Sayıştay 6. Dairesi 770 Kararı -

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 24.12.2020

• Karar No: 770

• İlam No: 188

• Madde No: 29

• Kamu İdaresi Türü:

• Hesap Yılı: 2018

• Konu:

KARAR

Hakediş Ödemesi

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

… A.Ş. yüklenimindeki “… Restorasyon ve Teşhir Tanzim İşi”ne ilişkin olarak;

A) “Analiz 93” ve “Analiz 104” poz no.lu yeni birim fiyat analizleri yapılırken emsal alınan V.1736-1736/2 pozlarından farklı ve yüksek işçiliklerin analize dahil edilmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;

Uygulama İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede bulunmayan işlerin birim fiyatının tespiti” başlıklı 22’inci maddesinde, “12 üncü maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının ilgili koruma kurulunun onayını almak kaydı ile gerçekleştiği haller ile işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği, ancak birim fiyat teklif cetvelinde fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelleri, yüklenici ile birlikte aşağıdaki usuller çerçevesinde tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.

Yeni birim fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki analizlerden ekonomik olarak en uygun olanı kullanılır:

a) Yüklenicinin birim fiyatların tespitinde kullanarak teklifinin ekinde idareye verdiği ve yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizler.

c) Yeni iş kaleminin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler.

ç) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.

İşin niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden ekonomik olarak en uygun olanı uygulanır.

1. Yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.

2. İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.

3. İdarenin veya diğer idarelerin sözleşmeye bağladığı benzer uygulama işlerinde ortaya çıkan fiyatlar

4. İdarece kabul edilmek şartı ile uygulama ayma ait Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış yerel rayiçleri.” denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere yeni birim fiyat tespitinde iş kaleminin niteliğine uygun olarak ve kaynakların verimli kullanılması gözetilerek analiz ve rayiçlerden ekonomik olarak en uygun olanın seçilmesi gerekmektedir.

Sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgelerden, Analiz 104 “… Çok İtinalı Boya Raspası Yapılması İşi” pozu ve Analiz 93 “… İtinalı Olarak Temizlenmesi İşi” pozu kapsamında bulunan imalatların önemli bir tescilli eski eserde yapılması sebebiyle sorguda emsal alındığı belirtilen V.1736 ve V. 1736/02 pozları analizlerinde bulunan boya sökücü gibi kimyasalların kalıcı zararlara neden olabileceği gerekçesi ile boya katmanının alınmasında kullanılamaması geren bir malzeme olduğu, bu yüzden ilgili pozların emsal alınmadığı, analizi yapılan poz içeriğinde bulunan imalatların ise boya sökücü kimyasallarla değil, bisturi ile özgün uygulamalardaki boyalara zarar vermeyecek şekilde çok itinalı ve katmanlar halinde yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

Bunun yanında özellikle … Bölümünün çok grift bir yapıda inşa edilmiş olması, yüksek işçilik, üslup ve malzemeye sahip detayları barındırması ve mekan büyüklükleri ile uygulama yapılan yüzeylerin hızlı işçilikle restorasyon yapılmasına izin vermemesi gibi sebeplerle Analiz 104 Pozunda bulunan 001.V01 “Kalemkâr Usta”ya ait “65,00 saat” ve 01.K02 “Mütehassıs Usta Yardımcısı”na ait “45,00 saat” işçilik süreleri ile Analiz 93 pozunda bulunan 01.K01 “Mütehassıs Usta”ya ait “24 saat” ve 01.K02 “Mütehassıs Usta Yardımcısı”na ait “18 saat” işçilik sürelerinin söz konusu restorasyon esnasında, imalat mahallinde tutulan puantaj ile tespit edildiği anlaşılmıştır. Yüklenicinin ihale dokümanında bu işçilikler için vermiş olduğu teklif rayiçler, 2013 yılı birim fiyatlarındaki işçilik rayiçleri ile eşit veya düşük fiyatlı olduğundan Analiz 104 ve Analiz 93 pozları oluşturulurken yüklenicinin teklif rayiçlerinin kullanıldığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile sorgu konusu uygulama birlikte değerlendirildiğinde, … gibi önemli bir tescilli eski eserde yapılan restorasyon ve teşhir tanzim işi kapsamında imalatların itinalı ve ince işçilikle uygulanması gerektiği için idarenin işin niteliğine uygun analiz ve rayiçleri kullanması sürdürülebilir restorasyon ilkeleri için zorunludur. Dolayısıyla imalat esnasında tutulan puantajla tespit edilen işçilik miktarlarının analize dahil edildiği ve Uygulama İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesine uygun olarak yüklenici teklif birim fiyatlarının rayiç alındığı görüldüğünden Analiz 104 “… Çok İtinalı Boya Raspası Yapılması İşi” pozu ve Analiz 93 “… İtinalı Olarak Temizlenmesi İşi” pozu kapsamında işçilik miktarlarının mevzuata uygun ödendiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, sorgu konusu … TL ödeme ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

