Sayıştay 6. Dairesi 56 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İş Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 11.02.2014

• Karar No: 56

• İlam No: 86

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2012

• Konu: İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Emekli olan işçi personele ödenen kullanılmayan yılık izin ücreti bedelleri üzerinden sosyal güvenlik prim kesintisi yapılmaması

Denetçi sorgusunda yer alan; … Belediyesinden emekli olan işçi personele ödenen kullanılmayan yılık izin ücreti bedelleri üzerinden sosyal güvenlik prim kesintisi yapılmaması suretiyle toplam … TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

4857 sayılı İş Kanununun Sigorta Primleri başlıklı 61’inci maddesinde;

“Sigortalılara yıllık ücretli izin süresi için ödenecek ücretler üzerinden iş kazaları ile meslek hastalıkları primleri hariç, diğer sigorta primlerinin, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunundaki esaslar çerçevesinde işçi ve işverenler yönünden ödenmesine devam olunur.”

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda ise;

“Diğer kanunlardaki atıflar” başlıklı 104’üncü maddesinde;

“(Değişik birinci fıkra: 17/4/2008-5754/62 md.) Bu Kanunla yürürlükten kaldırılmayan hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı, 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı, 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı ve 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı kanunlara yapılan atıflar ile ilgili mevzuatında emeklilik, malullük, vazife malullük ve sosyal sigorta haklarına, yardımlarına ve yükümlülüklerine, iştirakçiliğe ve sigortalılığa, dul, yetim ve hak sahipliği şartlarına, emekli ikramiyesine, ek ödemelere, sağlık hizmetleri veya tedavi bedellerinin ödenmesine ilişkin yapılan atıflar bu Kanunun ilgili maddelerine yapılmış sayılır.

…”

“Sigortalı sayılanlar” başlıklı 4’üncü maddesinde;

“(Değişik: 17/4/2008-5754/2 md.)

Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından;

a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar,

…”

“Prime esas kazançlar” başlıklı 80’inci maddesinde:

“4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.

a) Prime esas kazançların hesabında;

1. Hak edilen ücretlerin,

2. Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,

3. İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin,

brüt toplamı esas alınır.

b) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.

c) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz…”

“Prim oranları ve devlet katkısı” başlıklı 81’inci maddesinde ;

“Bu Kanun gereğince alınacak sigorta prim oranları aşağıdaki şekildedir:

a) Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % 20'sidir. Bunun % 9'u sigortalı hissesi, % 11'i işveren hissesidir.

…

f ) (Değişik fıkra: 17/04/2008-5754 S.K./48. mad) Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olanlar için 82 nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın % 12,5'idir. Bu primin % 5'i sigortalı, % 7,5'i ise işveren hissesidir…”

“Günlük kazanç sınırları” başlıklı 82’inci maddesinde;

“(Değişik birinci fıkra: 13/2/2011-6111/39 md.) Bu Kanun gereğince alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulan günlük kazancın alt sınırı, sigortalıların yaşlarına uygun asgarî ücretin otuzda biri, üst sınırı ise 16 yaşından büyük sigortalıların günlük kazanç alt sınırının 6,5 katıdır.

Günlük kazançları yukarıdaki fıkrada belirtilen alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden, günlük kazançları üst sınırdan fazla olan sigortalıların günlük kazançları da üst sınır üzerinden hesaplanır.

…”

4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun; “İşsizlik sigortası primleri ile sosyal güvenlik primlerine ilişkin hükümler” başlıklı 49’uncu maddesinde de;

“İşsizlik sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere, bu Kanunun 46 ncı maddesi kapsamına giren tüm sigortalılar, işverenler ve Devlet, işsizlik sigortası primi öder. İşsizlik sigortası primi, sigortalının 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 80 ve 82 nci maddelerinde belirtilen prime esas aylık brüt kazançlarından % 1 sigortalı, % 2 işveren ve %1 Devlet payı olarak alınır…”

denilmektedir.

Anılan hükümler uyarınca, işçilere emeklilikleri sırasında kıdem tazminatlarıyla birlikte ödenen kullanılmayan yıllık izin ücreti ödemelerinin ücretin asli bir unsuru olarak prime esas kazançlar kapsamında değerlendirilmesi gerekmekte ve bu ödemeler üzerinden de %14 oranında sosyal güvenlik primi işçi payı ve %1 oranında işsizlik sigortası primi işçi payı kesintisi yapılması gerekmektedir. Bunun yanında, 5510 sayılı Kanun gereğince alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulan günlük kazancın hesabında 16 yaşından büyük sigortalıların günlük kazanç alt sınırının 6,5 katı üst sınır olarak esas alınmalıdır.

Bahse konu olayda, … Belediyesinden emekli olan işçi personele 2012 yılında ödenen kullanılmayan yılık izin ücreti bedelleri üzerinden sosyal güvenlik prim kesintisi yapılmadığı görülmekle beraber, Denetçi sorgusunda gösterilen … TL tutarındaki kamu zararının hesabında sigorta primi hesabına esas tutulan günlük kazancın üst sınırının dikkate alınmadığı, dolayısıyla, söz konusu kullanılmayan yılık izin ücreti bedelleri üzerinden kesilmeyen sosyal güvenlik prim kesintisi tutarının, hesabı aşağıda gösterildiği üzere, … TL olduğu anlaşılmıştır. Sorumlularca gönderilen savunmalarda da, söz konusu kamu zararı tutarının sigorta primi hesabına esas tutulan günlük kazancın üst sınırı dikkate alınarak yeniden hesaplandığı ve tespit edilen kamu zararı tutarının hesap yılı sonrasında tahsil edildiği bildirilmiştir.

Bu itibarla, Denetçi sorgusuyla ilişik tutulan … TL’nin;

… TL’si için, bu tutarın hatalı olarak hesaplandığı anlaşıldığından, ilişilecek husus bulunmadığına,

… TL’si için ise, bu tutarın; … tarih ve sırasıyla … - … – … -… – … – … – … -… – … – …– …-… ve … nolu belgelerle tahsil edildiği anlaşıldığından, ilişilecek husus kalmadığına,

oybirliğiyle,