Sayıştay 6. Dairesi 638 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Harcırah Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 26.02.2019

• Karar No: 638

• İlam No: 180

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Harcırah

Asıl İlamın ….’ncı maddesi ile hüküm dışı bırakılan konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 50’nci maddesinin 3’üncü fıkrası hükmü gereğince görüşülmesinin devamına karar verildi.

Anılan İlamın ….’ncı maddesiyle, konaklama ve iaşe masrafları …. Belediyesince karşılanan …. tarihli “……. Kültür Festivali” adı verilen şehir günü kutlamalarına, Belediye Başkanı oluru ile belediyeyi temsilen görevlendirilen …..’ye gidiş ve dönüş yol günleri haricinde, görev yerinde geçen diğer günler için konaklama ve yevmiye ödemesi yapılması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak;

“Konaklama ve iaşe masrafları …. Belediyesince karşılanan, …. tarihli “….. Kültür Festivali” adı verilen şehir günü kutlamalarına; Belediye Başkanı oluru ile belediyeyi temsilen görevlendirilen ….’ye gidiş-dönüş yol günleri haricinde, görev yerinde geçen diğer günler için gündelik ödenmesi mevzuata aykırılık teşkil etmediği,

15.08.2017 tarih ve 26614 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği ile Mahalli idarelerde malî işlemlerin gerçekleştirilmesi ve muhasebeleştirilmesi kapsamında, harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeleri ve bunlardan bu Yönetmelikte düzenlenmesi gerekenlerin şekil ve türleri belirlenmiş olup, anılan Yönetmeliği’n 22’nci maddesinde yurtdışı geçici görev yolluğu ödenmesinde Yurtiçi/Yurtdışı Geçici Görev Yolluğu Bildirimi (Örnek: 19)’nin esas alınması gerektiğinin belirtildiği,

Ancak, söz konusu davet için Belediyeyi temsil etmek üzere …., ….., ……, ….. ve ….’ın görevlendirildiği halde Yurtdışı Geçici Görev Yolluğu Bildiriminin sadece …. tarafından düzenlendiğinin, söz konusu bildirimde adı geçen 5 kişi için ….’nin gündeliği esas alınarak hesaplama yapıldığının, ….’nin imzasının olmadığının ve birim yetkilisi tarafından onaylanmadığının görüldüğü,

Oysa, söz konusu hükme göre, görevlendirilen her kişinin aylık kadro derecesi üzerinden almaları gereken gündeliği belirterek imzalarının yer aldığı ayrı ayrı yurtdışı geçici görev yolluğu bildiriminde bulunmaları, söz konusu bildirimlerin de birim yetkilisi tarafından onaylanması gerektiği,

belirtilerek ….Kültür Festivali” adı verilen şehir günü kutlamalarına katılan kişilerin her birinin almaları gereken gündeliklerin ayrı ayrı belirlenerek kamu zararının yeniden hesaplanması sonucunda düzenlenecek ek raporun Dairemize intikaline değin konunun hüküm dışı bırakılmasına”

karar verilmişti.

Bu İlam hükmünden sonra Denetçisince düzenlenen …. tarihli Ek Raporda, Harcırah Kanunu çerçevesinde yapılacak yurtdışı geçici görevlendirmeye ilişkin ödemelerde beyanname esas olup Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin 22’nci maddesinde ödeme emri belgesine Yurtdışı Geçici Görev Yolluğu Bildirimi belgesinin iliştirilmesi gerektiğinin belirtildiği, beyanın esas olması hasebiyle sorguya ödeme emri belgesine iliştirilen harcırah beyannamesinde yer alan kişi ve ödeme miktarı dikkate alınarak kamu zararı hesaplaması yapıldığı, ilamda belirtilen belediyeyi temsilen görevlendirilen diğer personelin 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 59’uncu maddesi gereği anılan yönetmeliğin ilgili hükümleri gereği ödeme emrine iliştirilmesi gereken Yurtdışı Geçici Görev Yolluğu Bildirimlerinin bulunmadığı, dolayısıyla sorguya konu kamu zararı miktarının beyan sahibi ….’nin kadro ve derecesi üzerinden hesaplandığı, Harcırah Kanunu’na göre beyan esas olduğundan, beyanname vermemiş olan kişilerin harcırahlarının hesaplanmasının mevzuat karşılığında geçerliliği bulunmadığı ifade edilerek söz konusu kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine karar verilmesi istenilmişse de;

