Sayıştay 6. Dairesi 937 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 28.03.2024

• Karar No: 937

• İlam No: 389

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Damga Vergisi

…. tarihli ve …. sayılı İlamın ….’inci maddesiyle Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığına yazılmasına karar verilen konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 56’ncı maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendi hükmü gereğince yargılamanın iadesi yoluyla görüşülmesine karar verildi.

Anılan İlamın ….’inci maddesiyle, 23.11.2015 tarihinde …. Tic. AŞ ve ….Ltd. Şti. İş Ortaklığına 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/b maddesine göre pazarlık usulü ile ihale edilen …. TL Sözleşme bedelli “.... Belediyesi Muhtelif Mahalle, Cadde ve Sokaklarda Yol, Tretuvar Yapım İşi”ne ilişkin ihaleye sadece yerli istekliler davet edilmesine rağmen, döviz kazandırıcı faaliyet olarak değerlendirilen ihalenin hakediş ödemelerinden damga vergisi kesintilerinin yapılmadığı iddiası ile ilgili olarak; söz konusu damga vergisi kesintilerinin yapılıp yapılmadığı ve bu vergilerin istisna kapsamında olup olmadığı hususlarının incelenmesi ve sonucundan Sayıştay Başkanlığına bilgi verilmesini teminen Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığına yazılmasına karar verilmişti.

Dairemizin bu Kararından sonra;

Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğünün …. tarihli ve …. sayılı cevabi yazısında özetle; 08.01.2016 tarihli ve …. sayılı Vergi, Resim ve Harç İstisnası Belgesinin anılan İş Ortaklığının 30.12.2015 tarihli …. sayılı müracaatına istinaden başvuru tarihinde yürüklükte olan mülga İhracat: 2008/6 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde mevzuata uygun olarak tanzim edildiği, belge süresi dışında gerçekleşen bir işleme ilişkin olarak uygulanmış olabilecek bir istisnanın mevzuata uygunluğunun bulunmadığı,

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının …. tarihli …. sayılı cevabi yazısında ise özetle; İş Ortaklığı adına “.... Belediyesi Muhtelif Mahalle, Cadde ve Sokaklarda Yol, Tretuvar, Yapım İşi” için düzenlenen 08.01.2016 tarihli ve …. sayılı Belgenin süresinin 18.04.2017 tarihine kadar uzatıldığı, söz konusu işe ilişkin yapılan hakediş ödemelerinin belgenin geçerlik süresi içinde yapıldığı, dolayısıyla adı geçen İş Ortaklığı adına düzenlenmiş Vergi, Resim ve Harç İstisnası Belgesine istinaden hakediş ödemelerine damga vergisi istisnasının uygulanmasında mevzuata aykırılığın bulunmadığı,

hususlarının belirtildiği görüldüğünden,

Dairemizin …. tarihli ve …. sayılı Kararıyla, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı yazıları incelenerek Sayıştay Denetim Yönetmeliği’nin 49’uncu maddesi hükmü uyarınca ek rapor düzenlenmesini teminen söz konusu yazı ve eklerinin Denetçisine gönderilmesine,

karar verilmişti.

Bu defa anılan Karar üzerine Denetçisince düzenlenen …. tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi sonucunda gereği düşünüldü:

23.11.2015 tarihinde …. Tic. AŞ ve ….Ltd. Şti. İş Ortaklığına 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/b maddesine göre pazarlık usulü ile ihale edilen …. TL Sözleşme Bedelli “.... Belediyesi Muhtelif Mahalle, Cadde ve Sokaklarda Yol, Tretuvar, Yapım İşi”ne ilişkin ihaleye sadece yerli istekliler davet edilmesine rağmen, döviz kazandırıcı faaliyet olarak değerlendirilen ihalenin hakediş ödemelerinden damga vergisi kesintilerinin yapılmadığı iddiası ile ilgili olarak;

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3’üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu ve resmi daireler ile kişiler arasındaki kağıtların damga vergisinin kişiler tarafından ödeneceği; 26’ncı maddesinde, resmi dairelerin ilgili memurları kendilerine ibraz edilen kağıtların damga vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları tespit etmeye ve bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecbur oldukları hükümlerine yer verilmiştir.

488 sayılı Kanun’a 5035 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 28’inci maddesi ile eklenen Ek 2’nci maddesinde ise, “…döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kâğıtların damga vergisinden müstesna olduğu, söz konusu maddenin uygulanması bakımından döviz kazandırıcı faaliyetlerin neler olduğu ile yine bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların Maliye Bakanlığı ile Ekonomi Bakanlığı (mülga Dış Ticaret Müsteşarlığı) tarafından birlikte tespit edileceği” denilmektedir.

Söz konusu madde hükmüne istinaden, 1 Seri No’lu Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulaması Hakkında Tebliğ 27.02.2004 tarihli ve 25386 sayılı Resmi Gazete’de, 2008/6 sayılı İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ de 05.12.2008 tarihli ve 27075 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

2008/6 sayılı Tebliğ’in;

“Belgeli İşlemler” başlıklı 6’ncı maddesinde, “(1) Aşağıda belirtilen ihracat, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler çerçevesinde vergi, resim ve harç istisnasından yararlanmak isteyen firmalar, Müsteşarlığa müracaat ederek dahilde işleme izin belgesi ve/veya vergi resim harç istisnası belgesi almak zorundadırlar. Belge müracaat tarihi ile belge tarihi arasında yapılan işlemlere istisna uygulanmaz. Ancak, bu süre içerisinde gerçekleştirilen hizmet ve faaliyetler taahhüde sayılır.

