Sayıştay 6. Dairesi 738 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 17.03.2020

• Karar No: 738

• İlam No: 256

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Ecrimisil

……………. tarih ve …………. sayılı asıl İlamın ……………….’uncu maddesiyle tazminine hükmolunan konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 56’ncı maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendi hükmü gereğince yargılamanın iadesi yoluyla görüşülmesine karar verildi.

Anılan İlamın ………….’uncu maddesiyle Belediye taşınmazları üzerinde işgalci olarak faaliyetlerini sürdüren …………………… Şti. için 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre tahakkuk ettirilmesi gereken ecrimisil bedelinin tahakkuk ettirilmemesi sonucu oluşan kamu zararı tutarı ………….. TL’nin tazminine hükmedilmişti.

Bu tazmin hükmüne karşı sorumlulardan Üst Yönetici …………………… ve Diğer Sorumlu …………………… tarafından gönderilen dilekçe ve ekleri ile dosya kapsamındaki bütün bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda gereği düşünüldü:

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.” denilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde “… Belediye mallarına karşı suç işleyenler Devlet malına karşı suç işlemiş sayılır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi hükümleri belediye taşınmazları hakkında da uygulanır. … ” hükmü yer almaktadır.

19.06.2007 tarih ve 26557 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’in 4’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının (ç) bendinde ise; ecrimisil, “Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat” olarak ifade edilmiştir.

Yine aynı Yönetmeliğin “Tahsisli ve kiralanmış yerlerdeki işlemler” başlıklı 70’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında; “Tahsisli veya kiralanmış yerlerin yetkili İdarenin bilgisi dışında kullanılması veya kullandırılması, ecrimisil alınmasını gerektirir.”,

“Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi” başlıklı 85’inci maddesi;

“(1) Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na (Ek-8) dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir.

(2) Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir.

(3) Kiraya verilen, irtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilen taşınmazlarda sözleşmenin bitiminden sonra kullanımın devam etmesi hâlinde, varsa sözleşme veya resmî senetteki hükme göre işlem yapılır. Aksi takdirde işgalciler hakkında ecrimisil tespit, takdir ve tahsilatı yapılır.

(4) Hazinenin paydaşı olduğu taşınmazların işgali hâlinde, Hazine payına tekabül eden miktar esas alınarak ecrimisil takip ve tahsilatı yapılır.

(5) Bakanlık, uygulamada birliği sağlamak amacıyla, ecrimisilin tespit ve takdirine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.”

şeklindedir.

20.08.2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete yayımlanan 336 sıra no.lu Milli Emlak Genel Tebliğinin “Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi” başlıklı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında; “Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde bir buçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir.” ve “Ecrimisilde indirim” başlıklı 11’inci maddesinin 3’üncü fıkrasının (ç) bendinde ise; “Ecrimisilin ihbarnamesinin ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren otuz günlük ödeme süresi içerisinde; ecrimisilin, düzeltme talebinde bulunulmak suretiyle itiraz edilmeden peşin olarak ödenmesi halinde, tebliğ edilen ecrimisil bedeli üzerinden toplam yüzde otuzbeş oranında indirim uygulanır.” denilmektedir.

Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri uyarınca ecrimisil, Hazine taşınmazının, idarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, idarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın idarece talep edilen tazminattır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesinde yer alan ecrimisil ile ilgili hükümler, belediye taşınmazları hakkında da uygulanır.

Belediye taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir. Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.

………….. Mahallesi ……………….. Ada ve ……………….. Parselde yer alan …………….. m2 yüzölçümlü arsa vasıflı taşınmaz, muhtarlık birimleri, kent konseyi birimleri, toplantı odaları, aile sağlığı merkezi ve kafetarya yapılması şartıyla …………. yıl süre ile kiraya verilmesi işi, Belediye Encümeninin …………… tarih ve ………….. sayılı Kararı ile ……………….. Şti’nin uhdesine ihale edilmiştir.

İhalenin konusu; ……………….. Belediye Meclisinin ………………. tarih ve ………………… sayılı Kararına istinaden 1/1000 Ölçekli ……………. Uygulama İmar Planı dahilinde “Belediye Hizmet Alanında” kalan ve …………. ada ……………parselde yer alan ……………. m2 yüzölçümlü arsanın; muhtarlık birimleri, kent konseyi birimleri, toplantı odaları, aile sağlığı merkezi ve kafeterya olarak yapımı ve tüm bu birimlerin yapımı karşılığında kafeterya kısmının ………….. yıl süreyle kiralanması işidir. Muhtarlık birimleri, kent konseyi birimleri, toplantı odaları ve aile sağlığı merkezinin ……………….. Belediyesi tarafından kullanılacak olup, sadece kafeterya kısmı kiracı tarafından kullanılacaktır.

Sözleşme ve şartname hükümlerine göre, sadece kafeterya kısmının kiracı tarafından kullanılacağı belirtilmişken, İdare tarafından yapılan tespitlerde, kiracının söz konusu parselde yer alan kafeterya olarak kullanılacak alanın dışında da Belediye taşınmazları üzerinde …………….-……………….. tarihleri arası işgalci olarak faaliyetlerini sürdürdüğü tespit edilmiştir.

