Sayıştay 6. Dairesi 942 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 12.07.2024

• Karar No: 942

• İlam No: 448

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2013

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

İşyeri Hekimi Çalıştırılması

… tarih ve … sayılı Ek İlamın …’inci maddesiyle tazminine hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunun ... tarih ve … tutanak sayılı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

Anılan Ek İlamın …’inci maddesiyle, başka kamu kurum ve kuruluşlarında kadrolu olarak çalışıp Belediye bünyesinde işyeri hekimi olarak görevlendirilen veya çalıştırılan doktorlara 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda belirtilen ödeme yerine bu doktorlarla sözleşme imzalanarak kanunen alması gerekenden daha fazla ücret ödenmesi sonucu neden olunan kamu zararı tutarı … TL’nin tazminine karar verilmişti.

Bu tazmin hükmüne karşı Diğer Sorumlu sıfatıyla sorumlu tutulan … … tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen … tarih ve … tutanak sayılı Kararında,

“…

Belediye ile … … ve … … arasında … tarihinde işyeri hekimliği sözleşmesi yapılmıştır. Söz konusu sözleşmenin yapıldığı tarihte adı geçen hekimler başka belediyelerde kadrolu hekim olarak görev yapmaktaydılar. Somut uygulamada hekimler Belediyede 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun ve 4857 sayılı İş Kanununda tanımlanmış haklarına istinaden çalıştırılmıştır. Sorumlular tarafından 6331 sayılı Kanunun 8’inci maddesinin yedinci fıkrası kapsamında çalışmaya muvafakat veren hekiminin bulunamadığı, bu sebeple adı geçen iki hekimin kurumları dışındaki çalışma hakları kullanılarak bedeli karşılığında 2013 yılında yapılan sözleşme ile işyeri hekimi olarak çalıştırıldığı belirtilmektedir.

30.06.2012 tarih ve 6331 sayılı Kanunun 8’inci maddesinin yedinci fıkrasına göre, kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırılan işyeri hekimi olma niteliğini haiz personel diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir. 8’inci maddeye istinaden hekimlerin kamu kurum ve kuruluşlarında 80 saate kadar görevlendirilmeleri mümkündür. Bu görevlendirme için hekimin muvafakati ve üst yöneticinin onayı gerekmektedir. Bu görevlendirme için alınabilecek ücret de Kanunla belirlenmiştir. Ancak, somut uygulamada … ve … …’ün çalışması bu kapsamda olmayıp, 1219 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanuna tabi sözleşmeli işyeri hekimliği statüsünde olduğundan adı geçenlere bu kapsamda yapılan ödemelerde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. 6331 sayılı Kanunun 8’inci maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen usul işyeri hekimliği ilişkisi kurulmasının yasal yollarından biridir; Ancak madde 8’in yedinci fıkrasında belirtilen tutar işyeri hekimliğinin rayiç bedeli veya yasal üst sınırı değildir. Ayrıca adı geçen hekimlere ödenen tutarlar Türk Tabipler Birliğinin işyeri hekimliği asgari sözleşme ücretlerinin üzerinde de değildir (İlgili işçi sayısı: 275-299 işçi sayısı aralığı).

Bu itibarla, somut uygulamada hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle …. Karar-…. İlam sayılı Daire Kararının ….’inci maddesinin bozularak, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine …”,

karar verilmiştir.

Aynı tazmin hükmüne karşı sorumlular … …, … … ve … … tarafından yapılan temyiz başvuruları üzerine ise anılan Kurul … tarih ve …, … ve … tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararlarında söz konusu tazmin hükmünün … tarih ve … tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile bozulduğundan, sorumluların bu maddeyle ilgili itirazı üzerine Kurulca yapılacak işlem olmadığına, ancak aynı mahiyette olan dosyanın gereği yapılmak üzere … tutanak sayılı dosya ile birleştirilerek Dairemize gönderilmesine karar vermiştir.

Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosya ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi sonucunda gereği düşünüldü:

Başka kamu kurum ve kuruluşlarında kadrolu olarak çalışıp, Belediye bünyesinde işyeri hekimi olarak görevlendirilen veya çalıştırılan doktorlara 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda belirtilen ödeme yerine sözleşme imzalanarak kanunen alması gerekenden daha fazla ücret ödendiği görülmüştür.

18.01.2014 tarihli ve 2886 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 21’inci maddesiyle, “Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve yöneticilik görevi bulunmayan tabipler ile aile hekimleri, kurum ve kuruluşlarındaki çalışma saatleri dışında ve kurumlarının izniyle aylık otuz saati geçmemek üzere iş yeri hekimliği yapabilir.” hükmü getirilmiştir. Getirilen bu değişiklik sonrası 11.04.1928 tarihli ve 863 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1219 numaralı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un 12’nci maddesinin üçüncü fıkrasının ilgili kısmı şu şekilde olmuştur: “…(Değişik dördüncü cümle: 2/1/2014-6514/21 md.) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve yöneticilik görevi bulunmayan tabipler ile aile hekimleri, kurum ve kuruluşlarındaki çalışma saatleri dışında ve kurumlarının izniyle aylık otuz saati geçmemek üzere iş yeri hekimliği yapabilir. Döner sermayeli sağlık kuruluşları ise kurumsal olarak işyeri hekimliği hizmeti verebilir. (Ek cümle: 2/1/2014-6514/21 md.) Tabipler, iş yeri hekimliği eğitimi alma ve iş yeri hekimliği belgesine sahip olma şartı aranmaksızın 10’dan az işçi çalıştıran az tehlikeli iş yerlerinin iş yeri hekimliği görevini yapabilirler. Bu maddenin uygulamasına ve işyeri hekimliğine ilişkin esaslar Sağlık Bakanlığınca belirlenir…”.

Buna göre, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve yöneticilik görevi bulunmayan tabipler ile aile hekimlerinin işyeri hekimi olarak çalışabilmeleri için bu çalışmaların mesai saati dışında gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları” başlıklı 8’inci maddesinin yedinci fıkrasında ise, “Kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırılan işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı olma niteliğini haiz personel, gerekli belgeye sahip olmaları şartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek çalışmakta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilecek personele, görev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme, hizmet alan kurum tarafından yapılır. Bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu durumdaki görevlendirmeye ilişkin ilave ödemelerde, günlük mesai saatlerine bağlı kalmak kaydıyla, aylık toplam seksen saatten fazla olan görevlendirmeler dikkate alınmaz.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, ilgili maddede belirlenen çalışma süresine riayet ederek işyeri hekimlerinin çalışmakta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilecek, ayrıca bu şekilde görevlendirilecek kişilere görev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödemenin hizmet alan kurum tarafından yapılacak ve aylık toplam en fazla 80 saat ilave tutar ödenebilecektir.

Temyiz Kurulu Kararında, somut uygulamada … … ve … …’ün çalışmasının 1219 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanun’a tabi sözleşmeli işyeri hekimliği statüsünde olduğundan adı geçenlere bu kapsamda yapılan ödemelerde mevzuata aykırılığın bulunmadığı, 6331 sayılı Kanunun 8’inci maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen usulün işyeri hekimliği ilişkisi kurulmasının yasal yollarından biri olduğu, ancak anılan fıkrada belirtilen tutarın işyeri hekimliğinin rayiç bedeli veya yasal üst sınırı olmadığı, ayrıca adı geçen hekimlere ödenen tutarların Türk Tabipler Birliğinin işyeri hekimliği asgari sözleşme ücretlerinin üzerinde de olmadığı ifade edilmişse de;

