Sayıştay 6. Dairesi 941 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 12.07.2024

• Karar No: 941

• İlam No: 320

• Madde No: 6

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Personel Ataması

… tarih ve … sayılı asıl İlamın …’ncı maddesi ile verilen ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki hükmün Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı Kararı ile bozulması üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

Anılan İlamın …’ncı maddesiyle, … Belediyesinde Zabıta Müdürlüğüne atandıktan sonra naklen Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı Şube Müdürlüğüne atanan … …’nun Şube Müdürlüğüne atanmasının mevzuata aykırı olması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak Rapor konusu edilen … TL ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişti.

Söz konusu İlam hükmüne karşı Sayıştay Başsavcılığı adına itiraz eden Başsavcı tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen Kurulca … tarihli ve … tutanak sayılı Kararında; “…

04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in "Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde: "Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür." düzenlemesi yapılmıştır.

11.07.2007 gün ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin "Görevde yükselme şartları" başlıklı 17'nci maddesinde:

“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

а) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;

1. Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,

2. En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,

3. 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

6. Kadro durumu elverişli olmak,

şartları aranır.

(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”

“Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51’inci maddesinde.

“(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; …

ı) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik,

hükümleri uygulanır.”

düzenlemeleri yer almaktadır.

Yukarıda yer alan düzenlemelere göre zabıta müdürlüğüne atanma Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe tabi değildir. Zabıta Müdürü 11.07.2007 gün ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin "Görevde yükselme şartları” başlıklı 17'nci maddesine göre de görevde yükselmeye tabi olmadığı için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 B maddesine göre atanacaktır. Ancak Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17'nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan: "Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kuramlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmüne göre zabıta müdürlüğüne atanma anında hizmet süresinin en az iki yıllının zabıta teşkilatında geçmiş olması gerekir.

…

Sonuç olarak, zabıta müdürü olarak atanacakların,

1. 657 sayılı Kanununun 68 B maddesindeki şartları taşıması,

2. En az dört yıllık üniversite mezunu olması,

3. Zabıta veya itfaiye teşkilatında en az iki yıl hizmetinin bulunması, gerekir.

… … 'nun hizmet cetvelinin incelenmesinde, … Üniversitesi İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi bölümünden … tarihinde mezun olduğu, … tarihinde açıktan polis memuru olarak atandığı ve bu görevini … tarihine kadar sürdürdüğü, … tarihinde … Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne ve … tarihinde Yönetmelikteki şartları sağlamadan naklen Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı şube müdürlüğüne atandığı görülmektedir.

Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümleri ile … … 'nun hizmet cetvelinde yer alan bilgilere göre bu kişi Zabıta Müdürlüğüne atanma şartlarını taşımamaktadır. … … … tarihinde … Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne atandığında "en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması" şartını sağlamadığından dolayı Zabıta Müdürlüğüne yapılan atamasının açık hata kapsamında mevzuata aykırı olduğu anlaşılmaktadır.

İtfaiye Şube Müdürlüğüne Yapılan Atama:

Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19'uncu maddesine göre, itfaiye şube müdürlüğüne atanabilmesi için kişinin meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olması, en az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olması, 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmetinin bulunması, son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olması, görevde yükselme sınavında başarılı olması, kadro durumunun elverişli olması ve hizmet süresinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması gerekir.

… … 'nun hizmet dökümüne göre itfaiye teşkilatında çalışmışlığı bulunmamaktadır. Söz konusu kişi şube müdürlüğüne atanmak için gerekli en az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olma, görevde yükselme sınavında başarılı olma ve hizmet süresinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olma şartlarını sağlamadığı için itfaiye şube müdürlüğüne atanması mevzuata aykırıdır. Dolayısıyla naklen gelen adı geçen kişi daha önceden polis memuru olduğu için ancak memurluğa atanabilir. Çünkü diğer kadrolar görevde yükselmeye tabi kadrolardır.

