Sayıştay 6. Dairesi 783 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 21.01.2021

• Karar No: 783

• İlam No: 242

• Madde No: 33

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Sosyal Denge Tazminatı

... tarihli ve … sayılı İlamın …’inci maddesi ile hüküm dışı bırakılmasına karar verilen konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 50’nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince görüşülmesinin devamına karar verildi.

Anılan ilamın …’inci maddesi ile ... tarihlerini kapsayan Toplu Sözleşme’nin “Yürürlük ve süre” başlıklı 19’uncu maddesi uyarınca sözleşmenin sona erdiği tarih itibarıyla personele ödenmekte olan ortalama aylık tutarı aşan kısım esas alınmak suretiyle ödeme emri bazında kamu zararının yeniden hesaplanarak sonucun ek rapor ile Dairemize intikaline değin konunun hüküm dışı bırakılmasına karar verilmişti.

Bu defa, Dairemizin anılan kararı üzerine düzenlenen ... tarihli ek raporda hesaplamaların ... tarihlerini kapsayan Toplu Sözleşme’nin 19’uncu maddesi dikkate alınarak yapıldığı ve raporda yer verilen tutarların sözleşmenin sona erdiği tarih itibari ile ÜFE+%10 farkın uygulanması sonrasında personele ödenen tutarları yansıttığı ifade edilmiş ise de hüküm dışı bırakılan konu ile ilgili olarak;

Zabıta personeli için imza yetkisi taşıyanlar ve zabıta müdürü açısından tazminat tutarlarının ayrı ayrı hesaplanmadığı,

Kamu zararının ödeme emri bazında hesaplanmamış olduğu, hesaplamanın ortalama tavan tutarı olarak hesaplanan tutarlardan … yılında ödenmesi öngörülen tutarların çıkarılması biçiminde yapıldığı, bahse konu hesaplamada doğum, ölüm ve evlenme yardımı gibi personele ödenen ek mali hakların dikkate alınmadığı,

Kamu zararının brüt tutarlar üzerinden değil, net tutarlar üzerinden hazırlandığı ve Ek Raporun Sayıştay Denetim Yönetmeliği’nin 48’inci maddesine aykırı olarak hazırlandığı,

gerekçeleri ile kamu zararının yukarıda yer alan hususlara uygun olarak yeniden hesaplanıp sonucun düzenlenecek ek rapor ile Dairemize intikali için bahsi geçen Ek Raporun ... tarih ve ... sayılı karar ile iadesine karar verilmişti.

Bu defa konuya ilişkin düzenlenen ... tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi sonucunda, Denetçisi tarafından Dairemizce verilen hüküm dışı bırakma gerekçeleri dikkate alınarak Ek Raporun düzenlendiği ve böylece dosyadaki eksikliklerin tamamlandığı görülerek gereği düşünüldü:

... Belediye Başkanlığı ile ... Sendikası arasında imzalanan ve ... tarihinden itibaren geçerli olan Toplu İş Sözleşmesi ile … yılında Zabıta Müdürlüğünde çalışan memurlara mevzuatın öngördüğü tutardan daha fazla sosyal denge tazminatı ödendiği görülmüştür.

30.06.1989 tarih ve 20211 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye, 11.04.2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6289 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 33’üncü maddesiyle eklenen Ek 15’inci maddede, “Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir” denilmektedir.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Mahalli İdarelerde Sözleşme İmzalanması” başlıklı 32’nci maddesinde, “27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir…” denilmekle birlikte,

