Sayıştay 6. Dairesi 747 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 18.06.2020

• Karar No: 747

• İlam No: 135

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Sosyal Denge Tazminatı

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve sorumluların sözlü savunmalarının dinlenmesi sonucunda;

Her ne kadar Denetçi tarafından Belediye ile … Sendikası arasında 02.09.2014 tarihinde 02.09.2014-31.12.2015 dönemini kapsayacak şekilde imzalanan, ancak yapılan ek protokollerle süresi 31.12.2019 tarihine kadar uzatılan sözleşmede, 08.12.2011 tarihinde uygulanmakta olan sözleşmede getirilen mali hakların yasal sınırları aşacak derecede artırılması ve böylelikle sendika üyesi personele 2018 yılında mevzuatta belirtilen sınırların üzerinde ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de;

30.06.1989 tarih ve 20211 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye, 11.04.2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6289 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 33’üncü maddesiyle eklenen Ek 15’inci maddede; “Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir” denilmektedir.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Mahalli İdarelerde Sözleşme İmzalanması” başlıklı 32’nci maddesinde “27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir…” denilmekle birlikte,

Aynı Kanun’un Geçici 14’üncü maddesinde “15/03/2012 tarihinden önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 15 inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili sendikalar arasında toplu iş sözleşmesi, toplu sözleşme, sosyal denge sözleşmesi ve benzer adlar altında imzalanan sözleşmelerin uygulanmasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebilir Anılan sözleşmelerin uygulanmasına devam edildiği dönem için 32 nci madde hükümleri çerçevesinde ayrıca sözleşme yapılamaz. Söz konusu sözleşmeleri 31/12/2015 tarihinden önce sona eren veya mevcut sözleşmeleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra karşılıklı olarak feshedilen kapsama dahil idareler, sözleşmelerinin sona eriş veya fesih tarihini izleyen bir ay içinde sözleşmelerin sona erdiği veya feshedildiği tarih ile bu Kanunda öngörülen toplu sözleşme dönemi sonuna kadarki dönemle sınırlı olmak üzere üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri çerçevesinde sözleşme yapabilir. Ancak 32 nci madde uyarınca toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın, unvanlar itibarıyla ilgili personele söz konusu sözleşmeler uyarınca yapılmakta olan ortalama aylık ödemenin altında kalması halinde; üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri esas alınarak 31/12/2015 tarihine kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilir. Bu şekilde yapılacak ödemeler kazanılmış hak sayılmaz” hükümlerine yer verilmiştir. (2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4’üncü Dönem Toplu Sözleşme dördüncü bölüm 7’nci maddesi gereği “31.12.2015” ifadesi “31.12.2019” olarak değiştirilmiştir.)

Buna göre 15.03.2012 tarihinden önce bir sözleşme imzalanmışsa, bu sözleşme, süresi bitinceye kadar geçerli olacaktır. Söz konusu sözleşmenin çeşitli sebeplerle 31.12.2019 tarihinden önce sona ermesi durumunda 31.12.2019 tarihine kadar yeni bir sözleşme imzalanabilecek, ancak eski sözleşmede unvanlar itibariyle belirlenen tutarın 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmesi durumunda bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yani 11.04.2012 tarihinde uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilecektir. Başka bir deyişle, 31.12.2019 tarihine kadarki dönemde, yenilenen sözleşme ile ilgili personele ödenen meblağ, toplu sözleşme ile belirlenen tavan tutardan yüksek ise, yüksek olan bu tutarların artırılması mümkün değildir. Diğer taraftan aynı dönemde, bir önceki sözleşmede öngörülen sosyal denge tazminatı tutarı, yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutardan düşük ise, bu defa yeni yapılacak sözleşmede öngörülebilecek en yüksek tutar, toplu sözleşmede belirlenen tavan tutar kadar olabilecektir.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na göre, 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme’nin Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Tazminat Tavan Tutarı 2018 yılında;

• 01/01/2018-30/06/2018 tarihleri arasında aylık brüt 1.031,23 TL,

• 01/07/2018-31/12/2018 tarihleri arasında ise aylık brüt 1.120,43 TL olarak gerçekleşmektedir.

