Sayıştay 6. Dairesi 748 Kararı - Özel Bütçeli İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 23.06.2020

• Karar No: 748

• İlam No: 126

• Madde No: 6

• Kamu İdaresi Türü: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Kira Alacağı

Denetçi tarafından, ….Genel Müdürlüğü ile …. Anonim Şirketi (…. A.Ş.) arasında imzalanan …. tarihli restorasyon karşılığı kiralama sözleşmesi kapsamında kiracı tarafından kira bedelinin eksik yatırılması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;

İdare ile kiracı …. Anonim Şirketi arasında …. tarihinde, …. ili …İlçesi ….Caddesinde bulunan tapunun …pafta …ada, … pafta … ada ve … pafta …adalarında kayıtlı taşınmazların firma tarafından restorasyonunun yapılması ve kiracı sıfatıyla kullanılması sözleşmesi imzalanmıştır. Söz konusu sözleşme …. tarihinde ….Anonim Şirketi’ne devredilmiştir.

Mezkur Sözleşmenin;

“Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (B) fıkrasında;“ “Tesis” işyerinde kurulacak birbirinden bağımsız apartmanlar, oteller, alışveriş merkezleri, büro, restoran, kafeterya, sergi ve toplantı yerleri, eğitim ve kültür faaliyetlerine dönük alanlar ve tesislere destek hizmeti veren üniteleri ifade edecektir.”,

“…. Yapılacak Kira Ödemeleri” başlıklı 5’inci maddesinde; “Tesislerin işletmeye açılmasından sonra Firma ….gayrisafi gelirler (ciro) üzerinden %3, ayrıca gayrisafi kar (brüt kar) üzerinden %4 oranında kira ödemesinde bulunacaktır.

Kira ödemeleri Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında olmak üzere 3’er aylık dönemler itibariyle yapılacaktır.

Her dönem kira tutarının hesabında bir önceki yılın aynı dönemine isabet eden tutarlar esas alınır. Kesin hesabın çıkarılmasından sonra mahsup işlemi yapılır.

Kira ödemeleri belirlenen ayların ilk 10 günü içinde yapılır. Bu süre geçtikten sonra ödenen kiralar zamanında ödenmiş sayılmaz. …..Firmaya ikinci bir süre verilmiş olsun veya olmasın bu süreden sonraki ödemelere gecikilen günler için bankaların gecikmenin vukuu bulduğu günde 6 aylık vadeli mevduata uyguladıkları faiz nisbetine göre hesaplanmış gecikme cezası tahakkuk ettirilecektir.

Gecikmeli kira tahsilatından dolayı …. bir zarara maruz kaldığı takdirde, bu süre içerisinde kirayı ödemiş olsa dahi, firma bu zararı tazmin etmeyi kabul eder. Firma sözleşme süresince ve sonunda değişen şartları ileri sürerek kira tenzil talebinde bulunamaz.”,

“Gelir Üzerinden Kira Ödemesi” başlıklı 6’ncı maddesinde; “Firma tarafından …. ödenecek %3 oranındaki kira parasına esas teşkil eden gayrisafi gelir (ciro), tesislerin Firma tarafından ve/veya kiracı statüsüyle başka şirketlerce işletilmesinden sağlanacak gelirden meydana gelir.

Bununla beraber gelir (ciro) şunları ihtiva etmeyecektir;

a. KDV, Savunma sanayi fonu, satış kullanım vergileri, diğer fonlar, belediye resim, vergi ve harçları, benzer kesintiler veya ileride olabilecek aynı mahiyette vergi, fon, resim, harç ve kesintiler

b. Kaza sigortası veya buna benzer bir hasar veya kayıp nedeniyle alınan meblağ ve tazminler

c. Emlak veya sair duran değerlerin ve hakların uğradığı zarar ziyan nedeniyle alınan meblağ ve tazminler

d. Turistik ve restoran tesislerin işletilmesinde müşteri faturalarına eklenebilen servis ücretleri

e. Faiz gelirleri” ,

“Dükkan Gelirleri Üzerinden Kira Ödemeleri” başlıklı 7’nci maddesinde; “Madde 3.B’de tanımlanan tesislerde yer alacak dükkanların kiraya verilmesi halinde dükkanlardan elde edilecek gelirler üzerinden ….’a ödenecek kira gelirleri aşağıdaki şekilde hesaplanır;

a ) Dükkanlar, Firmanın bağlı şirketlerine kiraya verildiği takdirde bu dükkanlardan elde edilecek kira gelirleri Madde 6’da tanımlanan gayrisafi gelire (ciro) dahil edilir.