Aynı Kanun’un Geçici 14’üncü maddesinde, “15/03/2012 tarihinden önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 15 inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili sendikalar arasında toplu iş sözleşmesi, toplu sözleşme, sosyal denge sözleşmesi ve benzer adlar altında imzalanan sözleşmelerin uygulanmasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebilir Anılan sözleşmelerin uygulanmasına devam edildiği dönem için 32 nci madde hükümleri çerçevesinde ayrıca sözleşme yapılamaz. Söz konusu sözleşmeleri 31/12/2015 tarihinden önce sona eren veya mevcut sözleşmeleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra karşılıklı olarak feshedilen kapsama dahil idareler, sözleşmelerinin sona eriş veya fesih tarihini izleyen bir ay içinde sözleşmelerin sona erdiği veya feshedildiği tarih ile bu Kanunda öngörülen toplu sözleşme dönemi sonuna kadarki dönemle sınırlı olmak üzere üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri çerçevesinde sözleşme yapabilir. Ancak 32 nci madde uyarınca toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın, unvanlar itibarıyla ilgili personele söz konusu sözleşmeler uyarınca yapılmakta olan ortalama aylık ödemenin altında kalması halinde; üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri esas alınarak 31/12/2015 tarihine kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilir. Bu şekilde yapılacak ödemeler kazanılmış hak sayılmaz” hükümlerine yer verilmiştir. (2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3’üncü Dönem Toplu Sözleşme’nin “Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” başlıklı dördüncü bölümünün 7’nci maddesi ile “31.12.2015” ifadesi “31.12.2017” olarak değiştirilmiştir.)

Buna göre 15.03.2012 tarihinden önce bir sözleşme imzalanmışsa, bu sözleşme süresi bitinceye kadar geçerli olacaktır. Söz konusu sözleşmenin çeşitli sebeplerle 31.12.2017 tarihinden önce sona ermesi durumunda 31.12.2017 tarihine kadar yeni bir sözleşme imzalanabilecek, ancak eski sözleşmede unvanlar itibariyle belirlenen tutarın 4688 sayılı Kanun’a göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmesi durumunda bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih olan 11.04.2012 tarihinde uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilecektir. Ancak bu durumda söz konusu tutarda yeniden bir artışa gidilmesi mümkün olmayacaktır. Başka bir deyişle, 31.12.2017 tarihine kadarki dönemde yenilenen sözleşme ile ilgili personele ödenen meblağ toplu sözleşme ile belirlenen tavan tutardan yüksek ise, yüksek olan bu tutarların artırılması mümkün değildir. Diğer taraftan aynı dönemde bir önceki sözleşmede öngörülen sosyal denge tazminatı tutarı, yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutardan düşük ise bu defa yeni yapılacak sözleşmede öngörülebilecek en yüksek tutar toplu sözleşmede belirlenen tavan tutar kadar olabilecektir.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na göre, 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme’nin Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Tazminat Tavan Tutarı 2016 yılında;

-01/01/2016-30/06/2016 tarihleri arasında aylık brüt 843,76-TL,

-01/07/2016-31/12/2016 tarihleri arasında ise aylık brüt 885,96-TL olarak belirlenmiştir.

Belediye ile ilgili Sendika arasında ... tarihinde imzalanan Sözleşme’nin “Mali Haklar” başlıklı 16’ncı maddesi ve “İkramiye” başlıklı 17’nci maddesi ile personele sözleşme çerçevesinde yapılacak olan ödemeler düzenlenmiş olup, anılan Sözleşme’nin “Yürürlük ve Süre” başlıklı 19’uncu maddesinde ise sözleşmenin imzalanmasından sonra takip eden yıllarda tüm nakdi ödemeye tabi diğer yardım ve alacaklar için ÜFE+%10 fark uygulanacağı ifade edilmiştir. Bahse konu farkın Sözleşme’nin yürürlük süresinin sonu olan ... tarihine kadar uygulanması sonucunda, anılan Sözleşme’nin “Mali Haklar” başlıklı 16’ncı maddesinde ve “İkramiye” başlıklı 17’nci maddelerinde yer alan ödeme kalemleri uyarınca unvanlar bazında ödenebilecek ortalama aylık tutarlar aşağıdaki gibi olmaktadır:

Memur personel için;

Sözleşme’nin 16’ncı maddesinin (a) fıkrasına göre net … TL sözleşme ücreti ve aynı maddenin (f) fıkrası uyarınca net …-TL ulaşım yardımı ödenmekte olup 17’nci maddeye göre ödenen ikramiyelerin ise ortalama aylık tutarı net …-TL olduğundan ortalama net aylık tutar …-TL’dir.

