Sayıştay 6. Dairesi 850 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 08.02.2022

• Karar No: 850

• İlam No: 435

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2013

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

İşyeri Hekimliği

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

Başka kamu kurum ve kuruluşlarında kadrolu olarak çalışıp, …….. Büyükşehir Belediyesi bünyesinde işyeri hekimi olarak görevlendirilen veya çalıştırılan hekimlere 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda belirtilen ödeme yerine sözleşme imzalanarak kanunen almaları gerekenden daha fazla ücret ödendiği görülmüştür.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun,

“Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasında;

…

ı) İşyeri hekimi: İş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, işyeri hekimliği belgesine sahip hekimi,

…… ifade eder.”,

“İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri” başlıklı 6’ncı maddesinde, “Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren;

a) Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ancak belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir.”,

“İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları” başlıklı 8’inci maddesinin 7’nci fıkrasında, “Kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırılan işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı olma niteliğini haiz personel, gerekli belgeye sahip olmaları şartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek çalışmakta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilecek personele, görev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme, hizmet alan kurum tarafından yapılır. Bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu durumdaki görevlendirmeye ilişkin ilave ödemelerde, günlük mesai saatlerine bağlı kalmak kaydıyla, aylık toplam seksen saatten fazla olan görevlendirmeler dikkate alınmaz.”,

hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında kadrolu olarak çalışan hekimlere aylık toplam seksen saati geçmemek üzere her saat için (200) gösterge ile memur aylık katsayısının çarpımı kadar ücret verilmesi gerekmektedir.

Söz konusu 6’ncı maddenin yürürlüğü 6331 sayılı Kanun’un ilk halinde 30.06.2014 olarak belirlenmiş daha sonra yapılan değişiklikle yürürlüğünün 01.07.2016 tarihi olacağı vurgulanmıştır. Ancak, yürürlük maddesi olan 38’inci maddede 6’ncı maddenin uygulanması konusunda “4857 sayılı İş Kanunu’nun mülga 81’inci maddesi kapsamında çalışanlar hariç” olmak üzere 01.07.2016 olarak belirlenmiştir.

4857 sayılı Kanun’un mülga 81’inci maddesinde ise, “Devamlı olarak en az elli işçi çalıştıran işverenler, Sosyal Sigortalar Kurumunca sağlanan tedavi hizmetleri dışında kalan, işçilerin sağlık durumunun ve alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin sağlanması, ilk yardım ve acil tedavi ile koruyucu sağlık hizmetlerini yürütmek üzere işyerindeki işçi sayısına ve işin tehlike derecesine göre bir veya daha fazla işyeri hekimi çalıştırmak ve bir işyeri sağlık birimi oluşturmakla yükümlüdür.” denilmektedir.

1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un 12’nci maddesinin üçüncü fıkrasına 02/01/2014 tarihli ve 6514 sayılı Kanun’un 21’inci maddesi ile getirilen, “ Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve yöneticilik görevi bulunmayan tabipler ile aile hekimleri, kurum ve kuruluşlarındaki çalışma saatleri dışında ve kurumlarının izniyle aylık otuz saati geçmemek üzere iş yeri hekimliği yapabilir. Döner sermayeli sağlık kuruluşları ise kurumsal olarak işyeri hekimliği hizmeti verebilir.” şeklindeki düzenleme ile tabiplere asıl görevlerinin dışında Kanun’da belirtilen şartlarda işyeri hekimliği yapma imkanı sağlanmıştır.

Bu durumda kamu kurum ve kuruluşlarında asli görevlerinin yanında işyeri hekimi olarak çalışan personele ödenecek aylık ödeme 80*200 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımından elde edilecek tutarı geçemeyecektir.

6331 sayılı Kanun’un Resmi Gazete’de ilk yayımlandığı tarih olan 30.06.2012 tarihinde 8’inci maddenin yürürlüğü iki yıl ertelenmişti. Ancak, Kanun’un yürürlük maddesinde 12.07.2013 tarihinde 6495 sayılı Kanun’un 56’ncı maddesi ile değişiklik yapılarak 8’inci maddenin yürürlüğü Kanun’un Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten 6 ay sonra olarak belirlenmiştir.

Kanun’un 6’ncı maddesinin yürürlüğe girmesi 01.07.2016 olmasına rağmen işyeri hekimleri olarak çalışan kişiler konusunda istisna getirilmesi ve 8’inci maddesinde işyeri hekimleri için öngörülen ücret ödemesinin yürürlüğünün “yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra” olarak belirlenmesi nedeniyle işyeri hekimlerine yapılacak ödeme 30.12.2012 tarihinden itibaren Kanun’da öngörülen tutarlar olması gerekmektedir.

……. Belediyesinde kadrolu olarak çalışan Dr. ….. ……. kurumunun görevlendirme onayına istinaden ……….. tarihinde …….. Büyükşehir Belediyesi ile sözleşme imzalamış ve bu sözleşmeye istinaden ………. Aralık ayından ……… yılı Aralık ayına kadar toplam ………. TL ücret almıştır. …….. Belediyesinin kadrolu doktoru olan Dr. …… ……… ise kurumunun izni olmadan ………. tarihinde ……….. Büyükşehir Belediyesi ile sözleşme imzalamış ve bu sözleşmeye istinaden de ……… Aralık ayından ……… yılı Aralık ayına kadar toplam ……. TL ücret almıştır.

