Sayıştay 6. Dairesi 819 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 19.08.2021

• Karar No: 819

• İlam No: 247

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Spor Kulübüne Nakdi Yardım

… tarihli ve … sayılı asıl İlamın …’üncü maddesi ile tazmin hükmolunan konu ile ilgili olarak Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak numaralı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

Asıl İlamın …’üncü maddesiyle … Ligde mücadele eden ve profesyonel kulüp niteliğinde olan … Kulübüne mevzuata aykırı olarak nakdi yardımda bulunulması sonucunda …-TL kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle bu tutarın tazminine karar verilmişti.

Bu tazmin hükmüne karşı sorumlular Harcama Yetkilileri …, … ve Gerçekleştirme Görevlisi … tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı kararda,

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinin açık hükmü karşısında … Kulübü içinde amatör branşların da yer almasının profesyonel spor kulübüne yardım yapılabileceği sonucunu doğurmadığı,

Kanun hükmünde amatör spor kulüplerine yardım yapılabileceğinin belirtildiği, amatör branşlara yardım yapılabileceğine dair bir hükme yer verilmediği,

Bu nedenle profesyonel bir kulüp olan … bünyesinde amatör spor branşlarının da bulunmasından bahisle bu hükmün genişletilebilmesinin mümkün olmadığı,

ifade edilerek Dairemizin … tarihli ve … sayılı İlamının …’üncü maddesi ile verilen tazmin hükmü tasdik edilmiştir.

Bu tasdik kararına karşı sorumlulardan Harcama Yetkilisi … ve Gerçekleştirme Görevlisi … tarafından yapılan karar düzeltilmesi talebi üzerine ise aynı Kurul … tarihli ve … tutanak sayılı Kararla,

Sorumluların dilekçesinde, Türkiye Futbol Federasyonu Kulüp Lisans ve Finansal Fairplay Talimatı kapsamında profesyonel futbol şubesi yönünden … yılı içinde Bağımsız Denetçi … tarafından yapılan denetim sonucunda … tarihli bağımsız denetim raporunun düzenlendiğinin,

… Belediye Başkanlığı tarafından yapılan ve “amatör branşlarda kullanmak üzere” şerhi konan bağışın profesyonel takıma aktarıldığını veya profesyonel takım için harcandığını gösterir bir ifade veya bulguya rastlanmadığının,

… tarihleri arasındaki gelirleri içinde 7’nci başlıkta yer alan “Bağış ve Yardımlar”ın (b) bendinde “Devlet veya Belediye Kurumlarının Bağış ve Yardımları”nın yer aldığı ve bu kapsamda profesyonel futbol kulübüne belediye veya diğer devlet kuruluşlarından herhangi bir bağışın aktarılmadığının ifade edildiği,

Bu bağlamda … Belediyesi tarafından … Spor Kulübüne amatör spor branşlarında harcanmak üzere verilmiş olan yardımın profesyonel faaliyetler için kullanılmadığı hususunun Bağımsız Denetçi …’ın raporunda da belirtilmiş olduğu,

gerekçeleriyle karar düzeltme talebini kabul ederek … tarihli ve … tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesine mahal olduğuna ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen … sayılı İlamın …’üncü maddesiyle verilen …-TL’ye ilişkin tazmin hükmünü bozarak dosyanın Dairemize gönderilmesine karar vermiştir.

Temyiz Kurulunun anılan kararı üzerine Dairemize gönderilen söz konusu dosya ve konuya ilişkin … tarihli Ek Rapor ve eklerin incelenmesi sonucunda;

Her ne kadar Denetçi tarafından … Ligde mücadele eden ve profesyonel kulüp niteliğinde olan … Kulübüne mevzuata aykırı olarak yardımda bulunulması sonucunda …-TL kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de,

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;

“Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde, “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

…

b) … Gerektiğinde, öğrencilere, amatör spor kulüplerine malzeme verir ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.”,

“Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde ise, “Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.

b) Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir.

c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, özürlü dernek ve vakıfları, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir.

…”

hükümlerine yer verilmiştir.

Anılan mevzuat hükümlerinden, belediyelerin amatör spor kulüplerine yardımda bulunabilecekleri ve gerekli desteği sağlayabilecekleri anlaşılmaktadır.

İlama konu olayda ise, Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararına istinaden …’a, fatura üzerine, “amatör branşlarda kullanılacaktır” ibaresi eklenerek toplam … TL değerinde nakdi yardımda bulunulmuştur. Söz konusu spor kulübü bünyesinde profesyonel ve amatör branşlar bir arada bulunduğundan yardımın amatör branşlar için kullanılıp kullanılmadığının incelenmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede, Temyiz Kurulunun anılan bozma ilamında da belirtildiği üzere, … bünyesinde yer alan ve profesyonel nitelikte olan futbol kulübünün … yılındaki bağımsız denetimi sonucu düzenlenen … tarihli bağımsız denetim raporu eki gelirler tablosunun bağış ve yardımlara ilişkin 7’nci başlığının (b) bendinde yer alan “Belediye veya Diğer Kamu Kurumlarından Bağış ve Yardımlar” bölümünde herhangi bir tutarın yer almadığı ve bu kapsamda profesyonel kulüp bünyesine belediyeden herhangi bir bağışın aktarılmamış olduğu, ayrıca konuya ilişkin sunulan fatura ve diğer harcama belgelerinin incelenmesinden belediye tarafından aktarılan tutarların amatör branşlardaki sporculara spor malzemeleri temin edilmesi, seyahat, konaklama gibi deplasman giderlerinin karşılanması ve benzeri diğer giderler için kullanıldığı ve bu suretle yardımın profesyonel takım için harcanmadığı görüldüğünden mevzuatına uygun olduğu anlaşılan sorgu konusu …-TL ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy

Üye … ve Üye …’nun karşı oy gerekçesi:

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları”nı belirleyen 14’üncü maddesinin (b) bendinde, “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; …Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebilir.” hükmüne yer verilmiştir. Benzer hüküm 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7/m maddesinde de bulunmaktadır.

