Sayıştay 6. Dairesi 629 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İş Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 04.02.2019

• Karar No: 629

• İlam No: 170

• Madde No: 20

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Belediye Bütçesinden Kıdem Tazminatı Ödenmesi

Denetçi tarafından, ….. Büyükşehir Belediyesi tarafından gerçekleştirilen hizmet alım ihalesinde, yüklenici olan belediye iştiraki ….. A.Ş. (….) adına taşeron işçi olarak görev yapan personellere kıdem tazminatı almaya hak kazanmadıkları halde kıdem tazminatı ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;

4857 Sayılı İş Kanunu’nun “Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışanların Kıdem Tazminatı” başlıklı 112’nci maddesinde aynen;

“4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;

a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,

…

işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir.” hükmü yer almıştır.

4857 sayılı Kanun’un 120’inci maddesi ile yürürlükte bırakılan 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesinde; 1475 sayılı İş Kanunu’na tabi işçilerin hizmet akitlerinin işveren tarafından bu Kanunun 17’nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında ve İşçi tarafından bu Kanunun 16’ncı maddesi uyarınca feshedilmesi halinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödeneceği ve bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılacağı hükme bağlanmıştır.

4857 sayılı Kanun’un geçici 1’inci maddesinde ise; “Diğer mevzuatta 1475 sayılı İş Kanununa yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır. Bu Kanunun 120 nci maddesi ile yürürlükte bırakılan 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının 1 inci ve 2 nci bendi ile onbirinci fıkrasında, anılan Kanunun 16, 17 ve 26 ncı maddelerine yapılan atıflar, bu Kanunun 24, 25 ve 32 nci maddelerine yapılmış sayılır.” denilmektedir.

Anılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; iş akdinin, 4857 sayılı Kanun’un “İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı” başlıklı 24’üncü maddesinde anılan nedenlerle işçi tarafından feshedilmesi ve yine 4857 sayılı İş Kanunu’nun “İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı” başlıklı 25’inci maddesinin II numaralı bendinde belirtilen ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri haller dışında işveren tarafından feshedilmesi halinde işçi kıdem tazminatına hak kazanacaktır.

“Belediye Hizmetlerinde Çalıştırılmak Üzere Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı” İhalesi kapsamında …. A.Ş. aracılığı ile Büyükşehir Belediyesinde;

Bakım Onarım Şube Müdürlüğünde şoför olarak çalışan işçi ….’ın İdari İşler Müdürlüğünde şoför olarak çalıştırılmasına yönelik görev reddinde bulunduğu ve noter vasıtasıyla ihtarname göndererek 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24//II(f) maddesi gereği 08.04.2016 tarihi itibariyle iş sözleşmesini fesh ettiği,

Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğünde büro personeli olarak çalışan işçi ….’ın Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğünde büro personeli olarak çalıştırılmasına yönelik görev reddinde bulunduğu ve noter vasıtasıyla ihtarname göndererek 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24//II(f) maddesi gereği 01.11.2016 tarihi itibariyle iş sözleşmesini fesh ettiği,

Yeşil Alan Bakım Şube Müdürlüğünde postabaşı olarak çalışan işçi ….’in Mezarlıklar Şube Müdürlüğünde postabaşı olarak çalıştırılmasına yönelik görev reddinde bulunduğu ve noter vasıtasıyla ihtarname göndererek 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24//II(f) maddesi gereği 20.09.2016 tarihi itibariyle iş sözleşmesini fesh ettiği,

Sosyal Projeler Şube Müdürlüğünde büro personeli olarak çalışan işçi ….’nın Şirketler ve Kuruluşlar Şube Müdürlüğünde büro personeli olarak çalıştırılmasına yönelik görev reddinde bulunduğu ve noter vasıtasıyla ihtarname göndererek 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24//II(f) maddesi gereği 22.02.2016 tarihi itibariyle iş sözleşmesini fesh ettiği,

Sosyal Projeler Şube Müdürlüğünde temizlik personeli olarak çalışan işçi ….’un ….Hastenesi Şube Müdürlüğünde temizlik personeli olarak çalıştırılmasına yönelik görev reddinde bulunduğu ve noter vasıtasıyla ihtarname göndererek 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24//II(f) maddesi gereği 06.01.2016 tarihi itibariyle iş sözleşmesini fesh ettiği,

Yeşil Alan Bakım Şube Müdürlüğünde işçi olarak ….’in Atık Transferler ve İkbal Şube Müdürlüğünde büro personeli olarak çalıştırılmasına yönelik görev reddinde bulunduğu ve noter vasıtasıyla ihtarname göndererek 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24//II(f) maddesi gereği 15.11.2016 tarihi itibariyle iş sözleşmesini fesh ettiği,

anlaşılmıştır.

