Sayıştay 6. Dairesi 666 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 30.04.2019

• Karar No: 666

• İlam No: 205

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Gelir Vergisi

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

…. Belediyesinde avukatlara ve diğer personele yapılan vekalet ücreti ödemelerinin kümülatif gelir vergisi matrahına dâhil edilmemesi sonucu gelir vergisinin eksik hesaplandığı görülmüştür.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde “Gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tabidir. Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır.” denilmektedir.

Aynı Kanun’un “Ücretin Tarifi” başlıklı 61’inci maddesinde,

“Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.”,

Yine aynı Kanun’un “Esas Tarife” başlıklı 103’üncü maddesinde aynen;

“Gelir vergisine tabi gelirler;

8. 800 TL’ye (13. 000 TL. ) kadar % 15

22.000 TL’nin (30.000TL.) 8.800 TL’si (13.000TL.) için 1.320 TL (1.950 TL.), fazlası % 20

50.000 TL’nin (70.000TL.) 22.000 TL’si (30.000TL.) için 3.960 TL (5.350TL.) (ücret gelirlerinde 76.200 TL'nin (110.000 TL.) 22.000 TL’si (30.000 TL.) için 3.960 TL (5.350 TL.), fazlası % 27

50.000 TL’den (70.000 TL.) fazlasının 50.000 TL'si (70.000 TL.) için 11.520 TL (16.150 TL.) (ücret gelirlerinde 76.200 TL’den (110.000 TL.) fazlasının 76.200 TL’si (110.000 TL.)için 18.594 TL) (26.950TL.), fazlası % 35

oranında vergilendirilir.”

hükümleri yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, avukat ve diğer personele yapılan vekalet ücreti ödemelerinin tamamı Gelir Vergisi Kanunu bakımından ücret niteliğinde olup; bu ödemelerden kesilmesi gereken gelir vergisinin de 193 sayılı Kanun’un 103’üncü maddesinde öngörülen vergi dilimlerine göre belirlenen oranlar esas alınarak hesaplanması gerekmektedir.

Oysa, ilişikli ödeme emri belgeleri ve eklerinin incelenmesi sonucunda, avukat ve diğer personele yapılan vekalet ücreti ödemelerine ilişkin gelir vergisi tevkifat oranları saptanırken, kümülatif matrah toplamının dikkate alınmadığı ve bu sebepten dolayı gelir vergisinin eksik hesaplandığı anlaşılmıştır.

Sorumluların savunmalarında, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 164’üncü maddesinin son fıkrasına göre vekalet ücretlerinin belediye borçlarından ötürü haczedilemeyeceği gibi, belediye tarafından borçlarına karşılık olarak takas ve mahsup yapılamayacağı ifade edilmişse de; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu tüm avukatlarla ilgili düzenleme yapan genel bir Kanun’dur. 657 sayılı Kanun'a tabi olarak avukatlık hizmetleri sınıfı kadrosunda görev yapan avukatlar ise devlet ile memuriyet hizmet sözleşmesi kapsamında çalışmakta olup, bu kişilerin vekalet ücreti ödemeleri ise 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin 14’üncü maddesine göre ödenecek vekalet ücretlerinin dağıtımına ilişkin usul ve esasları düzenleyen Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğe göre yapılmaktadır. Dolayısıyla, söz konusu kişiler kamu kurumunda ve kamu hukukuna tabi olarak çalışmakta olup, belediyede vekalet ücreti dağıtımı 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’na göre değil, 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnameye göre yapılmaktadır.

Ayrıca, sorumluların üçüncü kişiler tarafından ödenen ve anılan KHK kapsamında avukatlara ödenen vekalet ücretinin yıllık ... TL'yi geçmediği dikkate alındığında Belediye tarafından aylık ödenen maaş matrahı ile birleştirilmesine gerek bulunmadığına dair yaptığı savunma ile sorgu konusu husus arasında bir illiyet bağı da bulunmamaktadır. Zira savunmada belirtilen husus birden fazla işverenden kesinti yoluyla elde edilmiş ücretlerin yıllık beyanname ile verilmesine ilişkin bir hükümdür. Bu sebeple, kamu kurumunda çalışan bir avukatın kamu hukukuna dayanarak aldığı avukatlık vekâlet ücretini ise ikinci işverenden alınan ücret şeklinde değerlendirmek mümkün değildir.

Diğer taraftan, Gerçekleştirme Görevlisi …. göndermiş olduğu savunmasında kamu zararında sorumluluğunun bulunmadığını belirtmişse de, gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğuna ilişkin 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararında, “Gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiği” belirtilmek suretiyle gerçekleştirme görevlisinin bu meyandaki sorumluluğu açık bir şekilde ifade edilmiştir.

Bu itibarla, avukatlara ve diğer personele yapılan vekalet ücreti ödemesinin kümülatif gelir vergisi matrahına dâhil edilmemesi sonucu oluşan kamu zararı tutarı …. TL’nin,

….. TL'sinin Harcama Yetkilisi …… ile Gerçekleştirme Görevlisi …..'a,

….. TL'sinin Harcama Yetkilisi ….. ile Muhasebe Yetkilisi ….'e,

….. TL'sinin Harcama Yetkilisi ….. ile Gerçekleştirme Görevlisi ….'e,

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.