Sayıştay 6. Dairesi 90 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 10.04.2014

• Karar No: 90

• İlam No: 239

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2012

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa aykırı olarak yapılan ödemeler

............ Büyükşehir Belediyesi ............ Genel Müdürlüğünde çalışan memurlara yapılan maaş ödemelerinde, kadro karşılığı sözleşmeli olarak çalışanlara 631 sayılı KHK’nın 14 üncü maddesine istinaden yapılan ücret artışlarının da maaş zammı olarak uygulandığı ve 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa aykırı olarak yapılan söz konusu ödemeler nedeniyle toplam ..........TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

13.07.2001 tarih ve 24461 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayınlanan 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14’üncü maddesinin ilk fıkrasında;

“Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri, döner sermayeler, meslek kuruluşları, kefalet sandıkları, mahalli idareler ve bunların birlikleri hariç olmak üzere, özel kanunlarla kamu tüzel kişiliğini haiz olarak kurul, üst kurul, kurum, enstitü, teşebbüs, teşekkül, fon ve sair adlarla kurulmuş olan bütün kamu kurum ve kuruluşları (bundan sonra "kapsama dahil kuruluş" olarak anılacaktır) tarafından; yönetim ve denetim kurulu ile kurul, üst kurul üyeleri dahil tüm personeli için; ilgili mevzuatları uyarınca belirlenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla mesai, kar payı ve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer mali ödemeler ile sosyal hak kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin tümünün altı aylık net ortalaması toplamı (bundan sonra "ortalama ücret toplamı" olarak anılacaktır), 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna her ne ad altında olursa olsun fiilen yapılan mali ve sosyal hak niteliğindeki her türlü ödemeler dahil bulunacak toplamının altı aylık net ortalamasını (bundan sonra "ortalama kanuni ücret tavanı" olarak anılacaktır) geçemez.

Bakanlar Kurulu; kapsama dahil kuruluşlarda uygulanacak ortalama ücret toplamı üst sınırını, ortalama kanuni ücret tavanını geçmemek üzere, anılan her kuruluş için ayrı ayrı veya birlikte tespit etmeye veya değiştirmeye; gerektiğinde ortalama ücret toplamı içinde yer alan ödeme unsurlarını ayrıca belirlemeye veya sınırlandırmaya; uygulamaya ilişkin esas, usul ve diğer hususlar ile ödeme tarihlerini düzenlemeye; ortalama ücret toplamı ve ortalama kanuni ücret tavanı kapsamındaki ödemeleri belirlemeye, kapsama dahil edip etmemeye, bu husustaki tereddütleri gidermeye; Devlet memurlarının mali ve sosyal haklarında yapılacak genel veya kısmi nitelikteki artış oranlarını geçmemek üzere ortalama ücret toplamı üst sınırını daha düşük oranlarda artırmaya yetkilidir.

Kapsama dahil kuruluşlar, Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırının altında, ortalama ücret toplamı alan personeli hakkında; Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırını aşmamak, usul ve esaslar ile diğer belirlemelere uymak kaydıyla, ortalama ücret toplamını oluşturan ödemeleri mevzuatları dahilinde tespit etmeye devam ederler. Ancak, bu tespitlerini yaparken hiçbir surette ortalama ücret toplamı üst sınırını aşacak şekilde ödemeye sebep olacak düzenleme, değişiklik veya artış yapamazlar.

…”

denilmektedir.

Anılan hüküm uyarınca, 631 sayılı KHK’nın 14’üncü maddesinde belirtilen kapsama dâhil kuruluşlar, Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırını aşmamak kaydıyla, ortalama ücret toplamını oluşturan ödemeleri mevzuatları dâhilinde belirleyebileceklerdir. 10.07.2012 tarih ve 28349 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2012 tarih ve 3378 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında, kapsama dâhil personelin mali ve sosyal haklarının, 2012 yılının ikinci altı aylık döneminde, % 4 oranına kadar yetkili organlar tarafından belirlenecek oranlarda artırılabileceği hüküm altına alınmıştır. Ancak, mahalli idareler anılan KHK kapsamında sayılmadığından, mahalli idarelerde görevli memur personele söz konusu ödemenin yapılması mümkün bulunmamaktadır.

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyonları idaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunu’nun “Kuruluş” başlıklı 1’inci maddesinin son fıkrasında;

“İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyük Şehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur. İSKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.”

Ek 5’inci maddesinde;

“Bu kanun diğer Büyükşehir belediyelerinde de uygulanır.”

