Sayıştay 6. Dairesi 752 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 13.10.2020

• Karar No: 752

• İlam No: 184

• Madde No: 64

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Personel Ataması

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmada hazır bulunanların dinlenilmesi sonucunda;

.....................Belediyesinde Bilgisayar İşletmeni olarak görev yaparken ………. tarihinde ............... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğündeki (.....) Mühendis kadrosuna naklen ve sınava girmeden atandıktan sonra …….. tarihinde naklen tekrar ........ Belediyesindeki mühendis kadrosuna atanan ...... ......’ün, bu atamasının mevzuata aykırı olduğu görülmüştür.

04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin;

1’inci maddesinde, Bu Yönetmeliğin amacının, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, mahalli idarelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu,

2’nci maddesinde, Bu Yönetmeliğin, il özel idareleri, belediyeler ve bu idarelerin bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese, işletme ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan devlet memurlarından, 5 inci maddede sayılan kadrolara görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsadığı,

3’üncü maddesinde, Bu Yönetmeliğin 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu ile 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlandığı,

4’üncü maddesinin (ı) fıkrasında, Mahalli idarenin 2’nci maddede belirtilen yerleri ifade ettiği,

5’inci maddesinde, Müdür ve şube müdürünün görevde yükselmeye tabi ve mühendisin ise unvan değişikliğine tabi kadrolardan olduğu,

belirtilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar, 7’nci maddesinde görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar, 8’inci maddesinde unvan değişikliği sınavına tabi olan kadrolara atanacaklarda aranacak genel şartlar, 9’uncu maddesinde unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar sayılmış, 10’uncu maddesinde müdür, şube müdürü ve bunlarla aynı düzeydeki görevlere görevde yükselme suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda; diğer görevlere görevde yükselme suretiyle atanacak personelin ise yazılı sınavda başarılı olmaları gerektiği ifade edilmiştir.

Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine göre gerek ........ gerekse ..... Yönetmelik kapsamındadır. Bu nedenle bu idarelerde Yönetmelikte sayılan kadrolara atanacakların belirtilen şartları sağlamaları ve sınava girmeleri gerekir.

Yönetmeliğin “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine Tabi Kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinde, “(2) Unvan değişikliğine tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:

a) Sanat tarihçisi, arkeolog, dekoratör, desinatör, ekonomist, ev ekonomisti, fizikçi, grafiker, heykeltıraş, hidrobiyolog, hidrolog, istatistikçi, jeofizikçi, jeolog, jeomorfolog, kaptan, kimyager, laborant, matematikçi, mimar, mühendis, paleontolog, pilot, ressam, restoratör, şehir plancısı, teknik ressam, tekniker, teknisyen, topograf, peyzaj mimarı, ölçü ve ayar memuru, antropolog, bakteriyolog, biolog, çocuk gelişimcisi, diş protez teknisyeni, diyetisyen, ebe, fizikoterapist, fizyoterapist, hemşire, odyolog, pedagog, psikolog, radyoterapist, sağlık fizikçisi, sağlık memuru, sağlık teknikeri, sağlık teknisyeni, sosyal çalışmacı, sosyal hizmet uzmanı, tıbbi teknolog, veteriner hekim, veteriner sağlık teknikeri, veteriner sağlık teknisyeni, sosyolog, programcı, kütüphaneci, mütercim, tercüman, avukat, imam, kameraman, çocuk eğitimcisi, çocuk eğiticisi, antrenör, fotoğrafçı, dalgıç, balık adam, bandocu.”,

“Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda genel şartlar” başlıklı 8’inci maddesinde, “(1) Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.

a) (Mülga:RG-7/5/2014-28993)

b) Unvan değişikliği sınavında başarılı olmak,

c) Yükseköğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanun’un 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak.”,

“Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 9’uncu maddesinde, “(1) Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Mühendis, mimar, peyzaj mimarı, sanat tarihçisi, arkeolog, dekoratör, desinatör, ev ekonomisti, fizikçi, heykeltıraş, hidrobiyolog, hidrolog, jeofizikçi, jeolog, jeomorfolog, kimyager, matematikçi, paleentolog, pilot, restoratör, şehir plancısı, antropolog, bakteriyolog, biyolog, veteriner hekim, diyetisyen, fizikoterapist, fizyoterapist, radyoterapist, pedagog, psikolog, sosyal çalışmacı, sosyal hizmet uzmanı, sosyolog, kütüphaneci, odyolog, sağlık fizikçisi, tıbbi teknolog kadrolarına atanabilmek için;

1. Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ilgili bölümlerinden mezun olmak,

2. Öğrenim durumu itibarıyla atanacağı kadro unvanını ihraz etmiş olmak,

h) Tekniker kadrosuna atanabilmek için;

1. En az iki yıl süreli mesleki veya teknik yüksekokulların teknik bölümlerinden tekniker unvanı ile mezun olmak,

gerekir.”,

hükümleri yer almaktadır.

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un 1’inci maddesine göre Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyük Şehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğine haiz bir kuruluş olup, personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un; “Yönetim Kurulunun görevleri” başlıklı 9’uncu maddesinin (m) fıkrasında, “Genel Müdürün önerisi üzerine Teftiş ve Kontrol Kurulu Başkanı, 1 inci Hukuk Müşaviri, daire başkanları Uzman Tabip, daire başkan yardımcıları, müdürler, teknik elemanlar, avukatlar ve müfettişlerin atama, nakil, terfi ve işten çıkarılmaları hakkında karar vermek ve sözleşmeli personelin işe alınmalarını onaylamak” Yönetim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.

Aynı Kanun’un “Teşkilat ve personel” başlıklı 12’nci maddesinde, “Genel Müdürlük, hizmetin gerektirdiği sayıda daire başkanlığı, müdürlük ve bunlara bağlı ait kademe birimlerinden teşekkül eder ve .....'nin ihtisas isteyen kadroları, o ihtisasla ilgili meslek erbabından oluşturulur. Daire başkanları Teftiş ve Kontrol Kurulu Başkanı ve 1 inci Hukuk Müşaviri Genel Müdürün teklifi, yönetim kurulunun kararı ve İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanının onayı ile, müdürler, teknik elemanlar, avukatlar, müfettişler, daire başkan yardımcıları ve doktorlar Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulu kararı ile, .....'nin diğer personeli Genel Müdür tarafından atanır.” denilmekte olup, Ek 5’inci maddesinde ise bu Kanun’un diğer ........ belediyelerinde de uygulanacağı belirtilmiştir.

Bu düzenlemelere göre ..... Genel Müdürlüğü .....................Belediyesine bağlı bir kuruluş olup personeli 657 sayılı Kanun hükümlerine tabidir.

2560 sayılı Kanun’un 9 ve 12’nci maddelerinde yönetim kuruluna verilen yetki atama yetkisi olup, bu atama yetkisi kullanılırken Yönetmeliğin istediği şartların aranmayacağı anlamına gelmeyecektir. Nasıl ki 2560 sayılı Kanun’da “Genel Müdürlük, hizmetin gerektirdiği sayıda daire başkanlığı, müdürlük ve bunlara bağlı ait kademe birimlerinden teşekkül eder.” denildiği halde kadroların oluşumunun 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49’uncu maddesine göre hazırlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre belirlenmiş ise, görevde yükselmeye tabi kadrolara da Yönetmeliğe uygun atama yapılması gerekir.

2560 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesinin (m) fıkrasında yer alan, “…müdürler, teknik elemanlar, avukatlar ve müfettişlerin atama…” hükmü ile 12’nci maddesinde yer alan, “…müdürler, teknik elemanlar, avukatlar, müfettişler, daire başkan yardımcıları ve doktorlar Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulu kararı ile, .....'nin diğer personeli Genel Müdür tarafından atanır.” hükmünden diğer mevzuatta yer alan hiçbir düzenlemeye uyulmadan atama yapılacağı anlamına gelmez.