Bu Ek Rapor’un Dairemizde görüşülmesi sonucunda alınan …. tarih ve …. sayılı ara kararla, “Denetçi tarafından adı geçen kişilerin her birinin almaları gereken gündeliklerin ayrı ayrı belirlenerek kamu zararının yeniden hesaplanmasını teminen düzenlenecek ek raporun Dairemize intikalinin sağlanmasına kadar hüküm dışı kararının devamına” karar verilmişti.

Bu defa konuya ilişkin düzenlenen …. tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi sonucunda; Denetçisi tarafından anılan İlamın …’ncı maddesinde belirtilen hüküm dışı bırakma gerekçesi dikkate alınarak ek raporun düzenlendiği ve böylece dosyadaki eksikliklerin tamamlandığı görülerek gereği düşünüldü:

Konaklama ve iaşe masrafları …. Belediyesince karşılanan, …. tarihli “…. Kültür Festivali” adı verilen şehir günü kutlamalarına; Belediye Başkanı oluru ile belediyeyi temsilen görevlendirilen ….’ye gidiş-dönüş yol günleri haricinde, görev yerinde geçen diğer günler için konaklama ve yevmiye ödemesi yapılması sonucunda kamu zararına neden olunduğu iddia edildiği edilmişse de,

6245 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesinden hareketle, yurt dışında geçici görevle görevlendirilenlere yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya diğer resmi kuruluşlar tarafından konaklama ve iaşe ihtiyaçlarının karşılanması durumunda görevlilere yurtdışı gündelik ödenip ödenemeyeceği, ödenecekse gündelik tutarının ne olacağına karar verebilmek için önce Harcırah Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 1954 tarihinden bugüne anılan 34’üncü maddenin geçirdiği değişimin ortaya konulması gerekmektedir.

10/2/1954 tarihinde 34’üncü madde “Yabancı memleketlerde yapılacak daimi vazife seyahatleri ile muvakkat vazife seyahat ve ikametlerinde memur veya hizmetliye ödenecek yevmiyenin, iç yevmiyelerin en çok kaç misli üzerinden verilebileceği her yıl bütçe kanunları ile tespit olunur.

Gidilecek memlekete, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarlarıyla izam sebeplerine göre bu azami hadleri aşmamak üzere iç yevmiyelere tatbik olunacak emsaller Maliye Vekaletinin teklifi üzerine İcra Vekilleri Heyetince tayin olunur.”

şeklinde düzenlenmiştir.

Anılan madde 11/12/1981 tarih ve 2562 sayılı Kanunla değişikliğe uğramış ve maddeye ikinci fıkra eklenmiş ve değişiklik sonrası yurtdışında verilecek gündeliklerin miktarına ilişkin anılan madde aşağıdaki halini almıştır;

“(Değişik: 11/12/1981 - 2562/13 md.) Bu Kanun gereğince verilecek yurtdışı gündeliklerinin miktarı, gidilecek ülkeye, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarları ile görevin mahiyetine göre, mali yıl itibariyle ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca tayin olunur.

Yabancı ülkelere geçici görev ile gönderilenlerden yalnız yemeleri veya yatmaları sağlananların gündeliklerinden 1/3 oranında yemeleri ile birlikte yatmaları da sağlananların gündeliklerinden 2/3 oranında indirim yapılır.

Geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerinden indirilir.”

Daha sonra yasa koyucunun iradesi değişmiş ve 6245 sayılı Kanunun 34’ncü maddesinin 2’nci fıkrası 23/1/1987 tarih ve 269 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılmıştır.

6245 sayılı Kanun’un 34’ncü maddesinde 23/1/1987 tarih ve 269 sayılı KHK sonrası herhangi bir değişiklik olmamış ve anılan madde son halini korumuştur.

