Sayıştay 6. Dairesi 745 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 09.06.2020

• Karar No: 745

• İlam No: 217

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Ek Ödeme ve Özel Hizmet Tazminatı Farkı Ödenmesi

… tarih ve … sayılı İlamın …’üncü maddesi ile tazmin hükmolunan konu ile ilgili olarak Temyiz Kurulunun … tarih ve … tutanak sayılı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

Asıl İlamın …’üncü maddesiyle; … Belediyesinde müdürlük kadrolarına vekalet eden personele asilde aranan şartları taşımadıkları halde kendi kadroları ile vekalet ettikleri müdürlük kadrosu için öngörülen ek ödeme ve özel hizmet tazminatı farklarının ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle …-TL’nin tazminine hükmedilmişti.

Bu tazmin hükmüne karşı asıl ilamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan … tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurul … tarih ve … sayılı İlamıyla;

Genel ve özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları bir arada taşımayan ilgililere asli görev ve vekalet ettikleri görev arasındaki zam ve tazminat farkları ile ek ödeme farklarının ödenebilmesinin mümkün olmadığı,

Ancak, sorumlulardan … ve … tarafından sorumluluğun dağıtılmasına ilişkin olarak yapılan itirazlar yerinde görülerek, kamu zararının dağıtımında sorumluluk yönünden hata yapıldığı,

belirtilmiş olup bu itibarla sorumluluk dağıtımının yeniden yapılmasını teminen söz konusu tazmin hükmünü bozarak yeniden karara bağlanmak üzere dosyanın Dairemize gönderilmesine karar vermiştir.

Asıl ilamda Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan …, … ve … ile asıl İlamda Harcama Yetkilisi olarak sorumlu tutulan … tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine ise anılan Kurul … tarih ve …, …, … ve … tutanak sayılı ilamlarıyla, söz konusu tazmin hükmüne karşı asıl ilamda Harcama Yetkilisi sıfatı ile sorumlu tutulan …’in temyiz başvurusu üzerine düzenlenen … tarih ve … tutanak sayılı ilam ile hüküm bozulduğundan Kurulca yapılacak işlem olmadığına, ancak aynı mahiyette olan bahse konu dosyaların gereği yapılmak üzere bozma kararı verilen dosya ile birleştirilerek Dairemize gönderilmesine karar vermiştir.

Temyiz Kurulunun anılan kararlarına istinaden Dairemize havale edilen dosyalar ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli ek rapor ve eklerinin incelenmesi sonucunda gereği düşünüldü;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları” başlıklı 86’ncı maddesinde,

“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir. Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır. Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, vaizlik, Kur'an Kursu öğreticiliği, imam- hatiplik ve müezzin-kayyımlığa ait boş kadrolara Maliye Bakanlığının izni (mahalli idarelerde izin şartı aranmaz) ile, açıktan vekil atanabilir. Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısıyla atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlara kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlarla göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir. Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memurları, veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin veterinerlik veya hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle atanabilirler. Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir...”,

Aynı Kanun’un “Vekalet, İkinci Görev Aylık ve Ücretleri ile Diğer Ödemeler” başlıklı 175’inci maddesinde;

“.......Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.

…”

hükümlerine yer verilmiştir.

657 sayılı Kanun’un “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152’nci maddesindeki yetkiye istinaden düzenlenen ve ödemenin yapıldığı tarihte de yürürlükte olan 05.05.2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Kararın 9’uncu maddesinde ise;

“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirenlere,

aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

...

cc)Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,

kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 nci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara .....vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.”

denilmektedir.

Öte yandan, 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin;

“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde;

“Bu yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, mahalli idarelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”

“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinde ise görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında müdür ve şube müdürlüğü de sayılmıştır.

“Görevde Yükselme Sınavına tabi Olarak Atanacaklarda Aranacak Özel Şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde;

“(1)5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,

… gerekir.”,

Geçici 1’inci maddesinde de, “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde 7 nci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilir.”

denilmektedir.

Vekalet edilen görev nedeniyle ek ödemeye hak kazanılmasına ilişkin usul ve esaslar ise 375 sayılı KHK’nın Ek 9’uncu maddesinin beşinci fıkrasında aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir;

“Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz.”

