Sayıştay 6. Dairesi 89 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 08.04.2014

• Karar No: 89

• İlam No: 287

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2012

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından Belediyeden tahsil edilen idari para cezası tutarının, cezaya konu olaya sebebiyet veren personele rücu edilmemesi

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından … Belediyesi’nden tahsil edilen idari para cezası tutarının, cezaya konu olaya sebebiyet veren personele rücu edilmemesi suretiyle … TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde aynen;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga:22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.

(Değişik üçüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.

Alınmamış para, mal ve değerleri alınmış; sağlanmamış hizmetleri sağlanmış; yapılmamış inşaat, onarım ve üretimi yapılmış veya bitmiş gibi gösteren gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle kamu kaynağında bir artışa engel veya bir eksilmeye neden olanlar ile bu gibi kanıtlayıcı belgeleri bilerek düzenlemiş, imzalamış veya onaylamış bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunların bu fiillere ilişkin hükümleri uygulanır. Ayrıca, bu fiilleri işleyenlere her türlü aylık, ödenek, zam, tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemelerin iki katı tutarına kadar para cezası verilir.

(Değişk son fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usûl ve esaslar, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”

denilmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı … Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nün … tarihli ve … sayılı yazısı ile, … Belediyesi tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu’nun … tarihli ve … sayılı yazısına süresi içerisinde cevap verilmemesi sonucu, … Belediyesi’ne … TL idari para cezası uygulandığı görülmüştür. Ancak yapılan incelemede; söz konusu cevap yazısını yazma görevini yerine getirmeyen ilgili personele, söz konusu idari para cezasının rücu edilmediği tespit edilmiştir.

Her ne kadar sorumlular savunmalarında, kamu zararının kasıt, kusur veya ihmale dayanması gerektiği, söz konusu olayda Sosyal Güvenlik Kurumu’nun idari bir işlem yaparak para cezasına hükmettiği dolayısıyla ilgili olayda kasıt, kusur veya ihmallerinin olmadığını, kasıt kusur veya ihmal olmadığı için de kamu zararının doğmadığını ifade etmişlerse de,

Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde aynen;

“Kamu zararının belirlenmesinde;

…

g) Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi,

…

esas alınır.” denilmektedir. Söz konusu hükümde de açıkça belirtildiği gibi kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi kamu zararıdır. Dolayısıyla kamu idaresinin yasal yükümlülüklerini yerine getirmeyerek kamu idaresine para cezası kesilmesine sebebiyet veren ilgili personelin kamu zararına sebebiyet verdiği açıktır. İlgili personele söz konusu kamu zararını rücu ettirmeyerek kamu zararı tutarının belediye bütçesi üzerinde kalmasına sebebiyet veren sorumluların kasıt, kusur veya ihmal sonucu kamu zararına sebebiyet verdikleri de aşikardır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanı” başlıklı 37’inci maddesinde;

“Belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir…….” denilmektedir.

“Belediye Başkanının Görev Ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde;

“Belediye başkanının görev ve yetkileri şunlardır:

a) Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak.

……

c) Belediyeyi Devlet dairelerinde ve törenlerde, davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil etmek veya vekil tayin etmek.

……

e) Belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarını idare etmek.

f) Belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek.

……”, hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere belediye başkanı belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi olup belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, belediyeyi davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil etmek veya vekil tayin etmek, belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarını idare etmek ve belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek görevleri arasında sayılmıştır.

Her ne kadar Denetçi tarafından, Avukat … ile Muhasebe Yetkilisi … da sorumlu tutulmuşsa da; yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda belediye bütçesinden karşılanan idari para cezası giderinin sorumlu personele rücu edilmesi Belediye Başkanının görevi olup, bu görevlilerin oluşan kamu zararında herhangi bir dahilleri bulunmadığından kamu zararından sorumlu tutulmamalarına,

Belediye bütçesinden karşılanan idari para cezası giderinin sorumlu personele rücu edilmesine dair her hangi bir işlemin yapılmaması sonucu oluşan kamu zararı tutarı … TL’nin Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …’a münferiden 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

(Üye … ve Üye …’nın “Belediyenin SGK’ya gönderdiği bir yazıya süresinde cevap vermemesi neticesi olarak para cezası ödenmesinde sorumluların kasıt, kusur veya ihmallerinin varlığı tam olarak tespit edilmediğinden söz konusu ödeme hakkında yapılacak bir işlem bulunmadığı” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı)

oy çokluğuyla,