Sayıştay 6. Dairesi 716 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 15.01.2020

• Karar No: 716

• İlam No: 53

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Derneklere Yardım

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

Belediye tarafından çeşitli mallar satın alınarak bazı derneklere teslim edilmesi sonucunda kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinin birinci fıkrasında,

“Gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.”

hükmü yer almaktadır.

5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun “Yardım ve işbirliği” başlıklı 10’uncu maddesinin ikinci fıkrasında ise,

“5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, dernekler kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kuruluşları, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî veya nakdî katkı sağlayabilirler.”

denilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin 2’nci bendinde;

“… Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, …”

“Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde ise;

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

…

c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.

…

(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/19 md.) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.”

hükümleri yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri uyarınca belediyelerin kamu yararına çalışan derneklerin dışında kalan dernekler ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği, ancak ortak hizmet projesinin gerçekleştirilebilmesi için projenin belediyenin görev ve sorumluluk alanlarına giriyor olması, belediye meclisinin karar alması, ortak bir hizmet projesi için anlaşma yapılması ve mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınmış olması gerekliliğinin kurucu unsurlar olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu koşullar sağlanmaksızın belediyelerin derneklere yardım yapması mümkün değildir.

Ancak, gerektiğinde sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verebileceği gibi, amatör spor kulüplerine ayni yardımda yapılabilmektedir.

Bununla birlikte; 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Hemşehri Hukuku” başlıklı 13’üncü maddesinin ikinci fıkrasında “… Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar…” denilmektedir.

Somut olayda, Belediyenin … Derneğine toplantı masası, … Derneğine ise trap makinesi satın aldığı görülmektedir.

Bahse konu trap makinesi, derneğin her yıl düzenlemiş olduğu geleneksel atış şöleninde kullanılmak üzere, spor ve kültürel etkinlik kapsamında yapılan bir alım gençlere sporu teşvik etmek ve amatör spor kulübü olan atıcılık derneğine ayni yardım olarak değerlendirilmektedir. … Derneğine alınan toplantı masasının ise hemşehri hukuku kapsamında düşünülmesi mümkün değildir. Bir başka deyişle, sorguya konu edilen trap makinesi alımı hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve sporu teşvik etmek için yapılan bir alım iken, toplantı masası derneğe yapılan doğrudan bir yardım niteliğindedir.

Bu itibarla; sorgu konusu edilen …-TL’nin;

…-TL’si için yapılan ödeme mevzuata uygun olduğundan konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına,

Geriye kalan kamu zararı tutarı olan …-TL ‘nin Harcama Yetkilisi … ve Diğer Gerçekleştirme Görevlisi … müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine,

Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.