Bu itibarla, 1954 yılından günümüze 34’üncü maddenin değişimine bakıldığında önce ödenecek yurt dışı günlük miktarında herhangi bir kısıtlama düşünülmemiş, ancak 1981 yılında maddeye eklenen ikinci fıkra ile yabancı ülkelere geçici görev ile gönderilenlerden yalnız yemeleri veya yatmaları sağlananların gündeliklerinden 1/3 oranında, yemeleri ile birlikte yatmaları da sağlananların gündeliklerinden ise 2/3 oranında indirim yapılması, ayrıca geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapılması durumunda bu ödemelerin de gündeliklerinden indirilmesi hükme bağlanmıştır.

Yasa koyucu daha sonra 1987 yılında bu iradesinden vazgeçmiş ve yurtdışında geçici görevlendirmelerde yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya diğer resmi kuruluşlar tarafından konaklama ve iaşe bedellerinin karşılanması durumunda bile yurtdışı gündeliklerinden indirim yapılmayacağına, dolayısıyla gündeliğin tam olarak ödeneceğine karar vererek 34’ncü maddenin ikinci fıkrasını yürürlükten kaldırmıştır. Aynı düzenleme günümüzde de devam etmektedir. Ancak, yasa koyucu yurt dışı gündeliklerinden sadece bir durumda indirim yapılabileceğine anılan maddenin son fıkrasında yer alan düzenleme ile dikkat çekmiştir. Son fıkraya göre; yurtdışında geçici görevlendirilen kişiye ödeme yapılırsa bu ödeme yurtdışı gündeliğinden indirilecektir. İndirim sonrası gündelikten artan miktar varsa geçici görevlendirilen personele o kadar ödeme yapılacaktır.

Netice itibariyle çeşitli nedenlerle yurt dışında geçici görevle görevlendirilenlere, konaklama ve iaşe bedelleri karşılanmış olsa da yurt dışı gündelikleri tam olarak ödenecektir. Sadece geçici görevli personele yurt dışından bir ödeme yapılırsa, söz konusu ödeme tutarı yurtdışı geçici görev gündeliğinden indirilecektir.

Bu bağlamda; Konaklama ve iaşe masrafları ….. Belediyesince karşılanan, …. tarihli “…. Kültür Festivali” adı verilen şehir günü kutlamalarına; Belediye Başkanı oluru ile belediyeyi temsilen görevlendirilen ….’ye gidiş-dönüş yol günleri haricinde, görev yerinde geçen diğer günler için gündelik ödenmesi mevzuata aykırılık teşkil etmemektedir.

15.08.2017 tarih ve 26614 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Yönetmeliği ile Mahalli idarelerde malî işlemlerin gerçekleştirilmesi ve muhasebeleştirilmesi kapsamında, harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeleri ve bunlardan bu Yönetmelikte düzenlenmesi gerekenlerin şekil ve türleri belirlenmiştir. Anılan Yönetmeliği’nin 22’nci maddesinde yurtdışı geçici görev yolluğu ödenmesinde Yurtiçi/Yurtdışı Geçici Görev Yolluğu Bildiriminin esas alınması gerektiği belirtilmiştir.

6245 sayılı Harcırah Kanun’un “Yurtiçinde verilecek gündeliklerin miktarı” başlıklı 33’üncü maddesinin (d) fıkrasında; “Bu kanun hükümlerine göre gündelik ödenenlerden (b) fıkrasına göre gündelik ödenenler hariç) yurt içinde yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere, belge bedelini aşmamak (…) (2) üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmı ayrıca ödenir”,

“Yurtdışında yol masrafı” başlıklı 29’uncu maddesinde ise;

“Yurtdışında sürekli ve geçici görev yolculuklarında, ekspres ve yataklı vagon ücreti dahil olmak üzere tren, vapur veya uçak bilet bedeli yol masrafı olarak ödenir.”

denilmektedir.

10.01.2016 tarihli ve 29589 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2016/9715 sayılı Yurtdışı Gündeliklerine Dair Kararın 4’üncü maddesinde;

“(1) Bu Karar hükümlerine göre yurtdışına veya sürekli görevle yurtdışında iken başka ülkelere geçici görevle gönderilenlere, Türkiye'den veya sürekli görevle bulundukları ülkelerden her çıkışlarında, seyahat ve ikamet süresinin ilk on günü için ödenecek gündelikler, ekli cetveldeki miktarların %50 artırılması suretiyle hesaplanır.