B) “Analiz 86 poz no.lu Ahşap Seperatörlerin İtinalı Bir Şekilde Temizlik Boya Raspası, Bakım ve Onarımı ile Sağlamlaştırılması İşi” yeni birim fiyat analizinde şırınga, alkol ve 04.727/1 poz no.lu emprenye madde Bayındırlık rayiç listesinde yer alan malzemelerin rayiçleri yerine teklif rayiçlerin alınması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;

Uygulama İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede bulunmayan işlerin birim fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde, “12 inci maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının ilgili koruma kurulunun onayını almak kaydı ile gerçekleştiği haller ile işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği, ancak birim fiyat teklif cetvelinde fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelleri, yüklenici ile birlikte aşağıdaki usuller çerçevesinde tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.

Yeni birim fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki analizlerden ekonomik olarak en uygun olanı kullanılır:

a) Yüklenicinin birim fiyatların tespitinde kullanarak teklifinin ekinde idareye verdiği ve yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizler.

c) Yeni iş kaleminin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler.

ç) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.

İşin niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden ekonomik olarak en uygun olanı uygulanır.

1. Yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.

2. İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.

3. İdarenin veya diğer idarelerin sözleşmeye bağladığı benzer uygulama işlerinde ortaya çıkan fiyatlar

4. İdarece kabul edilmek şartı ile uygulama ayına ait Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış yerel rayiçleri.” denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere yeni birim fiyat tespitinde iş kaleminin niteliğine uygun olarak ve kaynakların verimli kullanılması gözetilerek analiz ve rayiçlerden ekonomik olarak en uygun olanın seçilmesi gerekmektedir.

Sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgelerden, Analiz 86 pozunun birim fiyat analizinde bulunan şırınga ve 04.727/1 poz no.lu emprenye madde rayiçlerinin yüklenici teklif birim fiyat cetvelinden alındığı görülmüştür.

Uygulama İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesinde bulunan “işin niteliğine uygun olarak...” ifadesi gereği önemli bir tescilli eski eser olan … Bölümü restorasyonunun itina ile yapılması gerektiğinden işin niteliğine uygun rayiçlerin seçilmesi önem arz etmektedir.

İstekliler tarafından özellikle restorasyon işi gibi nitelikli işlerde kendi imkan ve koşullarına göre imalat kalemlerine teklifler sunulduğu ve işlerin uhdelerinde kalması halinde sunulan bu bedeller karşılığında imalatları gerçekleştirme tahhüdü altına girdikleri düşünülürse işin yüklenicisinin işin niteliğini gözeterek teklif rayiç bedellerini İdareye sunmuş olduğu ve bu bedellere göre işi tamamlayacağını taahhüt ettiği kabul edilmelidir. Bunun yanında yine yukarıda bahsi geçen mevzuat hükmünde de idareler tarafından yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçlerinin yeni birim fiyat oluşturulmasında kullanılabileceği değerlendirilmiştir.

Bu sebeple, şırınga ve 04.727/1 poz nolu emprenye madde rayiçlerinin işin niteliğine uygun olarak hazırlanıp sunulduğu kabul edilen yüklenici teklif birim fiyat cetvelinden alınmasında mevzuata aykırı bir hususun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ancak Alkol rayici için poz analizinde ekonomik açıdan daha uygun olan Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün “04.V37/4 Etil Alkol (%96)” rayici kullanılmamış, …. TL/lt tutarındaki “Alkol” rayicine yer verildiği görülmüştür.

Uygulama İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesinde bulunan “iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki analizlerden ekonomik olarak en uygun olanı kullanılır.” hükmüne aykırı olarak, analize ekonomik olarak daha uygun olan ve Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından imalat yılı için …. TL olarak belirlenen “04.V37/4 Etil Alkol (%96)” rayici yerine 20,00…. TL/lt olarak tespit edilen alkol rayicinin dahil edilmesi sonucu … TL kamu zararına neden olunmuştur.