Belediyede Norm Kadro İçerisinde yer alan Müdür ve Başkan Yardımcısı görevini fiilen yürütenler ile Harcama Yetkilisi sıfatı ile İç Denetim Birim Başkanı ve İhale Komisyonu Başkanı olarak görev yapanlar için;

Sözleşme’nin 16’ncı maddesinin (a) fıkrasına göre net … TL sözleşme ücreti ve aynı maddenin (d) fıkrasına göre net …-TL Görev, Yetki ve Sorumluluk zammı, anılan maddenin (f) fıkrası uyarınca net …-TL ulaşım yardımı ödenmekte olup, 17’nci maddeye göre ödenen ikramiyelerin ise ortalama aylık tutarı net …-TL olduğundan ortalama net aylık tutar …-TL’dir.

Belediyede Norm Kadro İçerisinde yer alan müdürlüklerde atamaya yetkili makamca görevlendirme yapılarak imza yetkisi verilen, Zabıta Müdürlüğünde 3 kişi, Mali Hizmetler Müdürlüğünde 3 kişi, Fen İşleri Müdürlüğünde 2 kişi, Temizlik İşleri Müdürlüğünde 2 kişi ve diğer müdürlüklerde 1 kişiyi geçmemek üzere Birimler Yetkilisi olarak görev yapanlar ile Muhasebe Yetkilisi ve Asfalt Şantiyesi Amiri için;

Sözleşme’nin 16’ncı maddesinin (a) fıkrasına göre net … TL sözleşme ücreti ve aynı maddenin (e) fıkrasına göre net …-TL görev, yetki ve sorumluluk zammı, anılan maddenin (f) fıkrasına göre net …-TL ulaşım yardımı ödenmekte olup, 17’nci maddeye göre ödenen ikramiyelerin ise ortalama aylık tutarı net …-TL olduğundan ortalama net aylık tutar …-TL’dir.

Görev gereği toplu ulaşımdan ücretsiz yararlananlar (Zabıta Personeli) için;

Sözleşme’nin 16’ncı maddesinin (a) fıkrasına göre net … TL sözleşme ücreti ödenmekte olup 17’nci maddeye göre ödenen ikramiyelerin ise ortalama aylık tutarı net …-TL olduğundan ortalama net aylık tutar …-TL’dir.

Sözleşmenin “Diğer Yardımlar” başlıklı 18’inci maddesinde ise, evlenen memura, doğum yapan çalışana veya eşine brüt …-TL, ölen memurun mirasçılarına brüt …-TL, çocuklarından %60 ve üzeri engel durumu olduğunu resmi sağlık kurumlarından alınan heyet raporu ile belgeleyenlere net …-TL ödeme yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Bu çerçevede, ... tarihinde imzalanan Toplu Sözleşme ile unvanlar bazında personele ödenen ortalama aylık tutarlar 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na göre imzalanan ve 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan Toplu İş Sözleşmesi’nde Yerel Yönetim koluna ilişkin olarak ilk altı ay için 843,76-TL, ikinci altı için ise 885,96-TL şeklinde belirlenen tazminat tavan tutarından daha yüksek olduğundan, ödenebilecek tazminat tavan tutarı ... tarihli Sözleşme ile unvanlar bazında belirlenen tutarlar kadar olabilecektir. Ancak, söz konusu tavan tutarların yeni mali hak kalemleri ihdas edilmesi veya var olan kalemlerde artış sağlanması suretiyle artırılması mümkün değildir.

Buna rağmen, Belediye ile ilgili Sendika arasında imzalanan ve ... tarihleri arasını kapsayan Toplu Sözleşme’nin “Mali Haklar” başlıklı 16’ncı maddesinde, “A. ... Belediyesi çalışanlarına her ay 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre verilen ücrete ilave olarak işverence net …-TL Toplu Sözleşme ücreti ödenir.