Sorumluların savunmaları ve savunma ekinde sunulan belgelerden; ………….. tarihli ve ……………… sayılı encümen kararı ile sorgu konusu işgal nedeniyle söz konusu şirketten …………….-……………. tarihlerini kapsayan …………….. gün için …………….. TL+KDV tutarında ecrimisil alınmasına karar verildiği, söz konusu kararın firmanın yerinde görülen itirazı üzerine …………. tarihli ve ……………….. sayılı encümen kararı ile iptal edildiği, iptal kararına rağmen tahakkuk ve tahsile devam edildiği ve ilgili firmadan bu karar çerçevesinde ………………. tarihi itibariyle …………………. TL ecrimisil tahsil edildiği,

Dosyası ve mahallinde yapılan incelemede ihaleye konu avan projesinde bina dışında …………. m2’lik alanın kafe terası olarak planlandığı ve ihale kapsamında bu alanın kullanımının yükleniciye verildiği,

Belediye tarafından tekrar yerinde yapılan son ölçümlerde bina dışında fazla alan kullanımının ……… m² beton zemin+…………… m² sundurma alanı olmak üzere toplam …………… m2 olduğunun tespit edildiği, bunun ekli ölçü krokisiyle de belgelendirildiği, buna göre taşınmazın İhale projesinde yükleniciye verilen …………. m2’lik teras alanı düşüldüğünde ecrimisile konu alanın ………… m2 olduğu,

…………. m2 fazla alan kullanımı için ………………..-……………. tarihleri arasında ………………… günlük ecrimisil bedelinin; …………………. Ltd. Şti’nin tesis için Belediyeye ödediği kira bedeli emsal alındığında fazla kullanılan ……………… m²’lik alan için ……………….. TL’si, fazla alanın bulunduğu arazinin emlak rayiç bedeli üzerinden fazla kullanılan ……………. m²’lik alan için ……………….. TL’si ve piyasa araştırması yapılarak …………………. Emlak Müşavirleri odasından alınan birim m2 bedel üzerinden fazla kullanılan …………….. m²’lik alan için …………….. TL’si olmak üzere bu üç hesabın aritmetik ortalaması alınarak ecrimisil hesaplandığı ve …………… tarih ve ……………….. sayılı encümen kararı ile …………….. TL’lik ve …………….. günlük kullanım bedeli alınmasına karar verildiği,

Söz konusu encümen kararına istinaden tahakkuk eden ecrimisil tutarının, 336 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliğinin 11’nci maddesinde yer alan itirazsız ve peşin ödeme indirimleri uygulanarak ekli tahsilat raporu ile %35’lik peşin ödeme indirimi düşüldükten sonra kalan ……………. TL’si daha önce yatırılan bedelden ……………. tarihinde mahsup edilerek ecrimisil tahsilatının gerçekleştirildiği,

görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde, yerinde yapılan son ölçümlerde bina dışında fazla alan kullanımının …………… m² beton zemin+………….. m² sundurma alanı olmak üzere toplam ……………. m² olduğu ve buna göre ecrimisil hesabında dikkate alınması gereken işgale konu alanın taşınmazın İhale projesinde yükleniciye verilen …………….. m²’lik teras alanı düşüldüğünde …………….. m² olduğu, bu minvalde yeniden yapılan hesaplama sonucunda rapora konu ecrimisil bedelinin ve gerçek kamu zararı tutarının, ……………. m2 (işgal edilen alan)…………… gün (işgal edilen gün)……………. TL=……………….. TL üzerinden %35 peşin ve itirazsızlık indiriminin ulaşılan ………….. TL olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte, savunma ekinde sunulan belgelerden kamu zararı tutarı ………………….. TL’nin; …………… TL’sinin ………….. tarih ve ………….. no.lu tahsilat makbuzu, …………………… TL’sinin …………… tarih ve ………………. no.lu tahsilat makbuzu, TL’sinin …………… tarih ve ………………. no.lu tahsilat makbuzu, TL’sinin …………… tarih ve ………………. no.lu tahsilat makbuzu, TL’sinin …………… tarih ve ………………. no.lu tahsilat makbuzu, TL’sinin …………… tarih ve ………………. no.lu tahsilat makbuzu, TL’sinin …………… tarih ve ………………. no.lu tahsilat makbuzu ve TL’sinin …………… tarih ve ………………. no.lu tahsilat makbuzu ile hüküm tarihinden önce Ahizi …………………… Şti’den tahsil edildiği görülmüştür.

Bu itibarla, ………….. tarih ve ………….. sayılı asıl İlamın ………….’uncu maddesiyle tazminine karar verilen ……………….. TL’nin, kamu zararı olduğu anlaşılan ………………. TL’sinin hüküm tarihinden önce tahsil edildiği ve geriye kalan ……………….. TL’si hakkında ise kamu zararı oluşmadığı anlaşıldığından, bahse konu tazmin hükmünün Üst Yönetici ……………… ve Diğer Sorumlu ………………….’ın uhdelerinden kaldırılmasına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.