Sayıştay 6. Dairesi 768 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 12.11.2020

• Karar No: 768

• İlam No: 226

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Zamanaşımı

………. tarih ve ……. sayılı asıl İlamın ………’inci maddesi ile hüküm dışı bırakılan konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 50’nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince görüşülmesinin devamına karar verildi.

Anılan İlamın …….’inci maddesiyle; “Sorumlular savunmalarında ……… mükelleften çek ve senet alındığı, sorguda toplam ………. TL çek ve senet olduğunun listelendiğini; ancak sorguda bazı senetlerin ikişer kez yazıldığının görüldüğünü, savunma ekinde sunmuş oldukları listede mükerrer yazılmış olan mevcut senetlerin toplamının ………. TL olduğunun ve her mükellefin tahakkuk-tahsilat-borç durumları çıkarılarak ……. adet mükellefin borçlarının takip ve tahsili devam edildiğinin, …… adet mükellefin ise borç kalanı olmadığının gösterildiğini, ayrıca her mükellefin gelir tahakkuk tahsil durumlarını gösteren ………. adet tahakkuk çıktılarının savunma ekinde sunulduğunu ifade etmişlerdir.

Ancak Denetçi tarafından Raporun sonuç bölümünde Savunmada gönderilen borç tahakkuk-tahsil bilgilerinin gerçek durumu yansıtmadığı vezne kasasında bulunan çek ve senetlere herhangi bir şekilde ekleme ya da çıkarma yapılmadığı çek ve senetlerde mükerrerlik bulunmadığı belirtilmiş ise de; sorumluların savunmasında belirtilen hususların tam karşılanmadığı, her belgenin konusunun ayrı ayrı belirlenmediği görülmüştür.

Diğer yandan, Denetçi tarafından düzenlenen sorguda kamu zararından, …….. ve …… sorumlu tutulmuş olup, yargılamaya esas raporun sonuç bölümünde, değerlendirme yapılırken sadece bu kişilerin savunmaları dikkate alınmıştır. Ancak sorguya konu edilen kamu alacaklarının zamanaşımına uğradığı tarihteki sorumlu olanlarla birlikte, zamanaşımı süresinde tahakkuk ve tahsilatı zamanında yapmayan görevlilerinde sorumluluğunun bulunduğu değerlendirilmektedir.

Buna göre, konunun Denetçisince yeniden incelenerek tarh, tahakkuk ve mükerrerliklerin irdelenmesi, savunmalarında belirtilen hususlarının karşılanması ve sorumluların yeniden belirlenmesini teminen sonucunda düzenlenecek ek raporun Dairemize intikaline değin konunun hüküm dışı bırakılmasına” karar verilmişti.

Bu İlam hükmünden sonra Denetçisince düzenlenen …….. tarihli Ek Raporun incelenmesi ve duruşmada hazır bulunanların dinlenmesi sonucunda;

Denetçi tarafından, …… Belediyesi adına düzenlenen birtakım kıymetli evrakın süresi içinde tahsil edilmeyerek ve/veya tahsil yoluna gidilmeyerek zamanaşımına uğratılmak suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde; “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

…

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

Esas alınır.

Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.” denilmektedir.

Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Kamu Zararının Belirlenmesi” başlıklı 6’ncı maddesinin (f) bendinde; “İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılması esas alınır.” hükmü yer almaktadır.

Aynı Yönetmelik’in “Kamu Zararının Oluştuğu Tarih” başlıklı 17’nci maddesinde ise; “Kamu zararı,

…

d) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması hallerinde, söz konusu işlemin zaman aşımına uğradığı tarihte,

olmuş kabul edilir.” denilmektedir.

6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Zamanaşımının kesilmesi” başlıklı 103’üncü maddesinde; “Aşağıdaki hallerde tahsil zamanaşımı kesilir:

1. Ödeme,

2. Haciz tatbiki,

3. Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat,

4. Ödeme emri tebliği,

5. Mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi,

6. Yukardaki 5 sırada gösterilen muamelelerden her hangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine tatbiki veya bunlar tarafından yapılması,

7. İhtilaflı amme alacaklarında kaza mercilerince bozma kararı verilmesi,

8. Amme alacağının teminata bağlanması,

9. Kaza mercilerince icranın tehirine karar verilmesi,

10. İki amme idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresi tarafından borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi.

11. (Ek: 25/12/2003-5035/5 md.) Amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması.

Kesilmenin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımının bir bozma kararıyla kesilmesi halinde zamanaşımı başlangıcı yeni vade gününün rastladığı; amme alacağının teminata bağlanması veya icranın kaza mercilerince durdurulması hallerinde zamanaşımı başlangıcı teminatın kalktığı ve durma süresinin sona erdiği tarihin rastladığı; takvim yılını takip eden takvim yılının ilk günüdür.” hükümleri yer almaktadır.