Savunma ve eki idari yargı kararları incelendiğinde; ...-...-... tarafından ..... Genel Müdürlüğünün yapmış olduğu atamalar ile ilgili açılan iptal davalarında 18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik”in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla; ….. b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında, ……. istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır.” hükmü uyarınca ..... Genel Müdürlüğü personelinin atamalarda bu Yönetmeliğe tabi olmayacağı belirtilmiştir.

Ayrıca, 18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik” dayanak gösterilerek hazırlanan ve 02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler İle Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik”in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesindeki ,“Bu Yönetmelik, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak çalışan Devlet memurlarından müdür ve daha alt görevlere görevde yükselme suretiyle atanacaklar hakkında uygulanır.” hükmü uyarınca ....., ..... gibi kuruluşları kapsamadığı açık olduğundan ilgili kararları personel lehine vermiştir.

Oysa, ...... ......’ün ............... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğündeki (.....) mühendis kadrosuna ………. tarihinde sınavsız olarak atandığı tarihte 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” yürürlükte bulunmaktadır. Söz konusu bu yönetmeliğin 23’ncü maddesi ile 18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik” yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni yönetmeliğin kapsam başlıklı 2’nci maddesi ile “Bu Yönetmelik, il özel idareleri, belediyeler ve bu idarelerin bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese, işletme ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan devlet memurlarından, 5 inci maddede sayılan kadrolara görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.” hükmü uyarınca ..... ve ..... gibi Genel Müdürlükler de bu yönetmelik kapsamına alınmıştır. Dolayısı ile savunma ve ekinde sunulan idari yargı kararları bu yönetmelikten önceki dönemde yapılan atamaları kapsamaktadır.

Yapılan değerlendirmelere göre,

1. Yönetmeliğin (04.07.2009 tarihli Yönetmelik) yayımı tarihinden önceki işlem için açılan dava nedeniyle gerek idare gerekse Danıştay 5’inci Dairesinin bu kararı onayan ilamının bu atamalarda esas alınamayacağı,

2. Yönetmeliği bertaraf etmek amacıyla sınava girmeden ........den .....’daki kadrolara yapılan atamanın ve kısa süre sonra naklen aynı kadro ile ........deki kadroya yapılan atamanın kazanılmış hak olamayacağı ve Yönetmeliğe aykırı olduğu, bu işlemin iyi niyetli olarak yapılmadığı, atama sürecinin kısalığı dikkate alındığında kişilerin ........den .....’ya gidip tekrar ........e gelindiği ve onayında imzası olanların bunu bildiği,

3. 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin yürürlükte olduğu ve Su ve Kanalizasyon İdareleri (.....) ile ........ Belediyelerinin kapsamda olduğu,

4. 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin iptal edildiğine dair Danıştay kararı olmadığı dikkate alındığında yürürlükte ve uyulması gereken düzenleyici bir norm olduğu,

5. 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin idari yargı denetiminden geçtiği, bu bağlamda yönetmeliğin 20/ç maddesinin hukuka aykırı olduğuna karar verilerek iptal edildiği, diğer maddelere ilişkin iptal isteminin reddedildiği,

6. Sınavsız ataması yapılan bu kişilerle ilgili özel yargı kararı bulunmadığı,

7. Su ve Kanalizasyon İdaresindeki belirtilen kadrolara sınavsız atanabileceklerine ilişkin bir düzenlemeye 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik ile bu yönetmeliğin dayandığı anılan yasalarda ve Genel Yönetmelikte yer verilmediği,

8. Yönetmelik kapsamındaki kadrolara sınavsız yapılan atama işleminin kariyer ve liyakat ilkelerine aykırı olduğu gibi eşitlik ilkesine de uygun düşmediği,

sonucuna varılmıştır.