B. ... Belediyesinde çalışan vekil ve sözleşmeli memur personel de memurlarla bu Toplu Sözleşme hükümlerinden aynen yararlanırlar.

C. Vekil memurlara 375 sayılı KHK’nın ek 3’üncü maddesi uyarınca ödenmeyen ek ödeme karşılığı olmak üzere aylık net …-TL ayrıca ek tazminat ödenir.

D. ... Belediyesinde Norm Kadro içerisinde yer alan Müdür ve Başkan yardımcısı görevini fiilen yürütenler ile Harcama Yetkilisi sıfatı ile İç Denetim Birim Başkanı ve İhale Komisyonu Başkanı olarak görev yapanlara ek aylık …-TL net Görev, yetki ve Sorumluluk zammı ödenir.

E. ... Belediyesi Norm Kadro içerisinde yer alan Müdürlüklerde atamaya yetkili makamca (Belediye Başkanı) görevlendirme yapılan imza yetkisi verilen, Zabıta Müdürlüğünde 3 kişi Mali Hizmetler Müdürlüğünde 3 kişi Fen İşleri Müdürlüğünde 2 kişi Temizlik İşleri Müdürlüğünde 2 kişi ve diğer Müdürlüklerde 1 kişiyi geçmemek üzere birimler yetkilisi olarak görev yapanlar ile Muhasebe Yetkilisi ve Asfalt Şantiyesi Amirine net …-TL Görev, Yetki ve Sorumluluk zammı ücreti ödenir.

F. Görev gereği toplu ulaşımdan ücretsiz yararlananlara (Zabıta Personeline) Devlet Memurları Kanunu’na göre verilen ücrete ilave olarak net …-TL ödenir.” hükmü yer almakta olup,

Anılan Sözleşme’nin “Diğer Yardımlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise, evlenen memura ve doğum yapan çalışana veya eşine brüt …-TL, ölen memurun mirasçılarına net …-TL, çocuklarından %60 ve üzeri engel durumunu resmi sağlık kurumlarından alınan heyet raporu ile belgeleyenlere ise net …-TL ödeme yapılacağı düzenlenmiştir.

Bu çerçevede, yürürlüğü ... tarihleri arası olan sözleşme ile … yılında unvanlar itibari ile personele verilen aylık brüt sosyal denge tazminatı, ... tarihli sözleşme çerçevesinde mevzuat uyarınca verilebilecek olan ortalama aylık tavan tutarını aştığından, … yılında yapılan ödemelerin ortalama aylık tazminat tavan tutarını aşan kısmı kadar kamu zararına neden olunmuştur.

Savunmalarda, ILO Sözleşmeleri çerçevesinde belediyelerin yetkili sendika birlikleri ile yaptıkları toplu sözleşmelerin sendikal bir hakkın kullanımından ibaret olduğu belirtilmişse de,

Sorgu konusu edilen husus toplu sözleşme imzalanmasının hukuki niteliği ile ilgili değil, sözleşme kapsamında yapılan ödemelerin yasal sınır içerisinde olması gerektiği ile ilgilidir. Anayasa’nın 53’üncü maddesinin yedinci fıkrası uyarınca toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü ile diğer hususların kanunla düzenlenmesi gerekmekte olup sosyal denge tazminatına ilişkin toplu sözleşmelere kanunla tavan tutar sınırlaması getirilmesi Anayasa’nın mezkur hükmü gereğidir. Her ülkenin ekonomik gücü farklı olduğundan uluslararası sözleşmelerde mali haklara girilmemekte sadece temel hak ve özgürlüklere ilişkin haklar korunmaktadır. Uluslararası antlaşmalar veya Anayasa’da toplu sözleşme hakkı verilmesi bu hakkın sınırsız bir şekilde kullanılacağı anlamına gelmemektedir. Bu hakkın nasıl kullanılacağı kanunlarla belirlenir. 4688 sayılı Kanun ile de bu belirleme yapılmış olup ödenecek sosyal denge tazminatına ilişkin tavan tutar uygulamasının nasıl olacağına yönelik bir yöntem benimsenmiştir. Bu çerçevede iç hukuk düzeni ile uluslararası anlaşmalar arasında ihtilaflı herhangi bir durum bulunmamaktadır.

