Sayıştay 6. Dairesi 596 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 13.12.2018

• Karar No: 596

• İlam No: 167

• Madde No: 7

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Hakediş

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

A .......... tarihinde ihale edilen, yüklenicisi ...........Şti olan ve .......... TL sözleşme bedelli .......... işine ait İdari Şartnamede ve Teknik Şartnamede belirtilmiş olan henüz temin edilmemiş olması nedeniyle fiilen çalıştırılması mümkün olmayan araç için de puantaj tutularak hakediş ödemesi yapıldığı tespit edilmiştir.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’inci maddesinde;

“a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi :

Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1. Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir. …” hükmü bulunmaktadır.

Aynı Genel Şartnamenin “Hizmetin kabulü” başlıklı 44’üncü maddesinin “Sürekli Nitelikteki İşlerde” başlıklı (b) bendinde; “Kontrol teşkilatının Genel Şartname gereğince tuttuğu kayıtlar ile yükleniciye yapılan ödemelere ilişkin belge ve kayıtlar idarece (a) fıkrasında öngörüldüğü şekilde kurulan kabul komisyonu tarafından esas alınır. Kabul komisyonu, yüklenicinin yapılan iş nedeniyle idareye karşı herhangi bir yükümlülüğünün kalmadığına karar verirse, üç nüshalı bir kabul belgesi düzenler ve bir nüshasını yükleniciye verir. Eğer yüklenicinin idareye karşı olan yükümlülüklerinden herhangi birini yerine getirmediği tespit edilirse, buna ilişkin sözleşmesinde belirtilen ceza ve kesintiler uygulanır ve kabul belgesi bundan sonra verilir.” denilmektedir.

.....işine ait İdari Şartnamenin “Teklif mektubunun şekli ve içeriği” başlıklı 23’üncü maddesinde; “23.1. Teklif mektupları, ekteki form örneğine uygun şekilde yazılı ve imzalı olarak sunulur.” denilmiş olup; yüklenici firma da standart formlar arasında yer alan Birim Fiyat Teklif Cetvelinde Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (en az 180 hp motor gücünde 11 m3 Atık Kapasiteli), Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (en az 145 hp motor gücünde 7 m³ Atık Kapasiteli), Damperli Kamyon (en az 145 hp motor gücünde 3,5 ton Atık Taşıma Kapasiteli Asansörlü Lift monteli (Minimum 5 m3 Atık Alabilme Kapasiteli), Vakumlu Yol Süpürme Aracı (en az 145 hp motor gücünde 4 m3 Atık Kapasiteli), Mini Damper Çöp Toplama Aracı (en az 125 hp motor gücünde 3 m3 Atık Kapasiteli), Mini Damperli Çöp Kamyoneti (En az 2 m3 atık taşıma kapasiteli,N1 sınıfı kamyonet 4x2 % 100 elektirikli), Romörklu Taşıyıcı (en az 45 hp motor gücünde), Arazöz (en az 240 hp motor gücünde, 9 Ton Su Taşıma Kapasiteli), Arazöz :(En az 170 hp motor gücünde, 5 ton su taşıma kapasiteli, En az 150 bar kapasiteli Yüksek basınç tabancasına sahip olacaktır. Araç otomatik vitesli olacaktır. Araç dar sokaklarda hareket kabiliyetini arttırmak ve güvenliği sağlamak için dingil mesafesi en fazla 3360 mm olacaktır.), Konteyner Yıkama ve Dezenfekte Aracı (Kombi Tipi) (en az 240 hp motor gücünde) ve Elektrikli Elle Motorlu Çöp Toplama Aracı Hidrostatik Vakumlu Yol Süpürme Aracı (en fazla 1,6 m3 atık kapasiteli, en az 40 hp motorgücünde dizel motorlu) için saat başına fiyat teklifinde bulunmuştur.

Bu doğrultuda, söz konusu hizmet alım işi kapsamında çalıştırılan araçlar için çalışma saatlerini gösterir puantajlar tutulduğu ve bu puantajlarda yer alan çalışma saati miktarları ile yüklenicinin araçlar başına teklif etmiş olduğu tutarların çarpımı sonucunda hakediş tutarlarının tespit edildiği görülmüştür. Fakat, işe ilişkin ihale dokümanı, yükleniciye ait olan ve hizmet alımı kapsamında çalıştırılan araçların ruhsatları, hakediş raporları ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde, araçlardan Elektrikli Elle Motorlu Çöp Toplama Aracı Hidrostatik Vakumlu Yol Süpürme Aracı (en fazla 1,6 m3 atık kapasiteli, en az 40 hp motorgücünde dizel motorlu) için söz konusu araç daha trafiğe çıkmamış olmasına rağmen puantaj tutularak çalıştırılmış gibi yükleniciye ödeme yapıldığı görülmüştür.

İdare ile yüklenici firma arasında imzalanmış olan 21.12.2016 tarihli sözleşmenin “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesine göre, işe başlama tarihi 01.01.2017 olarak belirlenmiş olup;30.12.2016 tarihinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanılmıştır. Hakedişler de 01.01.2017 tarihi ve sonraki dönemlerde yapılan işlerin karşılığı olarak ödenmiştir.

.....işine ilişkin İdare Şartnamede ve Teknik Şartnamede özellikleri belirtilen 09.01.2017 tarihinde trafiğe çıkış kaydı olan Elektrikli Elle Motorlu Çöp Toplama Aracı Hidrostatik Vakumlu Yol Süpürme Aracı (en fazla 1,6 m3 atık kapasiteli, en az 40 hp motorgücünde dizel motorlu) için bu tarihten önceki günler için puantaj tutmak suretiyle ödemede bulunulması mümkün değildir.