Adı geçen kişinin Yönetmeliğe aykırı olarak atandığı zabıta müdürlüğünden naklen itfaiye şube müdürlüğüne atanması da Yönetmeliğe aykırıdır. Yönetmeliğe aykırı yapılan zabıta müdürlüğüne atama sonucu bu müdürlüğün kazanılmış hak kabul edilerek naklen itfaiye şube müdürlüğüne atanabileceğini kabul etmek mümkün değildir. Zabıta müdürlüğü görevde yükselmeye tabi değil iken itfaiye şube müdürlüğü görevde yükselmeye tabidir.

Yönetmeliğe aykırı olarak ataması yapılan zabıta müdürlüğü kadrosu, herhangi bir kazanılmış hak teşkil etmeyeceği gibi itfaiye şube müdürlüğüne atanmanın basamağı da değildir

Zabıta Müdürlüğüne atanmış olmak (Somut uygulamada bu atama mevzuata aykırıdır.) herhangi bir kazanılmış hak teşkil etmeyeceği gibi itfaiye şube müdürlüğüne atanmanın basamağı da değildir. Adı geçen kişinin mevzuata aykırı olarak itfaiye şube müdürlüğüne atanması açık hata kapsamındadır. Görev ve yetkisi dahilinde atama olurunda imzası olan kişilerin hatalı atamadan sorumluluğu bulunmaktadır.

Buna göre … Büyükşehir Belediyesinde görev yapan … …’nun mevzuata aykırı olarak zabıta müdürlüğü ve itfaiye şube müdürlüğüne kadrosuna atanması sonucunda, hesaplanması Daire Kararında yer alan kamu zararı tablosunda gösterildiği üzere, adı geçene yapılan maaş ödemesinde 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi kapsamında mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, ilgili … … tarafından yapılan sorumluluk itirazının ilgili atama işlemleri ve ödemelere esas belgeler üzerinden incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle Başsavcılık talebinin kabul edilmesine, ilişilecek husus bulunmadığı hükmünü içeren … Karar-… İlam sayılı Daire Kararının …’ncı maddesinin bozularak, ilgili … …’in sorumluluk itirazı da gözetilerek yeniden hüküm tesis edilmesini teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine …” karar verilmiştir.

Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosya ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi ve duruşmada hazır bulunanların dinlenmesi sonucunda gereği düşünüldü:

… …’nun … Belediyesinde Zabıta Müdürlüğüne atandıktan sonra mevzuata aykırı olarak naklen … Büyükşehir Belediyesinde İtfaiye Daire Başkanlığı Şube Müdürlüğüne atandığı görülmüştür.

04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde, “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” düzenlemesi yapılmıştır.

11.07.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin;

“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

а) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;

1. Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,

2. En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,

3. 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

6. Kadro durumu elverişli olmak,

şartları aranır.

(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”,

“Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51’inci maddesinde, “(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; …

ı) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik,

hükümleri uygulanır”,

hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda yer alan düzenlemelere göre, zabıta müdürlüğüne atanma Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’e tabi değildir. Zabıta Müdürü, Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesine göre de görevde yükselmeye tabi olmadığı için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesine göre atanacaktır. Ancak, Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 17’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan hükme göre zabıta müdürlüğüne atanma anında hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması gerekir.

Buna göre, zabıta müdürü olarak atanacakların, 657 sayılı Kanun’un 68/B maddesindeki şartları taşıması, en az dört yıllık üniversite mezunu olması ve zabıta veya itfaiye teşkilatında en az iki yıl hizmetinin bulunması gerekmektedir.

… … 'nun hizmet cetvelinin incelenmesinde, … Üniversitesi İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi bölümünden … tarihinde mezun olduğu, … tarihinde açıktan polis memuru olarak atandığı ve bu görevini … tarihine kadar sürdürdüğü, … tarihinde … Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne ve … tarihinde Yönetmelikteki şartları sağlamadan naklen Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı şube müdürlüğüne atandığı görülmektedir.

Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümleri ile … …’nun hizmet cetvelinde yer alan bilgilere göre bu kişi Zabıta Müdürlüğüne atanma şartlarını taşımamaktadır. … … … tarihinde … Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne atandığında “en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması” şartını sağlamadığından dolayı Zabıta Müdürlüğüne yapılan ataması mevzuata aykırıdır.