Anılan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere vekalet görevi yürütenlere asli görev ve vekalet ettikleri görev arasındaki zam ve tazminat farkları ile ek ödeme farklarının ödenebilmesi için vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları bir arada taşımaları gerektiği şart koşulmuş olup, esas ve usule ilişkin olarak mevzuatta belirtilen şartları bir arada taşımayanlara vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminat farkları ile ek ödeme farklarının ödenmeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde;

Temizlik İşleri Müdürlüğüne vekalet eden …’ın lise mezunu olduğu, dolayısıyla mevzuatta asil müdürlüğe atanmak için aranılan şartlardan biri olan “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olma” şartını sağlamadığı,

Emlak ve İstimlak Müdürlüğüne vekalet eden …’in mevzuatta asil müdürlüğe atanmak için aranılan şartlardan biri olan “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olma” şartını sağladığı; ancak Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Emlak ve İstimlak Müdürlüğü ‘Teknik Eğitim Gerektiren Müdürlükler’ arasında sayılmayıp ‘Diğer Müdürlükler’ başlıklı 2 sayılı Cetvelde sayıldığından, taşıması gereken; “Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma” şartını taşımadığı,

Ruhsat ve Denetim Müdürlüğüne vekalet eden …’ın mevzuatta asil müdürlüğe atanmak için aranılan şartlardan biri olan “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olma” şartını sağladığı; ancak … Üniversitesi İşletme bölümünden mezun olması sebebiyle Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte ekli 1 sayılı ‘Teknik Eğitim Gerektiren Müdürlükler’ listesinde yer alan Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü için taşıması gereken “Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olma” şartını taşımadığı,

Destek Hizmetleri Müdürlüğüne vekalet eden …’ın mevzuatta asil müdürlüğe atanmak için aranılan şartlardan biri olan “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olma” şartını sağladığı ancak Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Emlak ve İstimlak Müdürlüğü teknik eğitim gerektiren müdürlükler arasında sayılmayıp ‘Diğer Müdürlükler’ başlıklı 2 sayılı Cetvelde sayıldığından, taşıması gereken; “Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak” şartını taşımadığı,

görülmüştür.

Bu çerçevede; genel ve özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada gerekli olan şartları taşımadığı anlaşılan ilgililere asli görevleri ile vekalet ettikleri görev arasındaki zam ve tazminat farkları ile ek ödeme farklarının ödenebilmesi mümkün değildir.

Konunun sorumluluk yönünden değerlendirilmesine gelince;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde;

“…

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

Mezkur Kanun’un “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde ise;

“…

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.”

denilmektedir.

Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007/5189-1 sayılı Kararının “Sorumlular” başlıklı 3’üncü bölümünde, harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumlulukları açıklanmış olup; ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilmiş gerçekleştirme görevlilerinin düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle, oluşan kamu zararında harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu itibarla; genel ve özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları bir arada taşımayan ilgililere asli görevleri ile vekalet ettikleri görev arasındaki özel tazminatı ile ek ödeme farklarının ödenmesi suretiyle neden olunan kamu zararı tutarı olan …-TL’nin;

…-TL’sinin Harcama Yetkilisi (Ruhsat ve Denetim Md.)… ve Gerçekleştirme Görevlisi (VHKİ) …’a;

…-TL’sinin Harcama Yetkilisi (İmar ve Şehircilik Md.) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Mimar) …’ya,

…-TL’sinin Harcama Yetkilisi (Zabıta Md.) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Zabıta Komiseri) …’e,

…-TL’sinin Harcama Yetkilisi (Emlak ve İstimlak Md. V.) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (İdari İşler Birim Yetkilisi) …’a,

…-TL’sinin Harcama Yetkilisi (İmar ve Şehircilik Md.) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Mimar) …’a,

…-TL’sinin Harcama Yetkilisi (İmar ve Şehircilik Md.) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Mimar) …’a,

…-TL’sinin Harcama Yetkilisi (İmar ve Şehircilik Md.) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Memur) …’e,

…-TL’sinin Harcama Yetkilisi (Zabıta Müdür V.) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Zabıta Komiseri) …’e,

…-TL’sinin Harcama Yetkilisi (İmar ve Şehircilik Md.) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Memur) …’a,

…-TL’sinin Harcama Yetkilisi (Ruhsat ve Denetim Md.) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Şef) …’e,

…-TL’sinin Harcama Yetkilisi (Zabıta Md.) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Zabıta Memuru) …’e,

…-TL’sinin Harcama Yetkilisi (Plan ve Proje/ Emlak ve İstimlak Md.) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Ekonomist) …’a,

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.