Sorumlular tarafından savunmada, ilgili analizde sorguda önerilen …. TL olan alkol rayicinden daha ekonomik olan yüklenicinin ihale esnasında verdiği teklif rayiçlerindeki ….TL/lt tutarındaki “04.V37/4 Etil Alkol (%96)”un kullanılması gerektiğinin anlaşıldığı, Analiz 86/Rev. “… Ahşap Seperatörlerin İtinalı Bir Şekilde Temizlik, Boya Raspası, Bakım-Onarım ve Sağlamlaştırmalarının Yapılması İşi” poz olurunun bu doğrultuda hazırlandığı ve sorgu konusu ödemenin bu yeni revize analizle revize edildiği belirtilmiştir.

Bununla birlikte savunma eki belgelerden, Analiz 86 revize birim fiyat analizinde alkol rayicinin yüklenici teklif birim fiyat cetvelinde bulunan ve …. TL/tl birim fiyatlı “04.V37/4 Etil Alkol (%96)” rayici ile revize edildiği ve 31 no.lu hakedişte gerekli minha işlemlerinin yapıldığı görülmüştür. Ancak söz konusu hakedişin ödeme emri belgesine bağlanarak muhasebe kayıtlarına intikal ettirildiğine ilişkin belge gönderilmemiştir.

Diğer yandan sorumlulardan ...(Mimar), ... (İnş. Müh), ...(Mimar) ve ... (Y. Mimar)’un söz konusu analizi incelemedikleri ve analizde imzalarının bulunmadığı bu sebeple oluşan kamu zararında sorumluluklarının bulunmadığı yönündeki savunmalarına ilişkin olarak hakediş ve eki belgeler incelendiğinde, Analiz 86 poz no.lu analizde bahsi geçen sorumluların imzalarının bulunmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde bulunan “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” hükmü gereği ilgili analizi incelemeyen ve analizde imzası olmayan (Mimar) …, (İnş. Müh) ..., (Mimar) ...ve (Y.Mimar) ...’un kamu zararının oluşumunda eylem ve işlemi bulunmadığından sorumlulukları bulunmamaktadır.

Bu itibarla, sorgu konusu … TL’nin;

Mevzuata uygun ödendiği anlaşılan … TL’si ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına,

Kamu zararı tutarı … TL’nin Harcama Yetkilisi (Müdür) ..., Gerçekleştirme Görevlisi (Müdür Yard.) ...ile Diğer Sorumlular (Mimar) ..., (İnş. Müh.) ..., (Y. Mimar) ..., (İnş. Müh.) ...’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile ödettirilmesine,

(Mimar) ..., (İnş. Müh) ..., (Mimar) ...ve (Y.Mimar) ...’un kamu zararında yukarıda belirtilen gerekçeyle herhangi bir dahli bulunmadığından sorumlu tutulmamalarına,

6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

C) “YFZ.08 poz no.lu Üzerinde Kalemişi Bulunan Korunması Gerekli Özgün Sıva Yüzeylerinin Mikro Enjeksiyon Yöntemiyle Sağlamlaştırılması İşi” yeni birim fiyat analizinde Vakıflar Genel Müdürlüğünün V.0436/1 poz no.lu birim fiyatı emsal alındığı ancak işin adı ve yapım şartları aynı olduğu halde işçilik girdilerinin artırılması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de,

Uygulama İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede bulunmayan işlerin birim fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde, “12 inci maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının ilgili koruma kurulunun onayını almak kaydı ile gerçekleştiği haller ile işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği, ancak birim fiyat teklif cetvelinde fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelleri, yüklenici ile birlikte aşağıdaki usuller çerçevesinde tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.

Yeni birim fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki analizlerden ekonomik olarak en uygun olanı kullanılır:

a) Yüklenicinin birim fiyatların tespitinde kullanarak teklifinin ekinde idareye verdiği ve yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizler.

c) Yeni iş kaleminin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler.

ç) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.

İşin niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden ekonomik olarak en uygun olanı uygulanır.

1. Yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.

2. İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.