Yargıtay 9.Hukuk Dairesi Esas No 2010/3846, Karar No 2013/253-14.01.2013 tarihli Kararında “Zamanaşımı süresinin dolmasından sonra alacaklıya yöneltilen borç ikrarının, zamanaşımı definden zımni (örtülü) feragat anlamına geldiği, öğretideki baskın görüşle ve yargı inançlarıyla da doğrulanmaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 19.11.1963 tarih ve 5924-6419 sayılı Kararı). Dahası zamanaşımı süresinin dolmasından sonra alacaklıya karşı bir borç ikrarında bulunan borçlunun, bu borç ikrarına dayanılarak açılan davada zamanaşımı defini ileri sürmesi, çelişkili davranış yasağı oluşturur. Bu durum Medeni Kanunu’nun 2 inci maddesine aykırı olup, hukuken korunamaz (HGK. 23.02.2000 gün ve 2000/15-71 E, 2000/116 K)” denilmektedir.

Diğer taraftan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun Zamanaşımının Kesilmesi ile ilgili 154’üncü maddesinde; borçlu borcu ikrar etmişse, özellikle faiz ödemiş veya kısmen ifada bulunmuşsa ya da rehin vermiş veya kefil göstermişse ve alacaklı, dava veya defi yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa zamanaşımının kesileceği belirtilmektedir.

Sorumluların savunmaları ve savunma ekinde sunulan belgelerden;

…….. Şti’ye ait …….. TL tutarlı çek ile ilgili olarak …….. Şti.’den ……… TL tahsilat yapıldığı ve firma ile ilgili alacak takibinin devam ettiği,

…….. Şti.’ye ait …….. TL’lik çek ile ilgili olarak lehtar ……… Şti’nin …….. TL ödeme yaptığı ve mükellefin başka bir borcunun bulunmadığı,

……….’ye ait ………. TL’lik çek ile ilgili olarak ……… TL tahsilat yapıldığı,

…….’ya ait ……….. TL’lik senet ile ilgili olarak senedin ………. Belediyesi ……….. tarafından geçici teminat kapsamında alındığı, bu süre içerisinde teminat gerektiren işin tamamlandığı ve senedin ilgilisine iadesi gerekirken sehven unutulduğu, adı geçen şahsın ……… tarihi itibariyle Belediye ile herhangi bir ilişiğinin (tahsilat ve borç kaydının) bulunmadığı,

…….. Şti.’ye ait …….. TL’lik senet ile ilgili olarak firmanın idareye olan borçlarına karşılık ileri tarihli sıralı senet alındığı ve firmadan ……. TL tahsilat yapıldığı, anılan firma ile ilgili alacak takibinin devam ettiği,

……. Şti.’ye ait ………. TL’lik senet ile ilgili olarak firma tarafından Belediyeye ……… TL ödeme yapıldığı ve başka bir borç kaydının bulunmadığı,

…….. Şti.’ye ait ………. TL’lik senet ile ilgili olarak firmanın İdareye olan borçlarına karşılık ileri tarihli iki adet senet alındığı ve firmadan ………. TL tahsilat yapıldığı, anılan firma ile ilgili alacak takibinin devam ettiği, bahse konu şirketle ilgili olarak ………. ……. Ağır Ceza ve …….. ……. Ağır Ceza Mahkemelerince kayyım atanarak müsadere kararı verildiğinden icra takibiyle ilgili herhangi bir işlem tesis edilemediği, Şirket araçlarından beş adet araç üzerine satılamaz şerhi konulduğu ve takibinin devam ettiği,

……….’a ait ……… TL’lik senet ile ilgili olarak senet üzerindeki notta “…….de …… Teminat iadesi yazısı geldiği zaman senet iade edilecektir.” ibaresinin bulunduğu, bahse konu senedin ……… Belediyesi …… tarafından geçici teminat kapsamında alındığı, bu süre içerisinde teminat gerektiren işin tamamladığı ve senedin ilgilisine iadesi gerekirken sehven unutulduğu, adı geçen şahsın …….. tarihi itibariyle Belediye ile herhangi bir ilişiğinin (tahsilat ve borç kaydının) bulunmadığı,

……..’ya ait …… TL’lik senet ile ilgili olarak senedin ……….. Belediyesi …….. tarafından geçici olarak teminat kapsamında alındığının anlaşıldığı, bu süre içerisinde teminat gerektiren işin tamamladığı ve senedin ilgilisine iadesi gerekirken sehven unutulduğu, adı geçen şahsın ………. tarihi itibariyle Belediye ile herhangi bir ilişiğinin (tahsilat ve borç kaydının) bulunmadığı,

anlaşılmıştır.

Sorgu konusu …….. TL tutarındaki çek ve senetler ile ilgili olarak toplam ……. TL tutarındaki çek ve senedin alınmasına esas teşkil eden alacağın sorgu öncesi tahsil edildiği ve bu alacaklarla ilgili olarak herhangi bir borç kaydının bulunmadığı; kalan ………. TL tutarındaki alacak ile ilgili olarak ise gerek kısmi tahsilat yapılması gerekse de başlatılan alacak takibinin devam etmesi nedeniyle söz konusu alacaklar hakkında zamanaşımını kesen sebeplerin bulunduğu görüldüğünden bu tutardaki alacağın da zamanaşımına uğramadığı anlaşıldığından kamu zararının oluşmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, …….. tarih ve ……. sayılı asıl İlamın ……….’inci maddesiyle karar verilen hüküm dış kararının kaldırılmasına ve kamu zararı oluşmayan …….. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle karar verildi.