(2) Türkiye'den yurtdışına geçici görevle gönderilenlerden, seyahat ve ikamet süresinin ilk on günü ile sınırlı olmak kaydıyla, yurtdışında yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri fatura ile belgelendirenlere, faturada gösterilen günlük yatak ücretinin birinci fıkrada belirtildiği şekilde artırımlı olarak hesaplanan gündeliklerinin %40’ına kadar olan miktar için bir ödeme yapılmaz, %40’ını aşması halinde ise aşan kısmın sadece %70’i ayrıca ödenir. Ancak, yatacak yer temini için ödenecek günlük ilave miktar, artırımlı olarak hesaplanan gündeliklerin ekli cetvelin;

a) I-III no'lu sütunlarda gösterilen unvanlarda bulunanlar için %100’ünden,

b) IV-VIII no'lu sütunlarda gösterilen kadrolarda bulunanlar için %70’inden,

fazla olamaz.

…” hükümleri yer almaktadır.

Sorumluların savunmaları ve savunma ekinde sunulan belgelerden;

….’nin aylık kadro derecesinin 1-4, gündeliğinin … Dolar (…. TL) olduğu ve 5 gün için gündelik tutarının yüzde elli artırımlısını almak suretiyle toplam …. TL yevmiye, beyan edilen fatura üzerine …. TL yol gideri ödemesi ile beraber görevlendirme için alması gereken toplam tutarın ….. TL olduğu,

…..’ın aylık kadro derecesinin 1-3, gündeliğinin … Dolar (…. TL) olduğu ve 5 gün için gündelik tutarının yüzde elli artırımlısını almak suretiyle toplam ….. TL yevmiye, beyan edilen fatura üzerine ….. TL yol gideri ödemesi ile beraber görevlendirme için alması gereken toplam tutarın …. TL olduğu,

….’ın aylık kadro derecesinin 4-2, gündeliğinin … Dolar (….. TL) olduğu ve 5 gün için gündelik tutarının yüzde elli artırımlısını almak suretiyle toplam ….. TL yevmiye, beyan edilen fatura üzerine ….. TL yol gideri ödemesi ile beraber görevlendirme için alması gereken toplam tutarın …. TL olduğu,

…..’ün Aylık Kadro Derecesinin 1-4 gündeliğinin … Dolar (… TL) olduğu ve 5 gün için gündelik tutarının yüzde elli artırımlısını almak suretiyle toplam … TL yevmiye, beyan edilen fatura üzerine … TL yol gideri ödemesi ile beraber görevlendirme için alması gereken toplam tutarın …. TL olduğu,

….’nin Aylık Kadro Derecesini 3-1, gündeliğinin .. Dolar (…. TL) olduğu ve 5 gün için gündelik tutarının yüzde elli artırımlısını almak suretiyle toplam …. TL yevmiye, beyan edilen fatura üzerine …. TL yol gideri ödemesi ile beraber görevlendirme için alması gereken toplam tutarın …. TL olduğu,

Dolayısıyla, söz konusu 5 personel için ödenecek toplam tutarın …. TL olduğu ve yurt dışına geçici olarak görevlendirilen söz konusu 5 kişi için ….’nin beyan ettiği Yurtiçi/Yurtdışı Geçici Görev Yolluğu Bildirimine istinaden yapılan toplam ödemenin de …. TL olduğu görüldüğünden, sorgu konusu hususa ilişkin olarak herhangi bir fazla ödemenin gerçekleşmediği,

anlaşılmıştır.

Bu itibarla, …. tarih ve … sayılı asıl İlamın …’ncı maddesiyle karar verilen hüküm dış kararının kaldırılmasına ve sorgu konusu harcırah ödemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından (Üye ….’… “….. tarafından sunulan bildirimin davet kapsamında görevlendirilen tüm görevlileri de kapsadığı görüldüğünden kamu zararı açısından ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir.”) şeklindeki görüşünde yer alan ilave gerekçeyle konu ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca ek ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.