Sayıştay 7. Dairesi 125 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 29.09.2016

• Karar No: 125

• İlam No: 41

• Madde No: 22

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Derneklere nakdi yardım yapılması:

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun Bütçelerden Yardım Yapılması başlıklı 29’uncu maddesinde, “Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.

Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” denilmiştir.

5253 sayılı Dernekler Kanununun Yardım ve İşbirliği başlıklı 10’uncu maddesinin 2’ nci fıkrasında,

“5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, dernekler kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kuruluşları, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî veya nakdî katkı sağlayabilirler.

…” denilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanununun,

75’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.)

“Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.”

Aynı Kanunun 6360 sayılı Kanun ile eklenen son fıkrasında (Ek fıkra: 12/11/2012-6360/19 md.);

“5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükümlerine yer verilmiştir.

Buna göre, 5393 sayılı Kanunun 75’inci maddesinin son fıkrası ile yapılan değişiklikle, 5018 sayılı Kanunun 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10’uncu maddesinin belediyelere uygulanamayacağı yönündeki düzenlemenin bir sonucu olarak, Belediye tarafından … Derneği’ne ve …. Derneği’ne nakdi ödeme yapılması mümkün değildir.

Belediyenin kamu yararına çalışan dernekler ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği, kamu yararına çalışan dernekler haricinde ki dernekler ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin olması gerektiği Kanunun açık hükmüdür. Söz konusu dernekler kamu yararına çalışan dernek olmadığı gibi, yapılan faaliyet de ortak hizmet projesi kapsamında da değildir. Ayrıca en büyük mülki amir izni de bulunmamaktadır.

Öte yandan; 04.09.2014 gün ve 2014/291 sayılı Meclis kararında, “…Deve Güreşlerinin 01 Şubat 2015 tarihinde … mahallemizde yapılmasına, bu konuda Belediye Başkanlığına yetki verilmesine…”, 05.11.2014 gün ve 2014/365 sayılı Meclis kararında, “… Festivali olarak 23-24-25 Ocak 2015 tarihlerinde yapılmasında, festival kapsamında geleneksel deve güreşlerinin gerçekleştirilmesine, festival programının hazırlanması ve organizasyonu için Turizm Komisyonuna yetki verilmesine…” şeklinde kararlar alındığı, Meclis kararlarının incelenmesinde ödemelere ilişkin her hangi bir karar alınmadığı, deve güreşleri yapılmasına karar verildiği, Tertip komitesince alınan kararda deve güreşlerinin her türlü giderlerinin deveciler Derneğince karşılanacağı, 24.11.2014 gün ve … sayılı Kaymakamlık olurunun içeriğinin, “Deve güreşlerinin şiddet içermemesi, şiddet tespit edildiği an gösterilerin durdurulması, hayvanların acı çekmesinin önlenmesine yönelik koruyucu tedbirlerin alınması koşuluyla gerçekleştirilmesi için” 5199 sayılı Kanunun 11’inci maddesi uyarınca gerekli iznin verilmesi olduğu, bu kapsamda verilen kaymakamlık olurunun 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde istenen mahallin en büyük mülki idare amirinin izni ile ilgisi bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak; 6360 sayılı Kanunla getirilen düzenlemeden sonra belediyelerin 5393 sayılı Kanunun 75’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamına girmeyen derneklere nakdi ödeme yapması mümkün değildir. Deveciler Derneklerine yapılan nakdi ödemeler 5393 sayılı Kanunun 75’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamına girmemektedir. Diğer taraftan aynı maddenin son fıkrası ile yapılan 5018 sayılı Kanunun 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10’uncu maddesi belediyelere uygulanmaz şeklindeki düzenlemenin bir sonucu olarak da Deveciler Derneklerine nakdi yardım yapılması mümkün değildir.

Ancak 03.02.2015 tarih ve … numaralı ödeme emri ile; … Derneği’ne yapılan … TL’lik ödemenin nakdi yardım değil; …. festivali kapsamında dernek adına katılımcalardan alınan saha kira bedeli ve güreş öncesi satılan bilet satış bedelinin aktarımından ibaret olduğu, aynı şekilde ve 26.01.2015 tarih ve … numaralı ödeme emri ile; …. Derneği’ne yapılan … TL’lik ödemenin nakdi yardım değil; …. festivali kapsamında dernek adına katılımcalardan alınan saha kira bedeli ve güreş öncesi satılan bilet satış bedelinin aktarımından ibaret olduğu görülmüştür.

Bu itibarla; söz konusu festival kapsamında katılımcılardan alınan saha kira bedeli ve güreş öncesi satılan bilet satış bedeli olan toplam … TL için ilişilecek husus bulunmadığına, yukarıda açıklanan mevzuata aykırı olarak, Belediye bütçesinden söz konusu Derneklere nakdi ödeme yapılması suretiyle sebep olunan …. TL kamu zararının sorumlularına

müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, (Üye … ve Üye …’nın “festival kapsamında kiralanan yerlerin belediye mülkiyetinde olma ihtimaline karşı, belediyece tahsil edilip derneğe aktarılan saha kira bedellerinin de tazminine hükmedilmesi gerekir” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla karar verildi.