3. İdarenin veya diğer idarelerin sözleşmeye bağladığı benzer uygulama işlerinde ortaya çıkan fiyatlar

4. İdarece kabul edilmek şartı ile uygulama ayına ait Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış yerel rayiçleri.” denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere yeni birim fiyat tespitinde iş kaleminin niteliğine uygun olarak ve kaynakların verimli kullanılması gözetilerek analiz ve rayiçlerden ekonomik olarak en uygun olanın seçilmesi gerekmektedir.

Sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgeler ile poz analizleri incelendiğinde; V.0436/1/YFZ08 “Üzerinde Kalem İşi Bulunan Korunması Gerekli Özgün Sıva Yüzeylerinin Mikro Enjeksiyon Yöntemi İle Sağlamlaştırılması” pozu için emsal alınan V.0436/1 “Üzerinde Kalem İşi Bulunan Korunması Gerekli Özgün Sıva Yüzeylerinin Mikro Enjeksiyon Yöntemi İle Sağlamlaştırılması İşleri” pozunun hidrolik kireçle hazırlanmış puzolan bağlayıcı enjeksiyon şerbeti ile gerçekleştirilen bir uygulama olduğu, sorguda V.0436/1/YFZ08 pozunun oluşturulmasında emsal olarak kullanıldığı iddia edilen V.0436/01“Üzerinde Kalem İşi Bulunan Korunması Gerekli Özgün Sıva Yüzeylerinin Mikro Enjeksiyon Yöntemi İle Sağlamlaştırılması İşleri” pozunun ise Malta harcı ile gerçekleştirilen bir uygulama olduğu görülmüştür. V.0436/1 no.lu poz ile V.0436/01 no.lu pozun birim fiyat tarifleri aynı olsa da pozların analizlerinde kullanılan malzemeler yönünden birbirinden ayrıldığı, ayrıca V.0436/1 no.lu pozda işçilik sürelerinin daha uzun ve fiyatının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Yine savunma eki belgelerden V.0436/1/YFZ08 poz no.lu imalat kalemi oluşturulurken kullanılacak malzemenin türüne karar vermek için … Bölümünden alınan özgün sıva örneği ile … Restorasyon ve Konservasyon Merkez ve Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü’ne malzeme analizi yaptırıldığı görülmüştür. V.0436/01 no.lu pozda kullanılan Malta harcının, çözünebilir tuz miktarının ve genleşme katsayısının yüksek oluşu nedeniyle, kalemişi/duvar resminde ileriye dönük olarak telafisi olmayan sıkıntılara sebep olacağından ilgili imalat için uygun nitelikte bir malzeme olmadığı anlaşılmıştır. Bu sebeple V.0436/1/YFZ08 pozu oluşturulurken V.0436/01 no.lu pozun değil Uygulama İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesi gereği işin niteliğine uygun olan puzolan bağlayıcı enjeksiyon şerbeti ile uygulanan V.0436/1 no.lu pozun emsal alındığı ve ilgili pozdaki işçiliklerin aynen aktarıldığı anlaşıldığında yapılan uygulamada mevzuata aykırı bir husus bulunmamıştır.

Bu itibarla, … Restorasyon ve Teşhir Tanzim işinde “YFZ.08 poz no.lu Üzerinde Kalemişi Bulunan Korunması Gerekli Özgün Sıva Yüzeylerinin Mikro Enjeksiyon Yöntemiyle Sağlamlaştırılması işi” yeni birim fiyat analizi işin niteliğine ve mevzuata uygun olarak hazırlandığı anlaşıldığından … TL ödeme ilgili ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

D) “Analiz 80, Ahşap yüzeylerdeki kurt yeniklerine paraloid B72 çözelti enjekte edilmesi”, “Analiz 78, Ahşap yüzeylerdeki kurt yeniklerinin mikro enjeksiyon yöntemiyle ilaçlanması” yeni birim fiyat analizlerinde alkol ve şırınga rayicinin, “Analiz 77 poz no.lu madeni aksa, putrel demiri, lama demiri, demir korkuluk vb üzerindeki pas ve boya kalıntılarının mekanik yollar ile temizlenmesi ve boyaya hazır hale getirilmesi” yeni birim fiyat analizinde ise 01.023 Boya ustası rayicinin yüksek olan teklif rayiçlerinden alınması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddialarına ilişkin olarak;

Uygulama İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede bulunmayan işlerin birim fiyatının tespiti” 22’nci maddesinde, “12 üncü maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının ilgili koruma kurulunun onayını almak kaydı ile gerçekleştiği haller ile işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği, ancak birim fiyat teklif cetvelinde fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelleri, yüklenici ile birlikte aşağıdaki usuller çerçevesinde tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.