Savunmalarda personele ödenen bedellerin brüt tutarı üzerinden kamu zararı hesabı yapıldığı ve brüt ile net tutar arasındaki farkın belediye tarafından kesilerek diğer kamu kurumlarına aktarılması nedeniyle yapılan kesintilerinin kamu zararı hesabına dahil edilmemesi gerektiğinin ifade edildiği görülmüşse de;

Belediyeler; Anayasa’nın 127’nci maddesi uyarınca idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişileri niteliğindedir. 5018 sayılı Kanun’un 12’nci maddesine göre devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir bütçesi bulunan belediyelerin personel ödemelerinden tevkif edilerek ilgili kamu idarelerine gönderilen tutarlar, belediyenin bütçesinden çıkmakta ve böylelikle belediye açısından bir gider kalemi oluşturmaktadır. Sosyal denge ödemeleri gelir vergisi ve damga vergisine tabidir ve buna ilişkin ödemelerde söz konusu kesintilerin yapılması gerekmektedir. Bu çerçevede sözleşmede net olarak belirlenen tutarda ödeme yapıldığında Belediye bütçesinden çıkacak tutar, bu net tutara gelir vergisi ve damga vergisi eklemek suretiyle oluşan brüt tutardır. Kamu zararının ortaya çıkmasında sorumlu tutulan kişiler, net ödemelerin yanında belediye bütçesinden çıkan ve belediyenin sahip olduğu kaynağın azalmasına sebep olan brüt tutar ile net tutar arasındaki farktan da sorumludur. Özetle, brüt ile net tutarlar arasındaki farkın kamu zararı oluşturmayacağı yönündeki savunmaların da kabulü mümkün değildir.

Savunmalarda ortalama aylık tutarın, personelin … yılında aldığı tüm tutarlar baz alındıktan sonra bu tutarların brütlerinin toplanarak 12 aya bölünmesi sonucunda hesaplanması ve kamu zararı tablolarının bu hesaplama çerçevesinde oluşturulması gerektiği, hesaplamanın açıklandığı biçimde yapılmaması sonucunda kamu zararı tutarının arttığı ifade edilmişse de;

Yapılan hesaplamada tavan tutarın ... Belediyesi ile ... arasında ... tarihinde imzalanan ve 11.04.2012 tarihinde geçerli olan sözleşmenin son dönemi olan ... tarihi itibariyle yıllık ÜFE + %10 uygulanarak ulaşılan unvanlar bazındaki ortalama aylık brüt tutar olduğu, kişilerin tavan tutarları belirlenirken unvanlar itibariyle alabilecekleri en yüksek tutarların bulunduğu ve vergi dilimlerinin de … yılındaki aylık bazda gelir vergisi oranları ile kıyaslandığı, … yılında ödenen ikramiyelerin aylık ortalaması alınarak bu ortalamaya ikramiyelerin ödendikleri aylara tekabül eden en yüksek vergi oranlarının ortalaması (ikramiyelerin çoğunluğu %20’lik vergi dilimine tekabül eden aylarda ödendiği halde %20-27 ortalaması) uygulanarak brüte iblağ işleminin gerçekleştirildiği görülmüştür.