İtfaiye Şube Müdürlüğüne yapılan atamaya bakıldığında ise; Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin 19’uncu maddesine göre, itfaiye şube müdürlüğüne atanabilmesi için kişinin meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olması, en az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olması, 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmetinin bulunması, son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olması, görevde yükselme sınavında başarılı olması, kadro durumunun elverişli olması ve hizmet süresinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması gerekmektedir.

Temyiz Kurulu Kararında da belirtildiği üzere, … …’nun hizmet dökümüne göre itfaiye teşkilatında çalışmışlığı bulunmamaktadır. Söz konusu kişi şube müdürlüğüne atanmak için gerekli en az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olma, görevde yükselme sınavında başarılı olma ve hizmet süresinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olma şartlarını sağlamadığı için itfaiye şube müdürlüğüne atanması mevzuata aykırıdır. Dolayısıyla naklen gelen adı geçen kişi daha önceden polis memuru olduğu için ancak memurluğa atanabilir. Zira, diğer kadrolar görevde yükselmeye tabi kadrolardır.

Diğer taraftan savunmalarda, ilgilinin fiilen şube müdürü olarak istihdam edildiği ve kendisine de bu hizmetinin karşılığı olarak şube müdürü kadrosuna tekabül eden ödemelerin yapıldığı, bu ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı ifade edilmişse de; kadronun şartlarını taşımayan kişinin ataması yapılarak kamudan maaş ödenmesi, hak etmeyen kişiye ödeme yapılması anlamına gelmektedir. İdare/kamu hukukunda atama belli şart ve niteliklere bağlanmıştır. Belirtilen kadrolara atanma ancak şartların sağlanmasıyla mümkündür. Şayet şartları sağlamayan kişilerin belirtilen kadrolara atanabilmesi kamu zararı olmadığı iddia ediliyor ise, bu durumda kadro için gerekli şartların belirlenmesine gerek bulunmadığı açıktır. Dolayısıyla, şartları tutmayan kişiye yapılan ödemeler kamu zararı olup, bu atama açık hata kapsamında bulunmaktadır. Bu nedenle de, istikrar bulan Danıştay kararlarında belirtildiği üzere süre aranmaksızın kamu zararı tutarı dahil bütün işlemlerin geri alınabileceği kuşkusuzdur.

Açıklanan gerekçelerle, … …’nun … Belediyesinde Zabıta Müdürlüğüne atandıktan sonra mevzuata aykırı olarak naklen … Büyükşehir Belediyesinde İtfaiye Daire Başkanlığı Şube Müdürlüğüne atanması sonucunda … TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.

Yönetmeliğe aykırı olarak … …’nun itfaiye şube müdürlüğüne atamasını olura arz eden … Büyükşehir Belediyesi İnsan Kaynakları Şube Müdürü … …, uygun görüşle arz eden İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı … … ve Genel Sekreter Yardımcısı … … ile olur veren Genel Sekreter … … hatalı atamadan dolayı sorumludur.

Ayrıca, söz konusu kamu zararından Harcama Yetkilisi sıfatlarıyla (İtfaiye Daire Başkanı) … … ve (Şube Müdürü) … … ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla (Şube Müdürü) … … sorumlu tutulmuşsa da; söz konusu kamu görevlileri hukuki uyuşmazlık konusuna esas atama işleminin hiçbir aşamasında yer almadıkları için bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında bilip tespit etmeleri kendilerinden beklenemeyeceğinden, atama aşamasında herhangi bir yetki ve sorumluluğu bulunmayan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmamaktadır. Zira ilgili kamu görevlilerince icra edilen fiiller ile kamu zararına sebebiyet veren atama işlemindeki mevzuat hükümlerine aykırılık arasında uygun illiyet bağı bulunmamaktadır.

Raporda Diğer Sorumlu sıfatıyla sorumlu tutulan (Zabıta Memuru) … …’in, ilgili ödeme emri ve eki belgeler ile atama evraklarında imzası bulunmadığı görüldüğünden, sehven sorumlu tutulduğu anlaşılmış olup, oluşan kamu zararından sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu itibarla, kamu zararı tutarı … TL’nin, Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları Şube Müdürü) … …, (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı) … …, (Genel Sekreter Yardımcısı) … … ve (Genel Sekreter) … …’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.