İşçiler anılan görevlendirmeler karşısında iş akitlerini 4857 sayılı Kanun’un 24/II/f maddesinde yer alan “… yahut çalışma şartları uygulanmazsa” hükmü kapsamında feshetmişlerdir.

4857 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinde; “İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir…” denilerek bir nevi işçi açısından çalışma koşullarının da tanımı yapılmış ve işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşulları ifadesi zikredilmiştir. Somut olaylarda işçilerin anılan iş ve işyeri değişikliği; işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişiklik niteliğindedir ve bu bakımdan 4857 sayılı Kanun’un 24/II/f maddesinde yer alan işçi açısından haklı nedenle derhal fesih hakkının doğmasını sağlayan; “… yahut çalışma şartları uygulanmazsa” hükmü kapsamında değerlendirilebilir.

Kaldı ki 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 24’üncü maddesinde; “II Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri” başlığına yer verilerek işçiyi işveren karşısında korumak amacıyla işçi açısından haklı nedenle derhal fesih hakkının kapsamı geniş tutulmuştur.

Söz konusu fesih nedenleri kıdem tazminatına hak kazanılmasına engel teşkil eden 4857 sayılı Kanun’un 25/II bendinde yer alan ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller kapsamında değerlendirilemeyeceğinden ve işçiler tarafından herhangi bir neden belirtilmeksizin istifa etme hali de bulunmadığından; iş sözleşmeleri kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona eren taşeron işçilere 08.02.2015 tarih 29261 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkındaki Yönetmeliğin “Aynı kamu kurum veya kuruluşunda çalışanlar” başlıklı 5’inci maddesinin ikinci bendinde yer alan, “Son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona eren işçilerin birinci fıkraya göre tespit edilen sürelere ilişkin kıdem tazminatları, ilgili kamu kurum veya kuruluşu tarafından ödenir.” hükmü kapsamında Belediye tarafından kıdem tazminatı ödenmesi mevzuata aykırılık taşımamaktadır.

Bu itibarla, ….Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemesi yasal düzenlemelere uygun olduğundan …. TL için ilişilecek husus bulunmadığına oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy

Üye ….. ile Üye ….’ın karşı oy gerekçeleri:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı” başlıklı 24’üncü maddesinde anılan nedenlerle işçi tarafından feshedilmesi ve yine 4857 sayılı İş Kanunu’nun “İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı” başlıklı 25’inci maddesinin II numaralı bendinde belirtilen ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri haller dışında işveren tarafından feshedilmesi halinde işçi kıdem tazminatına hak kazanabilecektir.

Kıdem tazminatı ödenen işçiler, Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı İhalesi kapsamında …. A.Ş. aracılığı ile Büyükşehir Belediyesinin çeşitli birimlerinde temizlik personeli, büro personeli, şoför veya postabaşı olarak çalışırken daha sonra yine Belediye bünyesinde önceki işleriyle benzer hizmetlerde görevlendirilmiştir.

İşçilerin yer değişikliği 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/II/f maddesinde yer alan işçi açısından haklı nedenle derhal fesih hakkının doğmasını sağlayan; “… yahut çalışma şartları uygulanmazsa” hükmü kapsamında değerlendirilemez. Anılan değişiklik işçiler açısından esaslı bir değişiklik niteliğinde olmayıp, yaptıkları işe benzer vasıfsız işlerde görevlendirilmişlerdir. Söz konusu işçiler vasıfsız işçi niteliğinde olup, taşeron olarak çalıştıkları firma bünyesinde anılan değişik görevlerde çalışacaklarını bilerek ve kabul ederek sözleşme yapmışlardır. İşçiler açısından savunmada belirtilen görev yeri değişikliği çalışma şartlarının uygulanmaması anlamına gelmemektedir.

Bu itibarla, …. Büyükşehir Belediyesinin kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmadığından yapılan ödeme sonucu neden olunan kamu zararı tutarı …. TL’nin sorumlularına ödettirilmesine karar verilmesi gerekeceğinden çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.