Sayıştay 6. Dairesi 712 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 24.12.2019

• Karar No: 712

• İlam No: 47

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Gecikme Cezası

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

Her ne kadar Denetçi tarafından belediye araçlarının muayene tarihlerinin geçirilmesi sebebiyle gecikme cezası ödenmesi nedeniyle …-TL kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de;

2918 sayılı Trafik Kanunu’nun 35’inci maddesinin 2’inci fıkrasında, muayene süresinin geçirileceği her ay için muayene ücretinin gecikilen ay başına %5 oranında artırılacağı ifade edilmiştir. Kanun’da söz konusu %5 artışın gecikme cezası olarak düzenlenmediğine dikkat etmek gerekir. Muayene tarihinin geciktirilmesi konusunda kanun koyucunun yaptırımı, aracın trafikte yakalanması halinde ehliyete el konulması ve idari para cezasıdır. Hukuk devleti ilkesi ve ceza hukukunun temel ilkeleri arasında yer alan “aynı fiilden dolayı iki kez yargılama olmaz (ne bis in idem)” ilkesi gereğince, kişi aynı eylem nedeniyle birden fazla yargılanamaz ve cezalandırılamaz. Dolayısı ile muayene tarihinin geciktirilmesine ilişkin trafikten men etme ve idari para cezası dikkate alındığında, 2918 sayılı Trafik Kanunu’nun da ifade edilen %5 artırımlı muayene ücretinin gecikme cezası olarak değerlendirilmemesi gerekir. Bahse konu tutar esas itibari ile muayene tarihindeki muayene ücretini ifade etmektedir.

Bu itibarla, ödenen tutarın esas itibariyle muayene süresine ilişkin hizmet bedeli olması nedeniyle yapılan işlemde kamu zararı oluşmadığından ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy:

Üye …’nun karşı oy gerekçesi:

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Muayeneye Yetkili Kuruluşlar’ başlıklı 35’inci maddesinin 2’inci fıkrasında;

“...

Muayene süresi geçirilen her ay için muayene ücreti, yetki verilen gerçek veya tüzelkişi ya da alt işleticiler tarafından, % 5 fazlası ile tahsil edilir. Ay kesirleri tam ay olarak hesap edilir. Cumhurbaşkanı, uygulanmakta olan muayene ücretlerini her beş yılda bir % 20'ye kadar artırmaya veya eksiltmeye yetkilidir.”

hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer alan hüküm uyarınca, muayene süresinin geçirildiği her ay için muayene ücreti %5 fazla tahsil edilmektedir. Muayene ücretinde süreye bağlı olarak ortaya çıkan artış, muayenenin gecikmesine bağlanmış bir ceza mahiyetindedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ‘Kamu Zararı’ başlıklı 71’inci maddesinin 1’inci fıkrasında; kamu zararı “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmalinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” olarak tanımlanmaktadır.

Kamu Zararının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in ‘Kamu Zararının Belirlenmesi’ başlıklı 6’ncı maddesinde ise;

“(1) Kamu zararının belirlenmesinde;

…

g) Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi,

…

esas alınır.”

hükmü yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, kamu idaresinin yükümlülüklerini mevzuatına uygun şekilde yerine getirmemesi nedeniyle ortaya çıkan faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek mali külfetlerin kamu zararı olduğu açıktır.

Açıklanan nedenlerle, araç muayenelerinin zamanında yapılmaması sebebiyle ödenen gecikme cezasının sorumlularından tazminine hükmedilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.