Sayıştay 6. Dairesi 677 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 12.09.2019

• Karar No: 677

• İlam No: 337

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

İşgal harcı

………. tarih ve ………. sayılı asıl İlamın …..…’üncü maddesi ile tazmin hükmolunan konu ile ilgili olarak Temyiz Kurulunun ………. tarih ve ………… tutanak numaralı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

Asıl İlam’ın …….’üncü maddesiyle, ………. Belediyesi sorumluluk alanındaki yol, tretuvar, meydan park vb. kamusal alanların özel işyerleri tarafından masa sandalye koymak veya oyun ve eğlence yeri olarak işgali nedeni ile 2015 yılı için alınan işgal harçlarında, yetkisinde olmadığı halde Belediye Encümeni kararı ile indirimler uygulanması sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle ……… TL’nin tazminine karar verilmişti.

Bu tazmin hükmüne karşı sorumlulardan Muhasebe Yetkilisi ……..…. ile Diğer Sorumlular ………., ………….., ………….., …….., …………., ……….., …………. ve ………… tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca düzenlenen ……… tarih ve ……….. tutanak sayılı İlamıyla;

“Daire kararında ……… Belediyesinin sorumluluk alanındaki yol, tretuvar, meydan park vb. kamusal alanların özel işyerleri tarafından masa sandalye koymak veya oyun ve eğlence yeri olarak işgali nedeni ile işgal harcı alınması gerekirken, ecrimisil alınmasının ve yetkisi olmadığı halde belediye encümenince işgal harcı tarifesinde indirime gidilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin sekizinci fıkrasında, “Belediye mallarına karşı suç isleyenler Devlet malına karsı suç işlemiş sayılır. 2886 sayılı Devlet ihale Kanununun 75 inci maddesi hükümleri belediye taşınmazları hakkında da uygulanır.” denilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun Ecrimisil ve Tahliye başlıklı 75’inci maddesinde ise;

“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz(1) malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.

….” hükmüne yer verilmiştir.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Konu” başlıklı 52’nci maddesinde;

“Belediye sınırları içinde bulunan aşağıdaki yerlerden herhangi birinin satış yapmak veya sair maksatlarla ve yetkili mercilerden usulüne uygun izin alınarak geçici olarak işgal edilmesi, İşgal Harcına tabidir.” denilmektedir.

2464 sayılı kanunun söz konusu hükmünden belediye sınırları içinde yer alan ve pazar veya panayır kurulan yerlerin, meydanların, mezat yerlerinin, yol, meydan, pazar, iskele, köprü gibi umuma ait yerler ile park yerlerinin geçici olarak işgal edilmesinin işgal harcına tabi olduğu anlaşılmaktadır. Geçici nitelikte olmayan kullanımlardan işgal harcı tahsil edilmesine imkan bulunmamaktadır.

İlamda, işgal harcına konu kullanımların …..…. gün …….. gün gibi uzun süreleri kapsadığı tespitine yer verilmiş ve bu alanlardaki imar mevzuatına aykırı olarak yapılmış yapılar hakkında gereğinin yapılması için İçişleri Bakanlığına yazılmasına karar verilmiştir. Söz konusu tespitlerden bu alandaki kullanımların geçici nitelikte olmadığı, süreklilik gösterdiği anlaşılmaktadır.

İşgal harcı alınamayan bu izinsiz kullanımlardan dolayı …… Belediyesince 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre, kanunda belirtilen yerlerden sorulmak ve gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmak suretiyle ecrimisil talep edilmesinde hata bulunmamaktadır.

Ancak, kendilerinden ecrimisil talep edilen işyerlerinin yasal süresi içinde düzetme talebinde bulunmaları üzerine, encümen kararı ile indirime gidildiği anlaşılmaktadır. Ecrimisilde önemli olan rayiç bedelin tespit edilmesidir. Belediye Encümeni ecrimisili tespit ederken araştırma yaptığına göre, tespit ettiği bedeli düzeltirken de gerekli araştırmayı yapması ve neden indirim yaptığını dayanakları ile göstermesi gerekmektedir.

Gerek Denetçi tarafından gerekse Dairesince düzeltme sonucu tespit edilen ecrimisil bedelinin rayice uygun olmadığı yönünde bir tespite yer verilmemiş, belediye encümeninin işgal harcı tarifesinde indirime yetkili olmadığından bahisle hüküm kurulmuştur. Bu nedenle hükmün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.