Burada dikkate alınması gereken mevzuat hükmü, mesai saatleri içinde başka kamu kurumlarında hangi şartlarda işyeri hekimi olarak çalışılabileceğinin yer aldığı 6331 sayılı Kanun’un 8’inci maddesidir. Temyiz Kurulu Kararında dikkate alınan 1219 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinin mesai saatleri dışında çalışacak kişilere ilişkin düzenleme içermesi nedeniyle somut olayda bu maddenin esas alınmasını gerektiren bir durum bulunmamaktadır. Zira, bahsi geçen doktorlar mesai saatleri içinde Belediyede çalışmışlardır. Ayrıca, Temyiz Kurulu Kararında belirtildiği üzere kişilerin bir sözleşme imzalayarak mesai saatleri içinde çalışmaları, ikinci görev yasağına gireceğinden mümkün değildir.

1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un 12’nci maddesinin üçüncü fıkrasına 02/01/2014 tarihli ve 6514 sayılı Kanun’un 21’inci maddesi ile getirilen, “ Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve yöneticilik görevi bulunmayan tabipler ile aile hekimleri, kurum ve kuruluşlarındaki çalışma saatleri dışında ve kurumlarının izniyle aylık otuz saati geçmemek üzere iş yeri hekimliği yapabilir. Döner sermayeli sağlık kuruluşları ise kurumsal olarak işyeri hekimliği hizmeti verebilir.” şeklindeki düzenleme ile tabiplere asıl görevlerinin dışında Kanun’da belirtilen şartlarda işyeri hekimliği yapma imkanı sağlanmıştır.

Bu durumda kamu kurum ve kuruluşlarında asli görevlerinin yanında işyeri hekimi olarak çalışan personele ödenecek aylık ödeme 80*200 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımından elde edilecek tutarı geçemeyecektir.

6331 sayılı Kanun’un Resmi Gazete’de ilk yayımlandığı tarih olan 30.06.2012 tarihinde 8’inci maddenin yürürlüğü iki yıl ertelenmişti. Ancak, Kanun’un yürürlük maddesinde 12.07.2013 tarihinde 6495 sayılı Kanun’un 56’ncı maddesi ile değişiklik yapılarak 8’inci maddenin yürürlüğü Kanun’un Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten 6 ay sonra olarak belirlenmiştir.

Kanun’un 6’ncı maddesinin yürürlüğe girmesi 01.07.2016 olmasına rağmen işyeri hekimleri olarak çalışan kişiler konusunda istisna getirilmesi ve 8’inci maddesinde işyeri hekimleri için öngörülen ücret ödemesinin yürürlüğünün “yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra” olarak belirlenmesi nedeniyle işyeri hekimlerine yapılacak ödeme 30.12.2012 tarihinden itibaren Kanun’da öngörülen tutarlar olması gerekmektedir.

… Büyükşehir Belediyesinde işyeri hekimi olarak çalıştırılan ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında kadrolu olarak çalışan doktorlara 6331 sayılı Kanun’da belirlenen aylık toplam seksen saati geçmemek üzere her saat için (200) gösterge ile memur aylık katsayısının çarpımı kadar ücret yerine sözleşme imzalanarak sözleşme bedeli üzerinden aylık ücret ödenmiştir.

Ayrıca, söz konusu uygulamaya rayiç bedel yönünden bakıldığında ise, işyeri hekimlerine kanunen ödenebilecek olan rayiç bedel 6331 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen tutardır. Hekimin 6331 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen muvafakatinin olmaması, anılan fıkrada belirtilen tutarın üzerindeki ödemelerin kamu zararı teşkil etmesini engellemeyecektir.

… Belediyesinde kadrolu olarak çalışan … … Kurumunun görevlendirme onayına istinaden … tarihinde … Büyükşehir Belediyesi ile sözleşme imzalamış ve bu sözleşmeye istinaden .. Aralık ayından … yılı Aralık ayına kadar toplam … TL ücret almıştır. … Belediyesinin kadrolu doktoru olan … … ise Kurumunun izni olmadan … tarihinde … Büyükşehir Belediyesi ile sözleşme imzalamış ve bu sözleşmeye istinaden de … Aralık ayından … yılı Aralık ayına kadar toplam … TL ücret almıştır.

