Sayıştay 6. Dairesi 650 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 21.03.2019

• Karar No: 650

• İlam No: 219

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Kira Bedeli

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılan sorumluların sözlü açıklamalarının dinlenmesi sonucunda;

Denetçi tarafından … Belediyesi ile … Derneği arasında “…. Katlı Otoparkın İşletilmesi” işine ilişkin olarak … tarihinde imzalanan sözleşmenin; sözleşme süresi … tarihinde sona erdiği halde kira süresinin her yıl encümen kararı ile uzatılması ve kira bedelinin emsallerine göre düşük belirlenmesi sonucunda ….-TL kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de;

2886 sayılı Kanun’un “Tahmin edilen bedelin tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde;

“Tahmin edilen bedel, idarelerce tespit edilir veya ettirilir. İşin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatlar belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulur. Tahmin edilen bedel, bunun dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterilir ve asıl evrak arasında saklanır. Bu bedel gerektiğinde ihale komisyonlarınca tahkik ettirilir.” hükmü yer almaktadır.

Sorumluların savunmalarından; sorgu konusu katlı otoparkın Belediye personeli tarafından hala kullanılmaya devam ettiği, bu nedenle kiracıya tam kapasite ile hizmet vermediği, dolayısı ile gayrimenkulün emsallerinden farklı durumu ve kullanma şartları göz önünde bulundurularak kira bedelinin tespit edilmiş olduğu, … yılları arasında da söz konusu kullanım koşulları aynen korunduğundan belediye encümeni tarafından kira bedelinin yalnızca enflasyon oranında güncellendiği, … Derneğinin tahliyesi öngörülmemiş olduğundan kira sözleşmesinin her yıl bir yıl süre ile uzatılmış olduğu anlaşılmıştır.

Denetçi tarafından rapora alınan emsal kira bedeli ise, söz konusu otoparkın satışına esas olmak üzere gerçekleştirilen bedel tespit komisyonu raporu üzerinden hesaplanmıştır. Söz konusu bedelin tespitinde otoparkın tam kapasite ile çalışmasının öngörülmesi ve herhangi bir kullanım kısıtı ve fiili durumdaki kiralamaya özgü diğer kısıtlar olmaksızın bedel tespiti yapılması nedeniyle, satışa esas olmak üzere tespit edilen bahse konu tutarın kira bedeli açısından emsal olarak kullanılamayacağı değerlendirilmektedir.

5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.

…” hükmü yer almakta olup olayda anılan hükümde belirtilen kamu zararına yol açan hususlardan hiç biri gerçekleşmemiştir.

Bu itibarla, olayda kamu zararı oluşmadığından sorgu konusu …-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy:

Üye …’ın karşı oy gerekçesi:

2886 Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesine göre; “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür.” denilmektedir.

Aynı Kanun’un “Tahmin edilen bedelin tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde; “Tahmin edilen bedel, idarelerce tespit edilir veya ettirilir. İşin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatlar belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulur. Tahmin edilen bedel, bunun dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterilir ve asıl evrak arasında saklanır. Bu bedel gerektiğinde ihale komisyonlarınca tahkik ettirilir.”

“Kiralarda sözleşme süresi” başlıklı 64’üncü maddesinde ise; “Kiraya verilecek taşınır ve taşınmaz malların kira süresi, on yıldan çok olamaz.

…

Üç yıldan fazla süre ile kiraya verme işlerinde, kira bedeli her yıl şartname ve sözleşmesindeki esaslara göre yeniden tespit edilir.”

hükümleri yer almaktadır.

İdare mülkiyetindeki taşınmaz malları kiraya verme işlerinin; idarece tespit edilen ya da tespit ettirilen tahmini bedel üzerinden, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’ndaki ihale usullerine göre yapılması, yapılan ihale sonucu düzenlenen kira sözleşmeleri en fazla on yıl olması, sözleşme süresi bitiminde ise aynı taşınmaz malın kiraya verilebilmesi için yeniden 2886 sayılı Kanun’daki usullerden biriyle ihaleye çıkılması gerekmektedir. Kira süresi dolan gayrimenkullerin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine uygun olarak ihale yapılmaksızın tekrar kira sözleşmelerinin yenilenmemesi veya uzatılmaması gerekmektedir. Zira, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 19.06.2014 Tarih ve 2014/8171 sayı, 15.04.2015 Tarih ve 2015/3710 sayılı kararında da 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında kiraya verilen taşınmazlar için 6570 sayılı Gayrimenkul Kiralamaları Hakkında Kanun ve Türk Borçlar Kanunu'nun Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları hakkındaki hükümlerinin uygulanma olanağı bulunmadığına hükmedilmiştir.

Bu çerçevede, kiracının tahliye edilmemiş olması, sözleşmenin kendiliğinden yenilendiği anlamına gelmez. Bununla birlikte, savunmalarda her ne kadar yapılan işlemin her sene kira sözleşmesinin yenilenmesi işlemi değil, kiraya verilen yerin kira bedelinin tespiti niteliğinde olduğu belirtilmişse de, anılan mevzuat hükümleri uyarınca bahse konu savunmanın kabulü mümkün değildir. … Katlı Otoparkı (328 Araçlık) için 29.12.2016 tarihinde imza altına alınan 2017 yılı kiralama bedeli tespit tutanağında yer alan bedel aylık … TL + KDV olarak tespit edildiğinden, 2886 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesi çerçevesinde söz konusu bedelin emsal kira bedeli olarak uygulanmış olması gerekmektedir.

Bu itibarla, bahse konu kamu zararının sorumlularından tazminine hükmedilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.