Sayıştay 6. Dairesi 727 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 11.02.2020

• Karar No: 727

• İlam No: 116

• Madde No: 9

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yemek Yardımı

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

Belediye başkanına yemek yardımı ödeneceği yönündeki Sosyal Denge Sözleşmesine konulan hükme dayanarak belediye başkanına yemek yardımı yapıldığı görülmüştür.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 15’inci maddesinde; Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebileceği ifade edilmiştir.

4688 Sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, belediyelerin 4688 sayılı Kanun kapsamında olduğu, “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde ise kamu görevlisinin; “Kanun kapsamında yer alan kurum ve kuruluşların kadro veya pozisyonlarında istihdam edilenlerden işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlileri”ni ifade ettiği hüküm altına alınmıştır.

Belediyeler, bağlı kuruluşları ve il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında kimlerin istihdam edilebileceği hem Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’te hem de Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’da açıklanmaktadır.

Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’in “Belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri norm kadro standartları cetvelleri” başlıklı 6’ncı maddesinde;

“…

Mahalli idareler kadrolarını Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek2 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvellerinde her alt grup için belirlenen standarda uygun olarak tespit ederler.”

hükmü yer almaktadır.

Aynı Yönetmelik’in “Belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri kadro unvanları” başlıklı 7’nci maddesinde ise;

“(1) Alt gruplar itibarıyla belirlenen ve her alt grup için norm kadro standartları cetvellerinde öngörülen Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listeleri;

a) (I) Sayılı Liste: Diğer Daire Başkanları (Büyükşehir Belediyeleri) Kadro Unvanları,

b) (II) Sayılı Liste: Diğer Daire Başkanları (Su ve Kanalizasyon İdareleri ile Diğer Bağlı Kuruluşlar) Kadro Unvanları,

c) (III) Sayılı Liste: Diğer Müdürler (B, C, D ve F1Grupları) Kadro Unvanları,

ç) (IV) Sayılı Liste: İdari Personel Kadro Unvanları,

d) (V) Sayılı Liste: Teknik Personel Kadro Unvanları,

e) (VI) Sayılı Liste: Sağlık Personeli Kadro Unvanları,

f) (VII) Sayılı Liste: Yardımcı Hizmet Personeli Kadro Unvanları olarak tespit edilmiştir.

(2) (Değişik: RG-10/4/2014-28968) Mahalli idareler kendi alt grupları için belirlenen kadro unvan listesinde yer alan memur ve sürekli işçi kadro unvanları dışında kadro unvanı kullanamaz ve bu unvanlar dışında yeni unvan ihdas edemez.”

denilmektedir.

Öte yandan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na dayanılarak çıkarılan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’ın 1’inci maddesinde;

“Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır.”

Aynı Esaslar’ın 14’üncü maddesinde;

“657 sayılı Kanunun değişik 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre çalıştırılacak sözleşmeli personelin (...) sayısı, unvanı, nitelikleri, sözleşme ücreti ve süreleri ilgili Bakanlığın önerisi ve Devlet Personel Başkanlığının olumlu görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca saptanır.

Bu saptamaya dayanılarak ilgili Bakanın onayı ile sözleşmeli personel çalıştırılabilir.

(Ek: 2/3/2009-2009/14799) Sözleşmeli personel pozisyonları merkezde toplam sayı olarak, taşrada ise il veya bölge(3) bazında tahsis edilir. Maliye Bakanlığınca vize edilen pozisyonlara ilişkin cetvellerin bir örneği ilgili kurumlar tarafından vize tarihinden itibaren bir ay içinde elektronik ortamda Devlet Personel Başkanlığına gönderilir.”

Mezkur Esaslar’ın 15’inci maddesinde ise;

“(Değişik:22/11/2010-2010/1169) Esaslara, Sözleşmeli Personel Pozisyon Unvanları ile Asgari Nitelikleri Gösterir (4) sayılı Cetvel eklenmiştir. Bu cetvelde belirtilenler dışında sözleşmeli personel pozisyonları kullanılamaz ve talepte bulunulamaz. Kurumlar, söz konusu cetvelde belirlenen asgari niteliklere, hizmetin gereği ilave nitelikler belirleyebilirler.”

hükümleri yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri uyarınca mahalli idarelerde kadro ve pozisyon karşılığında kimlerin ve kaç kişinin istihdam edilebileceği Yönetmelik’te yer alan norm kadro cetvellerinde ve Maliye Bakanlığı’nca belirlenen (4) sayılı Cetvelde belirlendiği ve mahalli idareler için söz konusu cetvellerde belirlenen kadro unvan listesinde yer alan memur ve sürekli işçi kadro unvanları ile sözleşmeli personel pozisyonları dışında pozisyon ve kadro unvanı kullanılamayacağı açıktır. Dolayısıyla, sosyal denge tazminatından faydalanabilmek için kadro veya pozisyon karşılığı çalışmak ve ilgili cetvellerde belirtilen unvanlar içerisinde olmak gerekmektedir. İlgili cetvellerde belediye başkanı adı altında herhangi bir unvan yer almamaktadır. İlgili cetvellerde unvanı yer almayan yani kadro ve pozisyon karşılığı çalışmayanlara sosyal denge tazminatı ödenemez.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.

…” denilmektedir.

Sorgu konusu olayda, … Belediyesi ile … Sendikası arasında 14.12.2015 tarihinde imzalanan ve ek protokolle 19.12.2017 tarihinde süresi uzatılan Sosyal Denge Sözleşmesi’nin “Yemek Yardımı” başlıklı 35’inci maddesine seçilmiş yöneticilere yemek yardımı ödeneceğine dair hüküm konulduğu ve söz konusu hükme dayanarak belediye başkanına ödeme yapılması suretiyle 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinin (g) bendi yarınca kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.

Konunun sorumluluk yönünden değerlendirilmesine gelince;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde;

“…

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

Mezkur Kanun’un “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde ise;

“…

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.”

denilmektedir.

Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007/5189-1 sayılı Kararının “Sorumlular” başlıklı 3’üncü bölümünde, harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumlulukları açıklanmış olup; ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilmiş gerçekleştirme görevlilerinin düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiği belirtilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar uyarınca, oluşan kamu zararından; mevzuata aykırı hükümler içermesine rağmen Sosyal Denge Sözleşmesini imzalayan Üst Yönetici ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun yukarıda ifade belirtilen maddeleri ile yine yukarıda belirtilen Sayıştay Genel Kurul Kararı uyarınca, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde, mevzuata uygunluk açısından kontrolleri sağlamakla yükümlü olmasına rağmen Belediye ile Sendika arasında imzalanan ve hukuka aykırı nitelik taşıyan sözleşme hükümlerini yerine getirdiği için sorumludur.

Bu itibarla; Belediye başkanına yemek yardımı ödeneceği yönündeki Sosyal Denge Sözleşmesine konulan hükme dayanarak belediye başkanına ödeme yapılması suretiyle neden olunan kamu zararı tutarı olan …-TL’nin Üst Yönetici …, Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi …, Gerçekleştirme Görevlisi …, Gerçekleştirme Görevlisi …, Gerçekleştirme Görevlisi …’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.