Bu itibarla, ......işine ait İdari Şartnamede ve Teknik Şartnamede belirtilmiş olan araçlardan Elektrikli Elle Motorlu Çöp Toplama Aracı Hidrostatik Vakumlu Yol Süpürme Aracı için de trafiğe çıkış tarihinden önceki günlere ait puantaj tutularak hakediş ödemesi yapılmak suretiyle .......... -TL kamu zararına neden olunmuştur.

Ancak, sorumluların savunmalarından, .......... -TL tutarındaki kamu zararının …tarihinde … nolu muhasebe işlem fişiyle kişi borcuna alınmış olup … tarihinde … nolu muhasebe işlem fişi ile ilgili firmanın alacağından mahsup edilmek suretiyle tahsil edildiği anlaşıldığından, sorgu konusu husus hakkında ilişilecek husus kalmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca .... İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,

B-) ....işine ait İdari Şartnamede ve Teknik Şartnamede belirtilmiş olan araçlardan henüz teslim edilmemiş olduğundan çalıştırılamayan Elektrikli Elle Motorlu Çöp Toplama Aracı Hidrostatik Vakumlu Yol Süpürme Aracı için ceza kesintisi uygulanmadığı tespit edilmiştir.

İdare ile yüklenici firma arasında imzalanmış olan 21.12.2016 tarihli sözleşmenin “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesine göre, işe başlama tarihi 01.01.2017 olarak belirlenmiş olup; 30.12.2016 tarihinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanılmıştır. Hakedişler de 01.01.2016 tarihi ve sonraki dönemlerde yapılan işlerin karşılığı olarak ödenmiştir.

Fakat Elektrikli Elle Motorlu Çöp Toplama Aracı Hidrostatik Vakumlu Yol Süpürme Aracı henüz idareye teslim edilmemiş olmasına rağmen ilgili araç hakkında puantaj tutulup ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

İşe ait Sözleşme Tasarısının “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde, çalıştırılması gereken araç sayısından eksik çalışılması durumunda %0,002 oranında ceza kesileceği hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, 09.01.2016 tarihinde trafiğe çıkış kaydı olan Elektrikli Elle Motorlu Çöp Toplama Aracı Hidrostatik Vakumlu Yol Süpürme Aracı (en fazla 1,6 m3 atık kapasiteli, en az 40 hp motorgücünde dizel motorlu) için sözleşmenin 16’ncı maddesi uyarınca ceza kesintisi uygulanması gerekmektedir.

Bu itibarla, ....işine ait İdari Şartnamede ve Teknik Şartnamede belirtilmiş olan araçlardan idareye teslim edilmediğinden çalıştırılamayan için cezai kesinti uygulanmaması suretiyle .......... -TL kamu zararına neden olunmuştur.

Ancak, sorumluların savunmalarından .......... -TL tutarındaki kamu zararının …tarihinde … nolu muhasebe işlem fişiyle kişi borcuna alınmış olup … tarihinde … nolu muhasebe işlem fişi ile ilgili firmanın alacağından mahsup edilmek suretiyle tahsil edildiği anlaşıldığından, sorgu konusu husus hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca .... İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,

C-) ....işinde çalıştırılan engelli personel için ödenen fiyat farkı hesaplamalarının hatalı olduğu tespit edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesinin altıncı fıkrasında, özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 5378 sayılı Kanunun 14’üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72’nci ve 73’üncü maddelerinde sayılan ve 78’inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamının, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamının Hazinece karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda anılan Kanun hükmü uyarınca, engelli personel için işveren maliyetleri açısından teşvik uygulaması bulunmakta olup; asgari ücret tabanı üzerinden hesap edilen ve işveren işsizlik primine yer verilmeyen işveren maliyeti kadarlık tutar Hazinece karşılandığından dolayı, bu kısmın fiyat farkı hesaplamalarında dikkate alınmaması gerekmektedir. Zira, asgari ücret artışı durumunda teşvik unsuru olan ve işverence karşılanacak olan maliyet daha da azalmakta olup; bu durum dikkate alınmadan yapılan hesaplamalar hatalı sonuçlara sebebiyet verecektir.

29.11.2013 tarihinde yürürlüğe giren 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.” hükmü gereğince, Hazinece karşılanan prim tutarlarının yüklenicilerin hakediş ödemesinden fiyat farkı kesintisi olarak düşülmesi gerekmektedir.

Söz konusu işe ait İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde engelli çalışanlara Brüt Asgari Ücretin % 100 Fazlası Ödeneceği belirtilmiş olup; buna göre engelli çalışanlar için ödenmesi gereken kişi başı fiyat farkı 292,97-TL olmalıdır.

Bu itibarla, ....işinde çalıştırılan engelli personel için ödenen fiyat farkı hesaplamalarının hatalı yapılması suretiyle .......... TL kamu zararına neden olunmuştur.

Ancak, sorumluların savunmalarından .......... -TL tutarındaki kamu zararının … tarihinde … nolu muhasebe işlem fişiyle kişi borcuna alınmış olup … tarihinde … nolu muhasebe işlem fişi ile ilgili firmanın alacağından mahsup edilmek suretiyle tahsil edildiği anlaşıldığından, sorgu konusu husus hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca .... İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,

Karar verildi.