… Belediye Başkanlığı ile ilgili Sendika arasında 08.12.2011 tarihinde imzalanan ve 08.12.2011-29.09.2014 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesinin mali hakları düzenleyen “Aylık Sosyal Yardım Ödeneği ve Diğer Sosyal Yardımlar” başlıklı maddesinde;

“A- Buna göre, aylık sosyal yardım ödemelerinin;

a) Başkan Yardımcıları her ay net .... TL,

b) Müdürler her ay net .... TL;

c) Memurlar (sözleşmeli personel ve kadrosu olanlar hariç) her ay net .... TL alır.

B- Bayram Yardımı

Ramazan ve kurban bayramında sosyal yardım iki misli ödenir. (Bayrama rastlayan aybaşlarında maaşla birlikte ödenir.” denilmekte olup, bahse konu sözleşmenin “Sosyal Denge Zammı” başlıklı 18’inci maddesinde bir önceki yılda ödenen net aylık sosyal denge ücretine her yıl %10 artış yapılarak ödenmeye devam edileceği düzenlenmiştir. Bu çerçevede; 08.11.2011 tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca 2012 yılında başkan yardımcı için aylık ortalamanın ....TL; müdürler için ....TL; memurlar için ise ....TL olduğu görülmektedir. 08.12.2011-29.09.2014 dönemini kapsayan toplu sözleşmede öngörülen ödemelerin aylık ortalaması, toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın üzerinde olduğundan, 4688 sayılı Kanun’un Geçici 14’üncü maddesi gereği sözleşme sonuna kadar belirlenmiş olan tutarların sözleşmede öngörülen artış hükmü de dahil olacak şekilde tavan tutar olarak ödenebileceği açıktır. Artış hükmünün, sözleşme sonuna kadar uygulanması sonucunda; 2014 yılı için sözleşme uyarınca ödenmesi gereken tavan tutar unvan bazında aşağıdaki gibi olmaktadır.

Başkan Yardımcısı ....

Müdür ....

Memur ...

08.12.2011-29.09.2014 dönemini kapsayan sözleşme için 2014 yılında başkan yardımcısı için ortalama aylık ...TL, müdür için ...TL ve memurlar için ....TL ödenmesi gerektiği görülmektedir.

02.09.2014 tarihinde imzalanan ve 02.09.2017-31.12.2015 dönemini kapsayan ve ek protokollerle önce 31.12.2017, sonrasında ise 31.12.2019 tarihine kadar uzatılan sözleşmede ise;

“A- Buna göre aylık sosyal yardım ödemelerinin;

a) Başkan Yardımcıları her ay net .... TL,

b) Müdürler her ay net ....TL,

c) Memurlar (sözleşmeli personel ve kadrosu olanlar hariç) her ay net ... TL alır.

B-Bayram Yardımı

Ramazan ve kurban bayramında sosyal yardım iki misli ödenir.( Bayrama rastlayan aybaşlarında maaşla birlikte ödenir.” denilmekte olup herhangi bir artış hükmüne yer verilmemiştir. Söz konusu hüküm uyarınca her bir unvan bazında personele ödenen ortalama aylık ödeme aşağıdaki gibi olmaktadır:

Başkan Yardımcısı ....

Müdür ....

Memur ....

08.12.2011-29.09.2014 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi’nin her yıl %10 artış yapılmasını öngören 18’inci maddesinin sözleşme dönemi sonu olan 2014 yılına kadar uygulanması sonucunda ortaya çıkan unvan bazındaki ortalama aylık tutarların, ek protokollerle uzatılan sözleşmede yer verilen tutarlara eşit olduğu anlaşılmakta olup bu çerçevede herhangi bir fazla ödemenin yapılmadığı görülmektedir.

Bu itibarla; yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmadığından konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.