Yeni birim fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki analizlerden ekonomik olarak en uygun olanı kullanılır:

a) Yüklenicinin birim fiyatların tespitinde kullanarak teklifinin ekinde idareye verdiği ve yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizler.

c) Yeni iş kaleminin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler.

ç) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.

İşin niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden ekonomik olarak en uygun olanı uygulanır.

1. Yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.

2. İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.

3. İdarenin veya diğer idarelerin sözleşmeye bağladığı benzer uygulama işlerinde ortaya çıkan fiyatlar

4. İdarece kabul edilmek şartı ile uygulama ayına ait Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış yerel rayiçleri.” denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere yeni birim fiyat tespitinde iş kaleminin niteliğine uygun olarak ve kaynakların verimli kullanılması gözetilerek analiz ve rayiçlerden ekonomik olarak en uygun olanın seçilmesi gerekmektedir.

Analiz 80 “Ahşap Yüzeylerdeki Kurt Yeniklerine Paraloid B-72 Çözeltisinin Enjekte Edilmesi” pozu ve Analiz 78: “Ahşap Yüzeylerdeki Kurt Yeniklerinin Mikro Enjeksiyon Yöntemiyle İlaçlanması” pozu için şırınga, Analiz 77 “Madeni Aksam, Putrel Demiri, Lama Demiri, Demir Korkuluk, vb. Üzerindeki Pas ve Boya Kalıntılarının Mekanik Yollar İle Temizlenmesi ve Boyaya Hazır Hale Getirilmesi” pozu için 01.023 Boya ustası rayicinin yüklenici teklif birim fiyat cetvelinden alındığı görülmüştür. Uygulama İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesinde bulunan “işin niteliğine uygun olarak...” ifadesi gereği önemli bir tescilli eski eser olan … Bölümü restorasyonunun itina ile yapılması gerektiğinden işin niteliğine uygun rayiçlerin seçilmesi önem arz etmektedir.

İstekliler tarafından özellikle restorasyon işi gibi nitelikli işlerde kendi imkan ve koşullarına göre imalat kalemlerine teklifler sunulduğu ve işlerin uhdelerinde kalması halinde sunulan bu bedeller karşılığında imalatları gerçekleştirme tahhüdü altına girdikleri düşünülürse işin yüklenicisinin işin niteliğini gözeterek teklif rayiç bedellerini İdareye sunmuş olduğu ve bu bedellere göre işi tamamlayacağını taahhüt ettiği kabul edilmelidir. Bunun yanında yine yukarıda bahsi geçen mevzuat hükmünde de idareler tarafından yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçlerinin yeni birim fiyat oluşturulmasında kullanılabileceği değerlendirilmiştir.

Bu sebeple Analiz 80 “Ahşap Yüzeylerdeki Kurt Yeniklerine Paraloid B-72 Çözeltisinin Enjekte Edilmesi”, Analiz 78: “Ahşap Yüzeylerdeki Kurt Yeniklerinin Mikro Enjeksiyon Yöntemiyle İlaçlanması” ve Analiz 77 “Madeni Aksam, Putrel Demiri, Lama Demiri, Demir Korkuluk, vb. Üzerindeki Pas ve Boya Kalıntılarının Mekanik Yollar İle Temizlenmesi ve Boyaya Hazır Hale Getirilmesi” pozlarında kullanılan şırınga ve 01.023 Boya ustası rayiçlerinin işin niteliğine uygun olarak yüklenici teklif birim fiyat cetvelinden alınmasında mevzuata aykırı bir husus bulunmamaktadır.

Ancak Analiz 80 ve Analiz 78 poz analizlerinde Alkol rayici için poz analizinde ekonomik açıdan daha uygun olan Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün “04.V37/4 Etil Alkol (%96)” rayici kullanılmamış, ….TL/lt tutarındaki “Alkol” rayicine yer verildiği görülmüştür. Uygulama İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesinde bulunan “iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki analizlerden ekonomik olarak en uygun olanı kullanılır.” hükmüne aykırı olarak, analize ekonomik olarak daha uygun olan ve Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından imalat yılı için …. TL olarak belirlenen “04.V37/4 Etil Alkol (%96)” rayici yerine …. TL/lt olarak tespit edilen alkol rayicinin dahil edilmesi suretiyle … TL kamu zararına neden olunmuştur.

