Sayıştay 6. Dairesi 739 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 17.03.2020

• Karar No: 739

• İlam No: 213

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Ceza Kesintisi

………….. tarih ve …………. sayılı asıl İlamın ……….’nci maddesi ile tazmin hükmolunan konu ile ilgili olarak Temyiz Kurulunun ……….. tarih ve …………… tutanak numaralı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

…………. tarih ve …………. sayılı asıl İlamın …………’nci maddesiyle, ……… tarihinde ………….. Şti’ne Açık Teklif usulü ile ihale edilen ve toplam …………. TL sözleşme bedelli …………… Hizmet Alımı İşinde teknik şartnamede aranan yetkinliğe sahip personel çalıştırılmamasına rağmen bu duruma ilişkin cezai işlem uygulanmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle ………… TL’nin tazminine karar verilmişti.

Bu tazmin hükmüne karşı Harcama Yetkisi ……….. ve Gerçekleştirme Görevlisi ……………. tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca …………. tarih ve …………. tutanak sayılı İlamla,

“…

Yüklenici, teknik şartnamede belirtilen pozisyona ait şartları taşıyan personelin temini konusunda gerekli çalışma ve araştırmayı yapmasına rağmen (İŞKUR, ilan Vb. gibi) temin edemediğini belgeleyip idare tarafından da bu durumun kabul edilmesi gibi bir çalışmasının da olmadığı anlaşılmaktadır.

….. 8 aylık işin devamı süresince vekaleten baktığı 5 günlük dönemde sadece bir harcama belgesine harcama yetkilisi sıfatı ile imzaladığını, İlamda ise cezanın tamamından sorumlu tutulduğunu belirtmektedir.

İlamda, söz konusu işe ilişkin 8. hakediş ödemesine ilişkin harcama belgelerine göre sorumluluk tespit edilmiştir. Sözleşme konusu hizmet alım işi …………….. hizmet alımı işi olup hizmet alımının yürütülmesi sorumluluğu da bu müdürlüğe ait yetki çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. Vekaleten baktığı dönemde sadece bir harcama belgesine harcama yetkilisi sıfatı imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin mevcut imzaladıkları belge üzerinden teknik şartname hükümlerine göre çalıştırılması gereken personelin şartnamede belirtilen nitelikleri taşıyıp taşımadığını tespit etmelerinin mümkün olamayacağı açıktır.

Bu nedenle, çalıştırılması gereken personelin şartnamede belirtilen nitelikleri taşıyıp taşımadığı hususunu tespit edebilecek ve daha önceki hakediş ödemelerine ilişkin harcama belgelerini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin (kontrol teşkilatı üyeleri dahil) ceza tutarından sorumlu tutulması gerektiği değerlendirilmektedir.

Buna göre, sorumluların tespiti yönünden konunun yeniden incelenmek üzere ………… sayılı İlamın ………..’nci maddesi ile ………….. TL’nin tazminine dair hükmün BOZULARAK Dairesine Tevdiine”

karar verilmiştir.

Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen söz konusu dosyanın incelenmesi sonucunda gereği düşünüldü:

Hizmet alımına ait Teknik Şartname’nin “Personel Sayısı, Görev Tanımları ve Yetkinlikleri” başlıklı 4’üncü maddesinin “4.1.7 Fotoğrafçı” alt başlıklı maddesinde, “Fotoğraf çekimine ait en az 5 yıl iş deneyimi olacak veya fotoğrafçılık sertifikası bulunacaktır.” şartı öngörülmüştür.

Anılan Teknik Şartname’nin “Ceza ve Müeyyideler” başlıklı 7’nci maddesinin 9’uncu bendinde; Teknik şartnamede belirtilen şartları taşımayan personel çalıştırılması durumunda veya idarenin değiştirilmesini talep ettiği ancak değişimi yapılmayan her bir personel için günlük sözleşme bedelinin %0,01 (on binde bir) oranında ceza uygulanacaktır.” hükmüne yer verilmiştir.

Ancak, hizmet alımı kapsamında fotoğrafçı olarak çalıştırılan ……………’nın teknik şartnamede aranan nitelikleri taşımamasına rağmen idare tarafından ceza uygulanmaması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun;

“Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde; “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir. …”,

“Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde; “Bütçelerden harcama yapılabilmesi harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

“Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde ise; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.

…”

hükümleri yer almaktadır.

Bu düzenlemelere göre, harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden; gerçekleştirme görevlileri de, işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerinin yürütülmesinden sorumludurlar.

Nitekim, Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı kararında da, harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerinin kamu zararından birlikte sorumlu olduklarına karar verilmiştir.