Sorumluların savunmalarında, işyeri hekimleri Dr. ……. …….. ve Dr. ……… ……… ile ………….. Büyükşehir Belediyesi arasında yapıldığı belirtilen işyeri hekimliği sözleşmelerinin aslında adı geçen hekimler ile “Özel Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB)” arasında imzalandığı ve sözleşme bedellerinin de OSGB nezdinde kendi adına açılmış olan OSGB ortak havuz hesabı ve bütçesinden hekimlerin hesap numaralarına aktarıldığı iddia edilmişse de, dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden, söz konusu işyeri hekimliği sözleşmelerinde işveren olarak ………. Büyükşehir Belediyesi adına Genel Sekreter Yardımcısı …… …….’ın imzasının yer aldığı ve hekimlere yapılan ödemelerin de Belediye bütçesinden gerçekleştirildiği görülmüştür.

Yine sorumluların savunmalarında, Dr. ………. ……… ve Dr. ………. ………’ün 1219 sayılı Kanun’a göre “sözleşmeli işyeri hekimliği” yaptıkları belirtilmişse de, 6331 sayılı Kanun’un “İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları” başlıklı 8’inci maddesinin 7’nci fıkrasındaki hükme göre başka kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan hekimlere ancak aylık toplam seksen saati geçmemek üzere çalıştıkları her saat için (200) gösterge ile memur aylık katsayısının çarpımı kadar ücret verilmesi gerekmektedir. Bu sebeple, İdarenin bu şekilde hekim çalıştırması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Açıklanan gerekçelerle, başka kamu kurum ve kuruluşlarında kadrolu olarak çalışıp Belediye bünyesinde işyeri hekimi olarak görevlendirilen veya çalıştırılan hekimlere Kanun’da belirtilen ödeme yerine sözleşme imzalanarak kanunen almaları gerekenden daha fazla ücret ödenmesi sonucunda toplam ………… TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.

Bu itibarla, söz konusu kamu zararı tutarı ……….. TL’nin,

………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Sağlık ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanı) ………. ………… ve Gerçekleştirme Görevlisi (Sağlık İşleri Şube Müdürü) ……… ………. ile Diğer Sorumlu (Genel Sekreter Yrd.) ………. ………..’a,

………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Sağlık ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanı) ………. ………. ve Gerçekleştirme Görevlisi (Sağlık İşleri Şube Müdür V.) ………. ………… ile Diğer Sorumlu (Genel Sekreter Yrd.) ……… ……..…’a,

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy:

Başkan ……… ……….. ve Üye …….. …………’un karşı oy gerekçesi:

Sorumluların savunmaları ve savunma ekinde sunulan belgelerden, ……….. Büyükşehir Belediyesi ile Dr. ………. …….. ve Dr. ………. ………. arasında ……… tarihinde işyeri hekimliği sözleşmesi yapıldığı, söz konusu sözleşme yapıldığı tarihte adı geçen doktorların başka belediyelerde hekim olarak görev yaptıkları, anılan hekimlerin 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun ve 4857 sayılı İş Kanunu’nda tanımlanmış haklarına istinaden çalıştırıldıkları, kamudan kamuya görevlendirme yoluyla iş yükü ve sorumluluğu kabul edecek bir belediye tabibi veya başka bir kurum hekiminin bulunamadığı, bu sebeple Dr. ……… ……... ve Dr. ……… ……….’ün 30/06/2012’de yürürlüğe giren kurum hekimlerine ait görevlendirme kapsamında mesai saati içinde yer alan statüde çalıştırılması yönünde muvaffakiyetlerinin alınmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır. Zira, söz konusu hekimlerin kurumları dışındaki çalışma hakları kullanılarak bedeli karşılığında ……. yılında yapılan eski sözleşmenin devamı yönünde karar alınmıştır. Buradaki çalışma kamuda çalışma olmayıp, işyeri hekimliği görevlendirilmesidir.

30/06/2012 tarih ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 8’inci maddesinin yedinci fıkrasına göre kamudan kamuya görevlendirmek için hekimin muvafakati şartı koşulmuştur. Bu Kanun’a istinaden doktorların kamu kurum ve kuruluşlarında 80 saate kadar yapılacak görevlendirmeleri mümkündür. Bu görevlendirme için hem doktorun onayı hem de kurumunun muvafakati gerekmektedir. Bu görevlendirme için alınabilecek ücret de Kanunla belirlenmiştir. Ancak, Dr. …… …….. ve Dr. ……… ……….’ün çalışması bu kapsamda olmayıp, 1219 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanun’a tabi sözleşmeli işyeri hekimliği statüsünde olduğundan adı geçenlere bu kapsamda yapılan ödemelerde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Belirtilen gerekçeyle, konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerektiğinden çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.