Bu itibarla; yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar uyarınca, ... tarihli ve … sayılı İlamın …’inci maddesi ile verilen hüküm dışı kararının kaldırılmasına oy birliğiyle,

... Belediye Başkanlığı ile ... Sendikası arasında imzalanan ve ... tarihinden itibaren geçerli olan Toplu İş Sözleşmesi ile … yılında Zabıta Müdürlüğünde çalışan memurlara mevzuatın öngördüğü tutardan daha fazla sosyal denge tazminatı ödenmesi suretiyle neden olunan kamu zararı tutarı …-TL’nin;

…-TL’sinin Harcama Yetkilisi (Zabıta Müdürü) …, Gerçekleştirme Görevlisi (Zabıta Amiri) … ve sosyal denge sözleşmesini mevzuata aykırı olarak imzalayan Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …’a,

…-TL’sinin Harcama Yetkilisi (Zabıta Müdürü) …, Gerçekleştirme Görevlisi (Zabıta Komiseri) … ve sosyal denge sözleşmesini mevzuata aykırı olarak imzalayan Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …’a,

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İşbu Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy

Üye …’un karşı oy gerekçesi:

Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme’nin “Sosyal Denge Tazminatı” başlıklı 1’inci maddesinde; “(1) Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine, 4688 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100’üdür. Sosyal denge tazminatının verilmesi yönünde yapılabilecek sözleşmelerde, tavan tutarı aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarı, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilir.” denilmektedir.

Bu bağlamda, 4688 sayılı Kanun’un “Mahalli İdarelerde Sözleşme İmzalanması” başlıklı 32’nci ve Geçici 14’üncü maddesi ile 375 sayılı KHK’nın Ek 15’inci maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde belediye personeline sosyal denge tazminatı ödenebilmektedir. Ancak, uygulamada belediye personeline ödenen sosyal denge tazminatının tavan tutarının belirlenmesine esas teşkil eden “aylık” kavramının dar anlamda yorumlanmasından kaynaklanan bir tereddüt meydana gelmektedir. Zira toplu sözleşmede bahsedilen aylık kavramı sadece gösterge ve ek gösterge aylıklarının toplamını ifade etmemektedir. Bu tanıma taban aylık ve kıdem aylık tutarının da dahil edilmesi suretiyle sosyal denge tazminatı ödemesine ilişkin tavan tutarın tespit edilmesi gerekir. Çünkü aylık kavramı ve kapsamı 657 sayılı Kanun’un 50 yılı aşkın uygulama sürecinde değişiklikler geçirmiştir. Aşınan aylık unsurunun yerine yeni ve ek unsurlar ilave edilmiştir. Günümüzde ise kamu görevlilerine genel olarak temel maaş, zam ve tazminatlar ile sosyal yardımlar adıyla üç başlık altında aylık ödemesi yapılmaktadır. Analitik bütçe sınıflandırmasında da temel maaş unsurları “Bir kadroya dayalı olarak istihdam edilenlere ilgili mevzuatına göre yapılan aylık, ek gösterge, kıdem aylığı ve taban aylığı ödemeleri,…” olarak tanımlanmıştır.

Buradan hareketle “en yüksek devlet memuru aylığı” kavramını dar anlamda düşünmek ve değerlendirmek günümüz uygulamasındaki gerçekliğe uygun düşmez. Ayrıca, 4688 sayılı Kanun’un Geçici 14’üncü maddesinde geçen “… Ancak 32 nci madde uyarınca toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın, unvanlar itibarıyla ilgili personele söz konusu ödemeler uyarınca yapılmakta olan ortalama aylık ödemenin altında kalması halinde; üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri esas alınarak 31/12/2015 tarihine kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilir …” ibaresindeki “ortalama aylık ödeme” kavramının da sosyal denge tazminatı ödemelerinin değerlendirmelerinde dikkate alınması gerekir.

Özetle, “en yüksek devlet memuru aylığı”nın geniş anlamda ve güncel yorumu dikkate alındığında, … Belediyesi tarafından personeline ödenen sosyal denge tazminatı ödemesinin aylık tutarlarının kamu zararı meydana getirecek bir meblağa ulaşmadığı değerlendirildiğinden konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına hükmedilmesi gerektiği düşüncesi ile çoğunluk görüşüne katılmıyorum.