet ücretlerinin toplamının mevcut personele yeterli gelmemesi haline göre bir sıralama ölçütü verildiği, şayet mevcut vekalet ücreti toplam personelin hak etmiş olduğu vekalet ücretleri toplamını karşılamıyor ise öncelikle %55'lik dilimde olan dava ve icra dosyası takip edenlere ödenmesinin, var ise kademeli olarak kalan %40'lık ve %5'lik dilim için ödeme yapılmasının öngörüldüğü, söz konusu sıralama vekalet ücreti emanet hesabında para olmaması halinde bir anlam ve özellik taşımadığı, I. Hukuk Müşaviri ………. ve Av. ……'ın takip ettikleri dava ve icra dosyası itibariyle tahsil ettikleri herhangi bir vekalet ücretinin bulunmadığı bu nedenle anılan Kanunun 2-a bendinden yararlanamadıkları, yine söz konusu kişilerin altı aydan fazla fiilen görev yapmamaları nedeniyle yine aynı maddeden faydalanamadıkları, diğer avukatlara mezkur madde uyarınca ödenen vekalet ücretlerinden arta kalan tutarın tahsilat ve süre koşullarını yerine getiremeyen I.Hukuk ………. ve Av. ……….'a ödendiği ifade edilmiştir.

I.Hukuk Müşavir ……….. tarafından duruşma esnasında yapılan sözlü savunmada ise özetle, 659 sayılı Kararnamenin 14 üncü maddesinin 2 nci fıkrasının (c) bendinde, “Yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar, hukuk biriminde görev yapan ve (b) bendindeki tutarları dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir. Bu dağıtım sonunda arta kalan tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilir.” Denildiği, bu hüküm uyarınca, dağıtımı yapılan tutarlardan arta kalan kısmın (b) bendinde belirlenen üst limiti aşmayacak şekilde, aynı limiti dolduramayan diğer kişilere dağıtılacağı, söz konusu tutarın dağıtımında hukuk biriminde fiilen altı ay çalışma ve dava dosyalarını takip etme şartının bulunmadığı ileri sürülmüştür.

Sorumlularca yapılan savunmada, 14 üncü madde de yer alan ve vekâlet ücretlerinin dağıtımına ilişkin yüzdelik dilimlerin, hesapta yeterli tutarın bulunmaması durumunda kademeli bir dağıtıma ilişkin bir düzenleme olduğu ve yüzdelik dilimler göre dağıtımdan sonra hesapta yeterli bakiye kalması durumunda kalan tutarın üst limiti dolduramayanlara limitim aşmamak kaydıyla ödenmesinde bir aykırılık olmadığı iddia edilmekte ise de; mevzuatta, savunmada ileri sürülen kademeli dağıtıma ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Bu sebeple söz konusu iddia tamamen bir varsayıma aittir.

Yine yapılan sözlü savunmada, 2 nci fıkranın (c) bendi uyarınca, dağıtımdan arta kalan tutarın üst limiti aşmayacak şekilde diğer kişilere dağıtılabileceği iddia edilmekte ise de, söz konusu hüküm limiti dolduramayanlar için getirilmiş bir hükümdür. Başka bir ifade ile, % 40’lık ve %55’lik oranlar kapsamında hiç ödeme alamayanların bu hüküm uyarınca vekalet ücreti alabilmelerine olanak bulunmamaktadır.

Ayrıca, 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun “Yönetim kurulu” başlıklı 7 nci maddesinde aynen;

“Madde 7 – (Değişik: 23/5/1984 - 3009/5 md.)

…

Üyeler, Devlet memurlarına ilişkin mevzuatta yer alan istisnalar dışında, özel ya da kamu sektöründe başka bir görev alamazlar. Genel, katma ve özel bütçeli idarelerin, kamu iktisadi teşebbüslerinin kadrolarından yönetim kuruluna getirilenler asıl görevlerinden maaşsız izinli sayılırlar. Bu kimselerin memuriyetleri ile buna ait her türlü hak ve yükümlülükleri saklıdır. İzinli oldukları müddet, terfi ve emekliliklerinde fiili hizmet olarak hesaba katılacağı gibi bunlardan izinli oldukları sırada terfi hakkını kazananlar, başkaca hiçbir işleme gerek kalmaksızın terfi ettirilirler.

…”

Denilmektedir.

Rapor maddesinde değinilmemekle birlikte, 2560 sayılı Kanun’un yukarıda değinilen “ Üyeler, Devlet memurlarına ilişkin mevzuatta yer alan istisnalar dışında, özel ya da kamu sektöründe başka bir görev alamazlar” hükmü uyarınca, …….. Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu üyesi olarak atanan ……..’ın ayrıca …… Büyükşehir Belediyesi Hukuk Müşavirliği görevini vekaleten yürütebilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır. Dolayısıyla söz konusu kanun hükmü uyarınca bu vekalet görevini yürütemeyeceğinden, bu görev kapsamında avukatlık vekalet ücreti alabilmesine olanak bulunmamaktadır.

Sonuç olarak; 2015 Ağustos ayında göreve başlayan ……….’a mevzuata aykırı olarak vekalet ücreti ödenmesi ve yine 2015 Ağustos ayında göreve başlayan Hukuk Müşaviri ……….’a, mevzuata aykırı olarak vekalet ücreti ödenmesi ve Hukuk Müşavirliği görevini kanunen yürütmesine olanak bulunmamasına rağmen bu görev dolayısıyla ödemede bulunulması neticesinde oluşan ………. TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.