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’ncü maddesinde;

“…

e) Mahallî idare: Yetkileri belirli bir coğrafi alan ve hizmetlerle sınırlı olarak kamusal faaliyet gösteren belediye, il özel idaresi ile bunlara bağlı veya bunların kurdukları veya üye oldukları birlik ve idareleri”

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin;

“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde;

“Bu Yönetmelik hükümleri; il özel idaresi, belediye, bağlı idare ve mahalli idare birliklerinin bütçe ve muhasebe kayıt ve işlemlerini kapsar.”

“Tanımlar” başlıklı 4’ncü maddesinde ise;

“a) Bağlı idare: Belediyelere bağlı, kanunla kurulan, ayrı bütçeli ve kamu tüzel kişiliğine haiz su ve kanalizasyon, otobüs, ulaştırma ve benzeri hizmetleri yürüten idareleri”

denilmektedir.

Anılan mevzuat hükümlerinde ............ Genel Müdürlüğü ve benzeri idarelerin mahalli idare niteliğinde oldukları açıkça belirtildiğinden bu idareler de 631 sayılı KHK’nın 14’üncü maddesi kapsamı dışında bulunmaktadırlar.

Diğer taraftan, anılan Kararname hükmünde, “…yönetim ve denetim kurulu ile kurul, üst kurul üyeleri dahil tüm personeli için…”; denildikten sonra “…ilgili mevzuatları uyarınca belirlenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla mesai, kar payı ve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer mali ödemeler ile sosyal hak kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin tümünün altı aylık net ortalaması toplamı…” denilmek suretiyle, kapsama dahil personelin mali ve sosyal haklarının 657 sayılı Kanuna tabi olarak değil, “ilgili mevzuatı uyarınca belirlendiği” ifade edilmiştir.

............ Genel Müdürlüğünde istihdam edilen personel ise, 2560 sayılı Kanun’un “Kuruluş” başlıklı 1 inci maddesinin son fıkrası uyarınca, mali ve sosyal haklar bakımından 657 sayılı Kanuna tabi olup memurluk statüsü açısından da anılan Kararname kapsamında bulunmamaktadırlar. Dolayısıyla, bahse konu olayda ............ Genel Müdürlüğü memur personeline 631 sayılı KHK’nın 14’üncü maddesi kapsamında yapılan ..........TL tutarındaki ödemeyle kamu zararına neden olunmuştur.

Sorumlularca yapılan savunmalarda, Sayıştay Genel Kurulunca alınan Esas No 2011/1 ve Karar No 5333/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nda, kamu tüzel kişiliği bulunan ............’nin müstakil genel müdürlük statüsünde bulunduğu ve müstakil genel müdürlük personeline uygulanan her türlü hak ve ödemelerin ............ Genel Müdürlüğü personeline de uygulanması gerektiğine karar verildiği ileri sürülerek anılan İçtihadı Birleştirme Kararı 631 sayılı KHK’nın 14 üncü maddesine istinaden yapılan ücret artışlarına dayanak olarak gösterilmiştir. Buna karşın, söz konusu İçtihadı Birleştirme Kararı, büyükşehir belediyelerine bağlı su ve kanalizasyon idarelerinde görevli daire başkanları ve 1. Hukuk Müşavirlerine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na ekli IV sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin 7’nci sırasına göre makam tazminatı ödenip ödenmeyeceğine ilişkin olup, söz konusu Karar’da ; “İSKİ’nin personel rejimi ile alakalı düzenlemeye 2560 sayılı Kanunda yer verilerek bu Kanunun 1’inci maddesine göre; su ve kanalizasyon idaresinde görevli personelin 657 sayılı Kanuna tabi olduğu, personele özlük ve maaş yönünden bunların uygulanması gerektiği aşikardır.” denilerek, İSKİ ve benzeri su ve kanalizasyon idarelerinde görevli personelin 657 sayılı Kanuna tabi olduğu ve bu personele özlük ve maaş yönünden 657 sayılı Kanun’un uygulanması gerektiği vurgulanmıştır.

Yine sorumlularca bildirilen savunmalarda, Denetçi sorgusunda kamu zararı tutarının brüt olarak hesaplandığı ve ödemelerden kesilen damga vergisi ve gelir vergilerinin kamu zararından düşülmesi gerektiği ileri sürülmekte ise de, ............ Genel Müdürlüğü bütçesinden Genel Bütçe’ye yersiz olarak aktarılan tutarlar da ............ Genel Müdürlüğü açısından kamu zararı oluşturduğundan, kamu zararı tutarının brüt olarak hesaplanmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, ............ Genel Müdürlüğünde görevli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personele, bu personel 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 14’üncü maddesi hükmü kapsamında bulunmadıkları halde, anılan KHK hükmü kapsamında maaş artışı uygulanması sonucunda neden olunan kamu zararı tutarı ..........TL’nin;

………..

müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oy birliğiyle karar verildi.