Bu açıklamalara göre, ……….. sayılı İlamın ….…..’üncü maddesiyle ………. TL’ ye verilen tazmin hükmünün; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin ……….’nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların değerlendirilmesi için bozularak dosyanın ilgili dairesine tevdiine” karar vermiştir.

Bu defa Temyiz Kurulunun anılan kararı üzerine Dairemize gönderilen söz konusu dosyalar ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen ……… tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi sonucunda gereği düşünüldü;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, “Belediye mallarına karşı suç isleyenler Devlet malına karsı suç işlemiş sayılır. 2886 sayılı Devlet ihale Kanununun 75 inci maddesi hükümleri belediye taşınmazları hakkında da uygulanır.” denilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde ise; “Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz….” hükmüne yer verilmiştir.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Konu” başlıklı 52’nci maddesinde; “Belediye sınırları içinde bulunan aşağıdaki yerlerden herhangi birinin satış yapmak veya sair maksatlarla ve yetkili mercilerden usulüne uygun izin alınarak geçici olarak işgal edilmesi, İşgal Harcına tabidir.” denilmektedir.

2464 sayılı Kanun’un söz konusu hükmünden belediye sınırları içinde yer alan ve pazar veya panayır kurulan yerlerin, meydanların, mezat yerlerinin, yol, meydan, pazar, iskele, köprü gibi umuma ait yerler ile park yerlerinin geçici olarak işgal edilmesinin işgal harcına tabi olduğu anlaşılmaktadır. Geçici nitelikte olmayan kullanımlardan işgal harcı tahsil edilmesine imkan bulunmamaktadır.

İşgal harcına konu kullanımlar …… gün ……… gün gibi uzun süreleri kapsadığı dolayısıyla bu alanlardaki kullanımların geçici nitelikte olmadığı, süreklilik gösterdiği anlaşılmaktadır. İşgal harcı alınamayan bu izinsiz kullanımlardan dolayı ………. Belediyesince 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre, kanunda belirtilen yerlerden sorulmak ve gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmak suretiyle ecrimisil talep edilmesinde hata bulunmamaktadır. Bu minvalde, kendilerinden ecrimisil talep edilen işyerlerinin yasal süresi içinde düzetme talebinde bulunmaları üzerine, encümen kararı ile indirime gidildiği anlaşılmaktadır.

Ecrimisilde önemli olan rayiç bedelin tespit edilmesi olup, …….. Ticaret ve Sanayi Odasının ……….. tarih ve ………. sayılı yazısında; “…………. Parkı, ………. Meydanı, ve ……….. Caddesindeki işyerlerinin önlerindeki tretuvarları yaz aylarında kullanmalarında ……..TL/m2/gün tarifenin olan ecrimisilin yeniden belirlenmesinde emsal alınabileceği düşünülmektedir.” denilerek ecrimisil indiriminin rayiç bedele uygun olduğu ifade edilmiştir.

Diğer taraftan, kamu zararı hesabına esas teşkil eden ve ecrimisil indiriminin söz konusu olduğu yerlerden ……..Caddesi ile ………. Caddesi aynı cadde ve ………. Parkı ile …….. Sokağı ise aynı yerdir. ……. Caddesindeki işyerlerinin girişi ……… Caddesinden olup, arka bahçeleri ………… Parkına (………. Sokak) bakmaktadır. ……… Caddesinde de durum aynı olup, bu caddedeki işyerlerinin girişi ……… Caddesinden olup, arka bahçeleri Rıhtım Caddesine bakmaktadır. ………. Caddesi, ………. Parkı (……… Sokak), ……… Meydanı İl merkezinde yer alan, birbirinden imar ve ticari olarak herhangi bir farkı olmayan caddeler olup, bu caddelerin emlak vergisine esas değerleri aynıdır.

Dolayısıyla, adı geçen işyerleri için …….. tarihli ve ………. no.lu Encümen Kararı ile …….. TL/m2 olarak belirlenen işgaliye bedeli üzerinden %........ indirim yapılmak suretiyle kullanılan alanların m2’si üzerinden fiilen ……… TL/m2 bedel alındığı, “……….. yılı ………. Belediyesi Gelir Tarifesi”nde yaz aylarında ilgili işyerlerinde uygulanmak üzere belirlenen işgaliye tarifesinin ise ……. TL/m2 olduğu, sonuç olarak alınması gereken işgaliye harcı ile fiilen uygulanan ecrimisil tarifesinin aynı olduğu görüldüğünden anılan iş yerlerine ……… TL tutarında ecrimisil tahakkuk ettirilmesi sonucu bu iş yerleri için oluşan herhangi bir kamu zararının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan ………. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.