Sayıştay 6. Dairesi 664 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 25.04.2019

• Karar No: 664

• İlam No: 212

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Avukatlık Vekalet Ücreti

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

A) Belediyede görevli kısmi zamanlı sözleşmeli avukata ödenen vekalet ücretinde üst sınırın aşıldığı görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun "Avukatlık Ücretinin Dağıtımı" başlıklı 82’nci maddesinde belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin dağıtımı hakkında 1389 sayılı Kanun’un kıyas yolu ile uygulanacağı düzenlenmiş,02.11.2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 659 sayılı KHK’nın "Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler ile atıflar" başlıklı 18’inci maddesinin birinci fıkrasında ise 1389 sayılı Kanun’un yürürlükten kaldırıldığı, diğer mevzuatta 1389 sayılı Kanun’a yapılan atıfların bu KHK’ya yapılmış sayılacağı ifade edilmiştir.

659 sayılı KHK’nın vekalet ücretinin dağıtımı başlıklı 14’üncü maddesinin 2’nci fıkrasının b bendinde;

“b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge (…)(1) rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.” hükmüne yer verilerek avukatlık vekalet ücreti dağıtımında uygulanacak tavan sınır belirtilmiştir.

Yine 659 sayılı KHK’ya dayanılarak çıkartılan “Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Ödenecek vekalet ücretinin limiti ve dağıtım şekli” başlıklı 6’ncı maddesinde;

“(1)Emanet hesabında toplanan vekalet ücretleri, vekalet ücretinden yararlanacak kişilere yıllık tutarı; (10.000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın oniki katını geçmemek üzere, aşağıdaki şekilde dağıtılır:

a) Dava veya icra dosyasını takip eden hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, vekalet ücreti dağıtımının yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı eşit olarak ödenir.

b) Davanın takibi ve sonuçlandırılmasında birbiri ardına veya birlikte hizmeti geçenlere (a) bendine göre ayrılan hisseler bu kişilerin hizmet ve karara tesir derecesine göre hukuk birim amiri tarafından paylaştırılır.

c) Dağıtımı yapılmayan %5’lik kısım muhasebe birimince Hazineye gelir kaydedilir.”

hükmü yer almaktadır.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na göre yapılan ve 2016-2017 yıllarını kapsayan Toplu Sözleşmenin "Avukatlık Vekâlet Ücreti" başlıklı 22’nci maddesi ile 2016 ve 2017 yılları için 659 sayılı KHK’nın 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen 10.000 gösterge rakamının 15.000 olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Anılan mevzuat hükümleri uyarınca hukuk işlerinde fiilen çalışan bir avukata 2017 yılında en fazla (150000,095247 6 ay + 150000,099057 ikinci 6 ay) 14.487,36-TL brüt vekâlet ücreti ödenebilecektir.

Sorgu konusu hususa ilişkin olarak yapılan incelemede ise, dağıtılan vekâlet ücreti ödemelerinde bu hususlara dikkat edilmediği ve kısmi zamanlı sözleşmeli avukata brüt …- TL ödenmesi suretiyle …-TL kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüşse de, sorumluların gönderdikleri savunmalardan, …-TL kamu zararının; … tarih ve … nolu tahsilat makbuzu ile tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, söz konusu kamu zararı tahsil edildiğinden, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

B) Belediye avukatına ödenen vekalet ücretinden gelir vergisi tevkifatı yapılmadığı görülmüştür.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde; “Gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tâbidir.” hükmüne yer verilmiş olup 2’nci maddesinde ise ücretler, gelir vergisine tabi kazanç ve iratlar arasında sayılmıştır.

Kanun’un “Ücretin tarifi” başlıklı 61’inci maddesinde;

“Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez…..”

94’üncü maddesinin birinci fıkrasında ise;

“Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zırai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.

…”

hükümleri yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tâbi olup bir işverenden hizmet karşılığı alınan ücretler de gelir olması nedeniyle kapsama dahildir. Kamu idareleri hizmet erbabına nakden veya hesaben yaptıkları ücret ve ücret sayılan ödemelerden vergi tevkifatı yapmakla mükelleftir.

Sorgu konusu olayda ise, 2017 yılı içinde, kısmi zamanlı çalışan avukata ücret sözleşmesindeki düzenleme ve ilgili mevzuatındaki hükümlere göre vekâlet ücreti ödemeleri yapıldığı ancak, söz konusu ödemelerden gelir vergisi kesintisi yapılmaması suretiyle …-TL kamu zararına neden olunduğu görülmüşse de, bahse konu kamu zararının … tarih ve … nolu tahsilat makbuzu ile tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, söz konusu kamu zararı tahsil edildiğinden, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

C) Sözleşmeli avukatın gelir vergisi dilimi değiştiği halde sözleşme brüt ücretinin güncellenmeyerek vergi kesintilerinin yılbaşı itibari ile belirlenen brüt ücret üzerinden yapılması konusuna ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

… tarihli ve … sayılı Belediye Meclisi Kararı ile kısmi zamanlı sözleşmeli avukat çalıştırılmasına karar verildiği ve bağıtlanan sözleşme ile 2017 yılı için net … TL sözleşme ücreti öngörüldüğü, Ağustos ayından sonra gelir vergisi diliminin değişmesi nedeniyle brüt ücretin; sözleşmeye bağlanan net ücreti aynen sağlayacak şekilde yeniden hesaplanması gerektiği halde güncellenmediği, yılbaşı itibariyle belirlenen brüt ücret üzerinden gelir vergisi kesintilerinin devam ettirildiği; bu durumda Ağustos 2017 tarihinden itibaren sözleşmeli personelin net ücretinde bir düşüş gerçekleştiği; brüt ücretin güncellenmemesi nedeniyle de gelir vergisi ve damga vergisinin İdare adına eksik tahakkuk ettirildiği anlaşılmıştır.

Kısmi zamanlı sözleşme ücretinin gelir vergisi dilimi değiştikten sonra sözleşme net ücretine göre brüt ücretin Ağustos ayından itibaren yeniden hesaplanmaması nedeniyle; kısmi zamanlı sözleşmeli personele … TL eksik ödeme yapıldığı ve buna bağlı olarak vergi dairesine gönderilecek gelir vergisinin ise …-TL eksik gönderildiği görülmüşse de, eksik ödenen sözleşme ücretinin ilgilisine ödeneceği savunmada belirtilmiş olduğundan ve söz konusu tutarların belediye bütçesi açısından kamu zararı oluşturmaması nedeniyle konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.