Burada sorun, anılan maddede geçen amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapılmasının profesyonel spor kulüplerine de yapılıp yapılmayacağıdır. Bu hususun açıklığa kavuşturulması için Belediye Kanunu ile dernekler ve spor kulüpleriyle ilgili mevzuatta yer alan hükümlerin birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.

3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun 20’nci maddesinde, spor kulüplerinin, Dernekler Kanunu’na göre teşekkül edeceği ve tescil ile Beden Terbiyesi ve Spor Teşkilatına dahil olacakları hükme bağlanmıştır. “Federasyon Teşkili ve Profesyonel Dalların Tespiti” başlıklı 18’inci maddesinde, “Amatör federasyonların adedi ile profesyonel dallar, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından tespit olunur. Amatör ve profesyonel futbol faaliyetleri Türkiye Futbol Federasyonuna bağlı iki ayrı kurul tarafından yürütülür.” hükmü yer almaktadır. Kulüplere yardım başlıklı 25 nci maddesinde “Bu Kanun hükümlerine göre tescil olan kulüplerin amatör faaliyetleri için Gençlik ve Spor Bakanlığı ayni ve nakdi yardımda bulunabilir.” hükmü yer almaktadır.

5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun ”Yardım ve işbirliği” başlıklı 10’uncu maddesinde ise, “5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, dernekler kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kuruluşları, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî veya nakdî katkı sağlayabilirler.” denilmiştir.

5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları İle İlişkilerine Dair Kanun’un 2’nci maddesinin (g) bendinde ise, “Kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerinden bu Kanun kapsamındaki dernek ve vakıflara ödenek, yardım veya herhangi bir kaynak aktarılamaz.” hükmü yer almıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 07.07.2004 tarihinde TBMM’de görüşülmesi esnasındaki zabıt tutanaklarında “ … ikinci ligdeki A ve B kategorisi var, birde üçüncü lig takımlarımız var. Düzenleme ile özellikle Anadolu’daki spor kulüplerini, özellikle ikinci ve üçüncü ligdeki kulüpleri zor günler bekleyecek….. eşorfman alamayan kulüpler var, deplasmana gidemeyecek kulüpler var, (yasak profesyonel kulüplere diye sesler geliyor) … Bir … profesyonel kulüp değil mi? (Profesyonel diye sesler geliyor.) …” geçen ifadelerden de konunun kanun koyucu tarafından tartışıldığı ve yapılacak yardımın amatör branşlara değil spor kulüplerine olduğu anlaşılmaktadır.

Kaldı ki bir spor kulübünün amatör branşlarına yardım yapılması gibi bir gerekçe ile yardım yapıldığında bunun tespiti de mümkün değildir. Çünkü bir spor kulübünün bütçesi var olan bütün dallar alt başlıklar altında burada geçmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’nci maddesinin 6’ncı paragrafıyla “(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/19 md.) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmü çerçevesinde derneğin yaptığı harcamayı hangi branşa harcadığının tespiti de mümkün değildir.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde; Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinin (b) bendinde geçen, “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebilir.” hükmünün amatör spor kulüplerine nakit yardımını kapsamadığı, belediyelerin, diğer kuruluşlarla ilişkiler çerçevesinde 75’inci maddeye göre ancak, kamu yararına çalışan dernekler, özürlü dernek ve vakıfları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilecekleri ve Dernekler Kanunu’nun 10’uncu maddesine göre de, ortak yürütülen bu projelerde kamu kurum ve kuruluşlarının, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî veya nakdî katkı sağlayabilecekleri bunun dışındaki profesyonel spor kulüplerine nakdi yardım yapmalarının söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

Belediye Kanunu ile getirilen hükümlerin, elverişli ortam ve zemin hazırlama ve ödüllendirme yolu ile yetişen nesli spora teşvik amacını güttüğü, ortak geliştirilecek projeler dışında profesyonel spor kulüplerine doğrudan maddi yardım desteğine cevaz vermediği çok açıktır. 3152 sayılı Kanun uyarınca belediye ve özel idareler üzerinde vesayet yetkisine sahip İçişleri Bakanlığının 30.11.2005 tarih ve B.05.0.MAH.0650002/12851-82884 sayılı görüşünde de mahalli idarelerin profesyonel spor kulüplerine nakdi yardım yapamayacakları zikredilmiştir.

Yukarıda belirtilen hükümler uyarınca, Belediyenin gerek kendi adını taşıyan, gerekse belediye adını taşımayan ve sporcuları lisanslı futbolcu olan ve futbol takımı profesyonel … Ligde bulunan … Spor Kulübü 5072 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceğinden ve yapılan yardımlar 5393 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesinin (b) bendine de aykırı olduğundan ilgililer hakkında tazmin kararına hükmedilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.