b ) Dükkanların Firma ve bağlı şirketleri dışındaki kuruluşlara kiraya verilmesi halinde ise dükkanlardan elde edilecek kira geliri üzerinden ….’a yüzde 7 oranında kira ödemesi yapılır.” ,

“Kar Üzerinden Kira Ödemesi” başlıklı 8’nci maddesinde; “Kira ödemesine esas teşkil edecek gayrisafi kar (brüt kar), 6. Maddede tanımı yapılan gayrisafi gelirlerden (ciro), işletme giderlerinin düşülmesi ile elde edilen kardır.

Gayrisafi kar (brüt kar) terimi, hiçbir tahdit olmaksızın tali kiracılardan, transit misafirlerden, ruhsat ve imtiyaz sahiplerinden ve misafirlere hizmet eden veya yer işgal eden diğer şahıslardan alınan gelir dahil olmak fakat bunlarla sınırlı olmamak üzere kiralanan yerin işletilmesinden elde edilen bütün gelirleri ifade eder.

Firma kar etmese de tesisin işlemeye açılmasından sonraki ilk 5 yıl için …. Amerikan Doları, bunu izleyen 3 yıl için ise …. Amerikan dolarını munzam olarak ödemeyi kabul eder. Bundan sonraki yıllarda Firma’nın kar etmese de ödeyeceği munzam tutarlar taraflarca karşılaştırılır.

(…)”,

hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda yeralan Sözleşmenin ilgili maddeleri kapsamında Dükkanlar, Firmanın bağlı şirketlerine kiraya verildiği takdirde, bu dükkanlardan elde edilecek kira gelirleri gayrisafi gelire (ciro) dahil edilecek yani dükkan kira gelirleri (%7) kapsamında değerlendirilmeyecektir.

Denetçi tarafından, ….Anonim Şirketi’nin, ….Anonim Şirketi’nin kiracısı olarak göründüğü ve bu nedenle iki firma arasında yapılan kira sözleşme bedelinin %7’sinin ….Genel Müdürlüğü’ne aktarıldığı, oysa, Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarına göre .... Anonim Şirketi ile …. Anonim Şirketlerinin ikisinin de tek sahibi ….Anonim Şirketi’dir. Dolayısıyla …. Otel, aslında …. Anonim Şirketi’nin kiracısı tarafından değil kendisi tarafından işletildiği belirtilen sebeple hesap yapılırken ….Anonim Şirketi kira bedeli üzerinden hesaplanan %7 tutarları firma tarafından gönderilen hesaplamadan çıkarıldığı onun yerine …. Anonim Şirketi’nin cirosu, ciro üzerinden yapılan hesaplamaya dahil edildiği, ayrıca firmanın bağlı şirket kira geliri de %7 ödemesi hesabından çıkarılarak %3 hesabına dahil edildiği ifade edilmişse de;

Dairemizce yapılan incelemede, ….Anonim Şirketi ayrı bir şirket olup …. Anonim Şirketi’nin kiracısı olduğu anlaşılmış olup bağlı şirket değildir. Dolayısıyla kira sözleşme bedelinin %7’si üzerinden ödeme yapılması gerekeceğinden kamu zararına neden olunmamıştır.

Bu itibarla, kira bedeli eksik hesaplanmadığından …. TL için ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy:

Üye ….’nun karşı oy gerekçesi:

Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarına göre …. Anonim Şirketi ile ….Anonim Şirketlerinin ikisinin de tek sahibi …. Anonim Şirketi’dir. Dolayısıyla …. Otel, aslında … Anonim Şirketi’nin bağlı şirketi tarafından değil kendisi tarafından işletilmektedir. Sözleşmede açıkça tesislerin Firma tarafından işletilmesinden sağlanacak gelirlerin ciroya dahil edileceği belirtilmektedir. Uygulamada otelin cirosunun, %3 ciro üzerinden ödeme hesabına dahil edilmeyip, kira sözleşmesinde yazan kira miktarı üzerinden %7 ödeme yapılarak, olması gerekenden daha az kira ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunmuştur.

Yukarıda açıklandığı üzere, kiracı tarafından kira bedelinin eksik yatırılması sonucu neden olunan kamu zararı tutarı …. TL’nin tazminine hükmedilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.