Sayıştay 6. Dairesi 846 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 28.12.2021

• Karar No: 846

• İlam No: 24

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2020

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Basın Yayın Organlarına Yardım

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

... Büyükşehir Belediyesi tarafından yerel basın yayın organlarına bisiklet verildiği görülmüştür.

Belediyelerin 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde, mahalli müşterek nitelik taşıması koşuluyla görev ve sorumlulukları belirlenmiş, “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde, belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunacağı ifade edilmiştir. “Belediyelerin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddede ise giderleri “…

m) Yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri

…

p) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler…” şeklinde sayılmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir belediyesinin giderleri” başlıklı kısmında büyükşehir belediyesinin giderleri “…

n) (İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 25/1/2007 tarihli ve E.: 2004/79, K.:2007/6 sayılı Kararı ile.; Yeniden düzenleme: 12/11/2012-6360/9 md.) Bu Kanunda büyükşehir belediyesine verilen görevlerle sınırlı olarak, yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kuruluşlar ve sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve diğer proje giderleri.

…

r) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.” olarak belirtilmiştir.

5393 sayılı Kanun’un “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde, “Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

…

(Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.

…” hükmüne yer verilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde, “Gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.

Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.” denilmektedir.

5393 sayılı Kanun’un “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesine 6360 sayılı Kanunla eklenen fıkrada ise; “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmü yer almaktadır.

Belediyeler, kamu kurum ve kuruluşlarının, görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda belediye meclis kararına dayanmak suretiyle yapım, bakım, onarım işlerini üstlenebilir; aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilirler. Bunun dışında, dernek, vakıf ile meslek odalarıyla ortak hizmet projesi gerçekleştirmek suretiyle birtakım iş ve faaliyetler (belediyelerin görev ve sorumlulukları içine giren ve dernek/vakıfların amacına uygun olan mahalli ve müşterek nitelikteki konuları olmak şartıyla) yürütebilirler. Ancak, belediye tarafından herhangi bir ayni ve nakdi yardım yapılması mevzuat çerçevesinde mümkün görülmemektedir.

Belediyelerce, kamu kurumları dışında özel nitelik taşıyan gerçek ve tüzel kişilere ayni ve nakdi yardım yapması, destek ya da devir mahiyetini doğuran işlem tesis etmesi mümkün olmayacaktır. Nitekim belediyelerin giderleri arasında da bu yönde harcama yapacağı ya da karar alacağı düzenleme altına alınmamıştır.

... Büyükşehir Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi Başkanlığınca, 3 Haziran Dünya Bisiklet Günü ve 5 Haziran Çevre Günü kapsamındaki etkinliklerde, farkındalık oluşturmak amacıyla doğrudan temin usulüyle bisiklet alımı gerçekleştirilmiştir. Alımı yapılan taşınır mallar ise muhtelif tarihlerde teslim tutanaklarıyla ilgili basın/medya organlarına teslim edilmiş, ilgili taşınır işlem fişleri düzenlenerek taşınırların çıkışı yapılmıştır. Doğrudan özel nitelik taşıyan kurum ve kuruluşlara yönelik taşınır mal alımı ve bu surette yapılan devir/ yardım işlemi yukarıda yer alan mevzuata uygun olmayıp böyle bir yetki ve görev de İdareye verilmemiştir. Ayrıca, işlem dosyası ve ödeme emri belgelerinde de herhangi bir meclis kararı, ortak proje ya da protokol vs. bulunmamaktadır.

Bu itibarla, ... Büyükşehir Belediyesi tarafından yerel basın yayın organlarına bisiklet verilmesi suretiyle özel nitelik taşıyan tüzel kişilere ayni yardımda bulunması sonucu neden olunan kamu zararı tutarı … TL’nin Harcama Yetkilisi … ile Gerçekleştirme Görevlisi …’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.