Sayıştay 6. Dairesi 645 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İş Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 12.03.2019

• Karar No: 645

• İlam No: 193

• Madde No: 10

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yıllık İzin Ücretine Sosyal Yardımların Dahil Edilmesi

A) Denetçi tarafından, ..... Belediyesinde çalışan kadrolu işçilere ödenen yıllık izin ücretlerinin kapsamına yakacak yardımının da dahil edilmesi sonucunda kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tatil Ücretine Girmeyen Kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinde;

“Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.” denilmiş,

Aynı Kanun’un 57’nci maddesinde ise yıllık izin ücretinin hesaplanmasının 50’nci madde çerçevesinde yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Bahse konu mevzuat yıllık izin ücretine ve yıllık izin ücretinin hesaplanmasına ilişkin olup, 50’nci maddede ifade edilen düzenleme, işçinin normal çalışma saatlerinde yapmış olduğu hizmet için aldığı ücreti ve sosyal yardımların ücret hesaplanmasında dikkate alınmayacağını ifade etmektedir.

Toplu İş Sözleşmesi hükümleri incelendiğinde; bahse konu yakacak yardımının her ay maaşla birlikte belirlenen brüt bir tutar üzerinden ödeneceğinin düzenlendiği görülmektedir. Sendika ile belediye arasında imzalanan sözleşmede yakacak yardımının fiili çalışma ile ilişkilendirilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.

Yakacak yardımı, yıllık izin ücreti gibi hesaplanan bir meblağ olmadığı ve sözleşmenin tarafları arasında pazarlık edilerek kararlaştırılan bir meblağ olarak fiili çalışma şartı ile ilişkilendirilmeksizin her ay belli bir miktarın maaş ile birlikte ödenmesi şeklinde kararlaştırıldığı için 4857 sayılı İş Kanunu’nun 57’nci maddesine aykırı bir durum da ortaya çıkmamaktadır.

Bu itibarla, işçilere ödenen yıllık izin ücretlerinin kapsamına yakacak yardımlarının dahil edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından yapılan ödeme …. TL için ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle karar verildi.

B) Denetçi tarafından, ..... Belediyesinde çalışan kadrolu işçilere ödenen yıllık izin ücretlerinin kapsamına yemek yardımının da dahil edilmesi sonucunda kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;

Belediyede 15.03.2015-14.03.2017 tarihleri arasında yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesinin yemek yardımını düzenleyen 60’ncı maddesi “Belediye-İş Sendikası üyesi işçilere fiilen çalışmalarına bakılmaksızın birinci yıl için 15/03/2017 tarihinden geçerli olmak üzere işçilerin almakta oldukları yemek bedeli olarak günlük brüt …. TL uygulanacaktır. (İşçinin hasta ve izinli olduğu halde de ödeme yapılır.) 2.yıl ücretlere yapılacak zam oranında zam uygulanır.” denilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tatil Ücretine Girmeyen Kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinde;

“Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.” denilmiş,

Aynı Kanun’un 57’nci maddesinde ise yıllık izin ücretinin hesaplanmasının 50’nci madde çerçevesinde yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Yıllık izin ücretinin tespitinde genel kural böyle olmakla birlikte, anılan Kanun’un “Saklı haklar” başlıklı 45’inci maddesinde, “Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde işçilere tanınan haklara, ücretli izinlere ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin bu Kanunla tanınan haklarına aykırı hükümler konulamaz. Bu hususlarda işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazanılmış haklar saklıdır.” denilerek 50’nci maddeye istisna getirilmiştir. Bu hüküm gereğince işçiler toplu iş sözleşmelerinde veya iş sözleşmelerinde düzenleme yapılması kaydıyla fiilen çalıştıkları günlerde olduğu gibi yıllık izinli oldukları günlerde de sosyal yardımlardan faydalanmaya devam edebileceklerdir.

Belediye ile Sendika arasında düzenlenen Toplu İş Sözleşmesinde işçilerin hasta ve izinli oldukları günlerde de yemek yardımından faydalanabilecekleri düzenlenmiştir.

Bu itibarla, işçilere ödenen yıllık izin ücretlerinin kapsamına yemek yardımlarının dahil edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından yapılan ödeme …. TL için ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle karar verildi.

C) ..... Belediyesinde çalışan kadrolu işçilere ödenen yıllık izin ücretlerinin kapsamına sorumluluk zammının da dahil edildiği görülmüştür.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tatil Ücretine Girmeyen Kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinde;

“Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.” denilmiş,

Aynı Kanun’un 57’nci maddesinde ise yıllık izin ücretinin hesaplanmasının 50’nci madde çerçevesinde yapılacağı hükme bağlanmıştır.

..... Belediyesi ve Belediye-İş Sendikasının taraf olduğu 15.03.2015 ile 14.03.2017 tarihleri arasını kapsayan Toplu İş Sözleşmesinin “Sorumluluk zammı” başlıklı 58-B maddesinde de;

“a) 1. Grubu vasıflı işçilere fiilen çalıştırıldıkları her gün için …. TL.

b) 2. Grubu birim amirleri işçilere fiilen çalıştırıldıkları her gün için …. TL.

2. yıl ücretlere yapılan zam oranında zam uygulanır. ”,

..... Belediyesi ve Belediye-İş Sendikasının taraf olduğu 15.03.2017 ile 14.03.2019 tarihleri arasını kapsayan Toplu İş Sözleşmesinin “Sorumluluk zammı” başlıklı 58-B maddesinde;

“a) 1. Grubu vasıflı işçilere fiilen çalıştırıldıkları her gün için ….. TL.

b) 2. Grubu birim amirleri işçilere fiilen çalıştırıldıkları her gün için …. TL.

2. yıl ücretlere yapılan zam oranında zam uygulanır. ”,

hükümleri yer almakta olup Belediyede çalışan işçilere her ay (hafta tatilleri dışında) yukarıda belirtilen tutardaki sorumluluk zammı, işçilerin yıllık izinli olup olmadıklarına bakılmaksızın ödenmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve Toplu Sözleşme uyarınca işçilere ödenen yıllık izin ücretlerine sorumluluk zammının dahil edilmemesi bir diğer ifadeyle yıllık izinli olunan günlerde sorumluluk zammının ödenmemesi gerekmektedir. Ancak işçilerin yıllık izin ücretlerine sorumluluk zammı dahil edilmek suretiyle kamu zararına neden olunmuştur.

Bu itibarla, işçilere ödenen yıllık izin ücretlerinin kapsamına mevzuata aykırı olarak sorumluluk zammının dahil edilmesi sonucunda neden olunan kamu zararı tutarı …. TL’nin;

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdür V.) …. ile Gerçekleştirme Görevlisi (Sözleşmeli Memur) ….’e,

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdür V.) …. ile Gerçekleştirme Görevlisi (İşçi) ….’e,

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdür V.) …. ile Gerçekleştirme Görevlisi (Memur) ….’a,

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Zabıta Müdürü) …. ile Gerçekleştirme Görevlisi (İşçi) ….’e,

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.