Dosya kapsamından, ...... ......’ün ………. tarihinde önlisans mezunu olarak memuriyete başladığı, ……. yılında Jeoloji Mühendisliği Lisans programından mezun olduğu, .....................Belediyesinde Bilgisayar İşletmeni olarak görev yaparken ………… tarihinde ............... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğündeki (.....) Mühendis kadrosuna naklen ve sınava girmeden atandıktan 15 gün sonra ……… tarihinde naklen tekrar .....................Belediyesindeki mühendis kadrosuna atandığı görülmüştür.

Yürürlükte olan Yönetmeliğe aykırı atama yapılması kamu zararını oluşturmaktadır. Yönetmeliğe aykırı olarak sınav yapılmadan yapılan atama kazanılmış hak oluşturmaz. Kazanılmış hakkın varlığından söz edebilmek için, hakkın yürürlükteki hukuk kurallarına uygun olarak tesis edilen bir işlemle elde edilmesi gerekmektedir. Yönetmeliğe aykırı olarak tesis edilen işlemlerin kazanılmış hak doğurması mümkün değildir.

...... ...... .....................Belediyesinde bilgisayar işletmeni kadrosunda çalışırken ……… tarihinde ............... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğüne (.....) mühendis olarak sınava girmeksizin naklen atandığı, 15 gün sonra ……. tarihinde naklen tekrar ........ Belediyesindeki mühendis kadrosuna naklen atandığı, bu atama işleminde atamaya yetkili amirlerin personelin dosyasına da hakim oldukları, çünkü personelin bir ay öncesine kadar kendi personeli olarak çalıştığı, görevde yükselme sınavına tabi olmadan ilgili personelin mühendisliğe atamasının yapılması için bir yol izlendiği açıkça anlaşılmaktadır.

Anılan Yönetmeliğe göre mühendis kadrosuna atanmak için gerekli şartları sağlamadığı halde mühendis kadrosuna ataması yapılan ...... ......’ün atamasını arz eden İnsan Kaynakları Şube Müdürü ....... ........, uygun görüşle arz eden İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı .... ....., uygun görüşle arz eden Genel Sekreter Yardımcısı .... ..... ile olur veren Genel Sekreter Vekili ….. ……… hatalı atamadan dolayı sorumludurlar. Atama ……….. yılında yapıldığı için ……. yılındaki harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi olarak görev yapanların bunu bilmesi ve atama işlemini incelemesi gerektiğinden dolayı bu kişilerinde atama onayında imzası olanlarla birlikte sorumlu olması gerekir. Gerek .....’ya gerekse de .....’dan ........e atama yapılan tarihlerin kısalığı dikkate alındığında gerek atama onayında imzası olanların gerekse harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin bu konuyu bilerek atama işlemini yaptıkları anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, ...... ......’ün unvan değişikliği sınavına girmeden mühendis kadrosuna atanması sonucu oluşan kamu zararı tutarı .…….. TL’nin Harcama Yetkilisi (Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanı) …… ……… ve Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) ……….. ……… ile Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları Şube Müdürü) ....... ........, (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı) .... ....., (Genel Sekreter Yardımcısı) .... ..... ve (Genel Sekreter Vekili) …. ……….’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy:

Daire Başkanı ...... ....... ve Üye ...... .......’un karşı oy gerekçesi:

...... ......’ün …. yılında .....................Belediyesine müracaat ettiği dilekçesinde Mühendis kadrosunda olduğunu beyan ettiği, dilekçesine istinaden de ..... Genel Müdürlüğü Mühendis olduğuna dair Belediyeye muvafakat verdiği, muvafakat yazısı ekinde bulunan Hizmet Cetveli Dökümünde ilgilinin en son kadrosunun mühendis olduğu ve bu kadrosunun unvan değişikliği ile gerçekleştiğinin yazıldığı görülmüş olup, bu atamanın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 74’üncü maddesinde belirtilen “... bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür.” hükmüne istinaden gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Bu nedenle, konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerektiğinden çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.