Diğer taraftan, bir göreve asil yerine, mevzuatlarında öngören usulle vekâleten atanan kişinin asilin tüm yetki ve sorumluluklarını taşıyacağından, harcama yetkilisi yerine, mevzuatında öngörülen usullere uygun olarak vekâleten atanan görevlinin, vekâlet ettiği göreve ait harcama yetkisini kullanmasından doğan sorumluluğun bu görevi vekâleten yürüten görevliye ait olacaktır. Dolayısıyla, imzaladıkları ödeme emri sebebi ile 5018 sayılı Kanun’da harcama yetkilisinin sorumluluğunun belirtildiği 32’nci madde hükmü gereğince, harcama talimatlarının kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ilgili ödeme emrini imzalayan harcama yetkilisi olarak vekil de olsa asil gibi kamu zararından sorumludur.

Ayrıca görev, yetki ve sorumlulukları 5018 sayılı Kanun’un 33’ncü maddesinde düzenlenen, aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu olduğu açıktır.

Dolayısıyla, söz konusu işe ait ödeme emri belgelerini imzalayan tüm harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlileri yukarıda yer verilen açıklamalar gereği ilgili personelin şartnamede aranan şartları taşıyıp taşımadığını kontrol etmekle ve ödeme işlemini gerçekleştirirken ödemenin mevzuata uygunluğunu gözetmekle yükümlüdürler. Ayrıca, muayene kabul komisyonu üyeleri, yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olup olmadığını ve kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların olup olmadığını incelemek ile mükelleftirler.

Açıklanan gerekçelerle, Temyiz Kurulunun ...... tarih ve ..... sayılı kararı doğrultusunda sorumluların tespiti yönünden yapılan inceleme sonucunda, ödeme emri belgelerini imzalayan tüm harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri (muayene kabul görevlileri dahil) sorumluluğa dahil edilmiş, bununla birlikte Temyiz Kurulu Kararında 8. hakedişte imzaları bulunan Harcama Yetkilisi ……………… ile Gerçekleştirme Görevlisi ………………’nın vekaleten baktığı dönemde sadece bir harcama belgesini imzalamaları sebebiyle mevcut imzaladıkları belge üzerinden teknik şartname hükümlerine göre çalıştırılması gereken personelin şartnamede belirtilen nitelikleri taşıyıp taşımadığını tespit etmelerinin mümkün olmadığı belirtilmişse de söz konusu kişilerin yukarıda açıklanan gerekçelerle meydana gelen kamu zararından daha önceki hakedişi imzalayan harcama görevlileri ve gerçekleştirme görevlileri gibi sorumlu oldukları değerlendirilmiştir. Bu nedenle adı geçen Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin de sorumlu tutulması konusunda Daire kararında ısrar edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, …………….. Hizmet Alımı İşi"nde fotoğrafçı için gerekli şartlara sahip olmayan personel çalıştırılmasına rağmen teknik şartnamede belirtilen cezai işlemin uygulanmaması sonucu oluşan kamu zararı tutarı …………… TL’nin,

……………. TL’sinin Harcama Yetkilisi …………… ile Gerçekleştirme Görevlileri …………… ile ……………’a,

…………. TL’sinin Harcama Yetkilisi ........ ile Gerçekleştirme Görevlileri …………… ile …………………’a,

…………… TL’sinin ise Harcama Yetkilisi ………………. ile Gerçekleştirme Görevlileri …………… ile …………….’e,

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy;

Daire Başkanı ……………... ve Üye ……………….’…………. karşı oy gerekçesi;

Söz konusu hizmet alımına ait Teknik Şartname’nin “Personel Sayısı, Görev Tanımları ve Yetkinlikleri” başlıklı 4’üncü maddesinin “4.1.7 Fotoğrafçı” alt başlıklı maddesinde, “Fotoğraf çekimine ait en az 5 yıl iş deneyimi olacak veya fotoğrafçılık sertifikası bulunacaktır.” şartı öngörülmüştür. Bu kapsamında fotoğrafçı olarak çalıştırılan …………….’nın teknik şartnamede aranan nitelikleri taşımadığı hususu görevli personel tarafından düzenlenip onaylanan hakediş raporuna istinaden düzenlenen ödeme emri belgesi ve eklerinden tespit etme imkanı bulunmayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi ile hizmet alımı kabul tutanağını imzalayanların oluşan kamu zararından sorumlu tutulmamaları gerekmektedir. Zira, hizmet alımı kabul tutanağını muayene ve kabul komisyonu sıfatıyla imzalayanların görevi ilgili hakedişe istinaden yüklenici tarafından gerçekleştirilen işleri incelemek ve kabule engel bir durumun olup olmadığını tespit etmektir. Somut olayda da sorgu konusu edilen personelin iş deneyimi yeterli olmamakla birlikte kendisinden beklenen işi yapmadığına ya da eksik yaptığına dair bir belirlemenin mevcut olmadığı ve idare tarafından yükleniciye iş deneyimi ile ilgili bir bildirimde de bulunulmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, kamu zararı konusunda açıklanan gerekçelerle ilgililere sorumluluk tevcihi mümkün görülmediğinden, ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.