Sorumlular tarafından savunmada, ilgili analizde sorguda önerilen …. TL olan alkol rayicinden daha ekonomik olan yüklenicinin ihale esnasında verdiği teklif rayiçlerindeki ….TL/lt tutarındaki “04.V37/4 Etil Alkol (%96)”un kullanılması gerektiğinin anlaşıldığı, Analiz 86/Rev. “…, Ahşap Seperatörlerin İtinalı Bir Şekilde Temizlik, Boya Raspası, Bakım-Onarım ve Sağlamlaştırmalarının Yapılması İşi” poz olurunun bu doğrultuda hazırlandığı ve sorgu konusu ödemenin bu yeni revize analizle revize edildiği belirtilmişse de savunma eki belgelerden, Analiz 80 revize ve Analiz 78/ revize birim fiyat analizinde alkol rayicinin yüklenici teklif birim fiyat cetvelinde bulunan ve …. TL/tl birim fiyatlı “04.V37/4 Etil Alkol (%96)” rayici ile revize edildiği ve 31 no.lu hakedişte gerekli minha işlemlerinin yapıldığı görülmekle birlikte söz konusu hakedişin ödeme emri belgesine bağlanarak muhasebe kayıtlarına intikal ettirildiğine ilişkin belge gönderilmemiştir.

Diğer yandan Sorumlulardan ... (İnş. Müh), … (Mimar) ve ...’ın (Y. Mimar) söz konusu analizleri incelemedikleri ve bu analizlerde imzalarının bulunmadığı bu sebeple oluşan kamu zararında sorumluluklarının bulunmadığı yönündeki savunmalarına ilişkin olarak hakediş ve eki belgeler incelendiğinde, Analiz 80 poz no.lu ve Analiz 78 poz no.lu analizlerde bahsi geçen sorumluların imzalarının bulunmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde bulunan “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” hükmü gereği ilgili analizi incelemeyen ve analizde imzası olmayan ... (İnş.Müh), ...(Mimar) ve ...’ın (Y. Mimar) kamu zararının oluşumunda eylem ve işlemi bulunmadığından sorumluluğu bulunmamaktadır.

Sorumlulardan ...’nın (Mimar) ise Analiz 80 fiyat analizini incelemediği ve dolayısıyla imzasının bulunmadığı bu sebeple oluşan kamu zararında sorumluluğunun bulunmadığı yönündeki savunmasına ilişkin olarak hakediş ve eki belgeler incelendiğinde, Analiz 80 poz no.lu analizde bahsi geçen sorumlunun imzasının bulunmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde bulunan “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” hükmü gereği ilgili analizi incelemeyen ve analizde imzası olmayan ...’nın (Mimar) Analiz 80 fiyat analizi sebebiyle meydana gelen kamu zararında eylem ve işlemi bulunmadığından sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu itibarla, sorgu konusu … TL’nin;

Mevzuata uygun olarak ödendiği anlaşılan … TL’si ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

Toplam … TL olan kamu zararının;

Analiz 80 fiyat analizi sebebiyle oluşan kısmı olan … TL’sinin, Harcama Yetkilisi (Müdür) ..., Gerçekleştirme Görevlisi (Müdür Yard.) ...ile Diğer Sorumlular (Mimar) ..., (İnş. Müh.) ..., (İnş. Müh.) ..., (Y.Mimar) ...’ a müştereken ve müteselsilen,

Analiz 78 fiyat analizi sebebiyle oluşan kısmı olan … TL’sinin Harcama Yetkilisi (Müdür) ..., Gerçekleştirme Görevlisi (Müdür Yard.) ...ile Diğer Sorumlular (Mimar) ..., (İnş. Müh.) ..., (İnş. Müh.) ..., (Y.Mimar) ..., (Mimar) ...’ya müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile ödettirilmesine,

(İnş. Müh) ..., (Mimar) ...ve (Y. Mimar) ...’ın kamu zararında yukarıda belirtilen gerekçeyle herhangi bir dahli bulunmadığından sorumlu tutulmamalarına,

(Mimar) ...’nın Analiz 80 fiyat analizi sebebiyle oluşan kamu zararında yukarıda belirtilen gerekçeyle herhangi bir dahli bulunmadığından sorumlu tutulmamasına,

6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.