Sayıştay 6. Dairesi 79 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 13.03.2014

• Karar No: 79

• İlam No: 217

• Madde No: 13

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2012

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Belediyeye ait olan gayrimenkulün satışı ile ilgili olarak;

A) Yüklenicinin ihale bedelinin tamamına ait Katma Değer Vergisini peşin yatırmaması sebebiyle ihalenin feshedilerek geçici teminatın gelir kaydedilmesi gerekirken sözleşmenin imzalanması

B) Söz konusu taşınmazın satışına ilişkin ihale kararından binde 4,95 ihale karar damga vergisinin alınmaması

C) Söz konusu satışa ilişkin ihale bedelinin tamamına ait KDV’nin yüklenici tarafından sözleşme tarihi itibarıyla peşin ödenmeyip sonradan ödendiği halde bu gecikme nedeni ile yükleniciden gecikme zammı alınmaması

… ili … Mahallesi Pafta … Ada … ve Parsel … de bulunan ve mülkiyeti … Belediyesine ait olan toplam … m² gayrimenkulün istekli …’e satışı ile ilgili olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

A) Yüklenicinin ihale bedelinin tamamına ait Katma Değer Vergisini peşin yatırmaması sebebiyle ihalenin feshedilerek geçici teminatın gelir kaydedilmesi gerekirken sözleşmenin imzalanması sonucu kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de;

Gayrimenkul satışında Katma Değer Vergisinin alınıp alınmayacağı hususunda düşülen tereddütün giderilmesi için konu hakkında Defterdarlık Gelir Müdürlüğü’nden görüş talep edilmiş, satış bedeli üzerinden KDV tahsil edileceği şeklinde verilen görüş doğrultusunda da KDV tahsilatı kısımlar halinde yapılmıştır.

Gayrimenkul bedeli ile KDV tutarı tahsil edildikten sonra yapılan sözleşme gereği tapuda devir yapılmış olduğundan konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle,

B) Söz konusu taşınmazın satışına ilişkin ihale kararından binde 4,95 ihale karar damga vergisinin alınmadığı görülmüştür.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1’inci maddesinin ilk fıkrasında “Bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar damga vergisine tabidir.” hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanunun 3’üncü maddesinde ise “Damga vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder…” denilmektedir.

Kanununa ekli 1 sayılı Tablonun II-Kararlar ve Mazbatalar başlığının 2’inci bendinde ihale kararlarının binde 4,95 oranında damga vergine tabi olduğu belirtilmiştir.

Yapılan incelemede ise … Belediyesi bünyesinde bulunan söz konusu taşınmazın satışına ilişkin ihale kararından binde 4,95 ihale karar damga vergisinin alınmadığı görülmüştür.

Buna göre; söz konusu taşınmazın satışına ilişkin ihale kararından binde 4,95 ihale karar damga vergisinin alınmaması sonucu meydana gelen ve ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen … TL kamu zararının Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …, Muhasebe Yetkilisi (Mali Hizmetler Müdür V.) … ve Diğer Sorumlu (Belediye Başkan Yrd.) …’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle,

C) Söz konusu satışa ilişkin ihale bedelinin tamamına ait KDV’nin yüklenici tarafından sözleşme tarihi itibarıyla peşin ödenmeyip sonradan ödendiği halde bu gecikme nedeni ile yükleniciden gecikme zammı alınmaması sonucu kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de;

Gayrimenkul satışında Katma Değer Vergisinin alınıp alınmayacağı hususunda düşülen tereddütün giderilmesi için konu hakkında Defterdarlık Gelir Müdürlüğü’nden görüş talep edilmesi nedeniyle KDV tahsilatında gecikme meydana geldiğinden konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına,

(Üye … ile Üye …’ın “3065 Sayılı KDV Kanunu'nun 17/4’üncü maddesinin 5615 ve 5793 sayılı Kanun'larla değişik (r) bendinde;

"r) Kurumların aktifinde veya belediyeler ile il özel idarelerinin mülkiyetinde, en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisseleri ile taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler ile bankalara borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına karşılık taşınmaz ve iştirak hisselerinin (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) bankalara devir ve teslimleri.

istisna kapsamındaki kıymetlerin ticaretini yapan kurumların, bu amaçla aktiflerinde bulundurdukları taşınmaz ve iştirak hisselerinin teslimleri istisna kapsamı dışındadır.

İstisna kapsamında teslim edilen kıymetlerin iktisabında yüklenilen ve teslimin yapıldığı döneme kadar indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi, teslimin yapıldığı hesap dönemine ilişkin gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınır." hükmü yer almıştır.

Madde hükmünün incelenmesinden de fark edileceği üzere, 5615 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik, belediyeler ve il özel idarelerinin en az iki tam yıl süreyle mülkiyetinde bulunan iştirak hisseleri ve gayrimenkullerin satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerinin KDV istisnası kapsamına alınmasından ibarettir. Daha sonra, 5793 sayılı Kanun'la, Türk Medeni Kanunu'na uyum sağlanması amacıyla madde hükmünde yer alan "gayrimenkul" ibareleri "taşınmaz" olarak değiştirilmiştir.

Anılan bent hükmünde,

• Kurumların en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak hisseleri ile taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimleri,

• Bankalara borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına karşılık taşınmaz ve iştirak hisselerinin (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) bankalara devir ve teslimlerine,

• Belediyeler ile il özel idarelerinin mülkiyetinde en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisseleri ile taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimleri,

olmak üzere üç ayrı istisna düzenlenmiştir.

Yukarıda da belirtildiği üzere, KDV Kanunu'nun 17/4-r maddesinde 5615 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik ile, belediyelerin ve il özel idarelerinin en az iki tam yıl süreyle mülkiyetinde bulunan iştirak hisseleri ve taşınmazların, bunlar tarafından devir ve teslimi KDV istisnası kapsamına alınmıştır.

İstisnanın uygulanabilmesi için; iştirak hisselerinin belediye veya il özel idaresince iktisap edildikleri, taşınmazların ise bunlar adına tapuya tescil edildikleri tarihten itibaren 2 tam yıl dolduktan sonra devir veya teslime konu edilmeleri gerekmektedir.

Nitekim, konu ile ilgili olarak Maliye Bakanlığınca tayin edilen 07.02.2008 tarih ve 53/5317/2263-12768 sayılı özelgede; "Belediye tarafından ihale yoluyla satışı yapılan gayrimenkulun sözkonusu belediyenin, mülkiyetinde en az iki tam yıl süreyle bulunması halinde satış işlemi KDV'den müstesna olacaktır. Gayrimenkulün belediyenin mülkiyetinde en az iki tam yıl süreyle bulunmaması halinde ise satış işlemi KDV'ye tabi olacaktır".

şeklinde idari görüş bildirilmiştir.

Olayda, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre ihalesi yapılan işin hem sözleşmesinin hem de şartnamesinin incelenmesinden; belediyenin iki yıldan fazla süreyle mülkiyetinde bulunan … Mah.Pafta …, Ada … ve Parsel …'de bulunan toplam … m2’lik taşınmazın yap-işlet-devret ya da kat karşılığı inşaat gibi ticari bir amaçla satışının yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, söz konusu satış işleminin istisna kapsamına girmesi nedeniyle yersiz tahsil edilen … Liralık KDV'nin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 112/4 maddesi uyarınca yükleniciye iadesine karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oyçokluğuyla,