Sayıştay 6. Dairesi 643 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İş Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 05.03.2019

• Karar No: 643

• İlam No: 194

• Madde No: 5

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yıllık İzin Ücreti

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

…. Belediyesinde çalışan kadrolu işçilere ödenen yıllık izin ücretlerinin kapsamına yemek yardımlarının dahil edilmesi suretiyle …. TL tutarında kamu zararına neden olunduğu iddia edildiği görülmüşse de;

….. Belediyesi ile ….. Sendikası arasında imzalanan ve yürürlük tarihi 01.01.2017-31.12.2017 olan Toplu İş Sözleşmesinin “Yemek Yardımı” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Sendika üyesi tüm işçilere fiilen çalışmalarına bakılmaksızın günlük, 23TL/net yemek parası vermeyi işveren kabul eder.” denilmektedir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tatil Ücretine Girmeyen Kısımlar” başlıklı 50’nci maddesine göre, fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar yıllık izin ücretinin hesabında dikkate alınmaması gerekir. Yıllık izin ücretinin tespitinde genel kural böyle olmakla birlikte, anılan Kanun’un “Saklı haklar” başlıklı 45’inci maddesinde, “Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde işçilere tanınan haklara, ücretli izinlere ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin bu Kanunla tanınan haklarına aykırı hükümler konulamaz. Bu hususlarda işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazanılmış haklar saklıdır.” denilerek 50’nci maddeye istisna getirilmiştir. Bu hüküm gereğince işçiler toplu iş sözleşmelerinde veya iş sözleşmelerinde düzenleme yapılması kaydıyla fiilen çalıştıkları günlerde olduğu gibi yıllık izinli oldukları günlerde de sosyal yardımlardan faydalanmaya devam edebileceklerdir.

Bu itibarla, anılan Toplu İş Sözleşmesi hükmü uyarınca işçilere ödenen yıllık izin ücretlerinin kapsamına yemek yardımlarının dahil edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından, konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına ve yersiz tahsil edilen … TL’nin Belediyece ahizlerine iadesine oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy

Üye …..’.. karşı oy gerekçesi:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tatil Ücretine Girmeyen Kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinde: “Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.” denilmiştir.

Anılan Kanun’un “Yıllık İzin Ücreti” başlıklı 57’nci maddesinde ise yıllık izin ücretinin hesabında İş Kanunu’nun 50’nci maddesinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. 03.03.2004 tarihli ve 25391 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nin “Yıllık Ücretli İzinlere İlişkin İşverenin Yükümlülükleri” başlıklı dördüncü bölümünde yer alan “Ücretin Ödenmesi” başlıklı 21’inci maddesinde; İzin ücretinin belirlenmesinde; fazla çalışma karşılığı alınacak ücretler, primler, sosyal yardımlar ve işyerinin devamlı işçisi olup, normal saatler dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler hesaba katılmaz.” denilmektedir.

İşçilerin ve işverenlerin karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumları ile çalışma şartlarını belirlemek üzere toplu iş sözleşmesi yapmalarına, uyuşmazlıkları barışçı yollarla çözümlemelerine, grev ve lokavta başvurmalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla 07.11.2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun “Toplu İş Sözleşmesi ve Çerçeve Sözleşmenin İçeriği” başlıklı 33 üncü maddesinin beşinci fıkrasına göre toplu iş sözleşmeleri ve çerçeve sözleşmeler, Anayasaya ve kanunların emredici hükümlerine aykırı düzenlemeler içeremez.

…. Belediyesi ile ….. Sendikası arasında imzalanan ve yürürlük tarihi 01.01.2017-31.12.2017 olan Toplu İş Sözleşmesinin ‘Yemek Yardımı’ başlıklı 36 ıncı maddesinde; “Sendika üyesi tüm işçilere fiilen çalışmalarına bakılmaksızın günlük, 23TL/Net yemek parası vermeyi işveren kabul eder.” denilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, işçilere ödenen yıllık izin ücretlerine sosyal yardımların dahil edilmemesi gerekmektedir. Ancak, ….. Belediyesinde işçilerin izinli oldukları süre boyunca almış oldukları izin ücretlerine sosyal yardım niteliğinde olan yemek yardımının dahil edilmesi sonucu ….. TL kamu zararına neden olunmuştur.

Ancak, bu kamu zararı tutarı ahizlerinden tahsil edildiğinden sorgu konusu husus hakkında ilişilecek husus kalmadığına karar verilmesi gerektiğinden çoğunluk görüşüne katılmıyorum.