…

(3) İhracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler;

a) Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Müsteşarlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alan kamu yatırımlarından uluslararası ihaleye çıkarılanların (Yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olmak üzere) ihalesini kazanan veya yabancı para ile finanse edilenlerin yapımını üstlenen firmaların,

…

(4) Bu maddede belirtilen ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerden, 5035 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 28 inci maddesi ile eklenen 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun ek-2 nci maddesi ve aynı Kanunun 33 üncü maddesi ile eklenen 492 sayılı Harçlar Kanununun ek-1 inci maddesine istinaden yayımlanan Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulaması Hakkında Tebliğde yer almayanları, damga vergisi ve harç istisnasından yararlandırılmaz.”,

“Belge süresi ve ek süreler” başlıklı 8’inci maddesinde, “Süre başlangıcı, vergi resim harç istisnası belgesinin tarihidir. Ayrıca, belge kapsamında ilk istisnanın uygulandığı tarihe kadar azami 3 (üç) ay olmak üzere vergi resim harç istisnası belgesi süresi uzatılabilir.”,

hükümleri yer almaktadır.

Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulaması Hakkında Tebliğ’in 6’ncı maddesinde ise vergi, resim ve harç istisnası belgesinin alınmasından önce veya belgenin geçerlilik süresinin dolmasından sonra bu işlemler nedeniyle düzenlenen kağıtlara damga vergisi istisnasının tatbik edilmeyeceği belirtilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinde, döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kâğıtların damga vergisinden müstesna olduğu, vergi, resim ve harç belgesine konu olabilecek faaliyetin ise döviz kazandırıcı niteliğe haiz olması için yatırımın Kalkınma Bakanlığı cari yıl yatırım programında yer alması ve uluslararası ihale olması gerekliliği ve uluslararası ihale olma koşulunun yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olarak çıkılma ve yabancı firmalarca da teklif verilme olduğu belirtilmiştir.

Bununla birlikte, 2008/6 sayılı Tebliğ’e eklenen Geçici 3’üncü madde ile Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılan 1 Seri No’lu Tebliğ’in 7’nci maddesinin ikinci paragrafına eklenen fıkra ile, “ihale tarihi” 09.08.2016 tarihinden önce olan yatırımlar için uluslararası ihalelere yabancı firmaların teklif verme şartının aranmayacağı hükmü 18.08.2016 tarihli ve 29805 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Bahsi geçen işin ihale karar tarihi 23.11.2015, Sözleşme tarihi ise 01.12.2015’tir. Yüklenici İş Ortaklığı adına Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen Vergi, Resim ve Harç İstisnası Belgesi tarihi ise 08.01.2016 olup, İş Ortaklığınca 19.01.2017 tarihli ve …. sayılı süre uzatma dilekçesine istinaden anılan Bakanlık tarafından belgenin süresi 18.04.2017 tarihine kadar uzatılmıştır.

Söz konusu işin davetli listesinde yer alan firmaların tamamı yerli firma olmakla birlikte, işe ait ihale dokümanı içerisinde yer alan İdari Şartnamenin 8’inci maddesi, “İhale, yeterlik kriterlerini taşıyan yerli ve yabancı tüm isteklilere açıktır.” şeklindedir.

İhracat: 2008/6 sayılı Tebliğ, ardılı olan İhracat: 2017/4 sayılı Tebliğ’den farklı olarak, “Uluslararası ihale”nin tanımlandığı bir madde ve 4734 sayılı Kanun’da zikredilen ihale usullerinin ayrı ayrı nasıl değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin bir hüküm içermemektedir. Bu çerçevede, ihale makamı İdare tarafından sunulan İdari Şartnamede, “Yerli ve yabancı tüm isteklilere açıktır.” ifadesine yer verilmesi halinde ihale, uluslararası ihale niteliğini haiz olarak değerlendirilmelidir. Zira, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesine istinaden pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ihalelerde, yabancı firma veya yabancı firmanın yer aldığı ortak girişimin ihaleye davet edilmesi ve ihaleye teklif vermesi şartı 18.05.2017 tarihli ve 30070 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İhracat: 2017/4 sayılı Tebliğ’de düzenlenmiştir. Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğünün cevabi yazısı da bu yöndedir.

Buna göre, istisna belgesinin verildiği tarihte 2008/6 sayılı Tebliğ hükümleri yürürlükte olup, belgenin anılan Tebliğ hükümlerine uygun olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Açıklanan gerekçelerle, Yüklenici İş Ortaklığına, Vergi, Resim ve Harç İstisnası Belgesinin geçerlik tarihi (08.01.2016-18.04.2017) içerisinde yapılan …. tarihli ve …. no’lu hakediş ile …. tarihli ve …. no’lu hakediş ödemelerine damga vergisi istisnası uygulanması mevzuatına uygundur.

Bu itibarla, mevzuatına uygun olduğu anlaşılan …. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.