Yukarıda bahsi geçen doktorlara ilgili Kanun hükmüne göre çalıştıkları saat başına (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı kadar ödeme yapılması gerekirken imzalanan sözleşmelerde belirtilen ücret ödenmek suretiyle fazla ödeme yapılmıştır.

Açıklanan gerekçelerle, başka kamu kurum ve kuruluşlarında kadrolu olarak çalışıp Belediye bünyesinde işyeri hekimi olarak görevlendirilen veya çalıştırılan doktorlara 6331 sayılı Kanun’da belirtilen ödeme yerine sözleşme imzalanarak Kanunen alması gerekenden daha fazla ücret ödenmesi sonucunda toplam … TL tutarında kamu zararına neden olunduğu ve Dairemizin ilk kararında ısrar edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, kamu zararı tutarı … TL’nin,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Sağlık ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanı) … … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Sağlık İşleri Şube Müdürü) … … ile Diğer Sorumlu (Genel Sekreter Yrd.) … …’a,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Sağlık ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanı) … … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Sağlık İşleri Şube Müdür V.) … … ile Diğer Sorumlu (Genel Sekreter Yrd.) … …’a,

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy

Üye … … ve Üye … … … … …’un karşı oy gerekçesi:

1219 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi uyarınca yapılacak görevlendirmeler, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve yöneticilik görevi bulunmayan tabipler ile aile hekimlerinin kamu veya özel sektör ayrımı yapılmaksızın mesai saatleri dışındaki (en fazla 30 saat) çalışmalarını kapsamaktadır. 1219 sayılı Kanun’a göre yapılacak görevlendirmelerde ödenecek ücret iş yeri hekimi ile işveren arasında yapılan sözleşmeye göre belirlenecektir. Mevzuatta bu sözleşmelerde ödeme açısından belirlenmiş genel bir tutar veya üst sınır bulunmamaktadır. Sözleşmede ücret, söz konusu hizmet alımının münferit özellikleri doğrultusunda ve hukukun genel ilkelerine uygun olarak belirlenebilecektir.

Kendilerine ödenen işyeri hekimliği ücretleri yargı konusu yapılan … … ve … … ile yapılan sözleşmelerde çalışmaların mesai saatleri dışında ve aylık 30 saat olacak şekilde düzenlendiği görülmektedir. Yani somut uygulamada söz konusu olan 6331 sayılı Kanun’da düzenlenen görevlendirme değil 1219 sayılı Kanun’da belirtilen görevlendirmedir. Oysa ki çoğunluk görüşü, söz konusu görevlendirmelerin 6331 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin yedinci fıkrasına aykırı olduğu gerekçesine dayanmaktadır.

6331 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin yedinci fıkrasına göre, kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırılan işyeri hekimi olma niteliğini haiz personelin diğer kamu kurum ve kuruluşlarında 80 saate kadar görevlendirilmeleri mümkündür. Bu görevlendirme için hekimin muvafakati ve üst yöneticinin onayı gerekmektedir. Bu görevlendirme karşılığında alınabilecek ücret de Kanunla belirlenmiştir. Ancak, uygulamada … … ve … …’ün çalışması bu kapsamda değildir.

Ayrıca, 6331 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen usul işyeri hekimliği ilişkisi kurulmasının yasal yollarından birisi olup, anılan fıkrada belirtilen tutar işyeri hekimliğinin rayiç bedeli veya yasal üst sınırı değildir. Bununla birlikte, adı geçen hekimlere ödenen tutarlar Türk Tabipler Birliğinin işyeri hekimliği asgari sözleşme ücretlerinin üzerinde de değildir.

Dolayısıyla, yukarıda açıklandığı üzere somut uygulamada yapılan işyeri hekimliği görevlendirmeleri 1219 sayılı Kanun kapsamında olup, mevzuatına uygun olan konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerektiğinden çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.