Sayıştay 6. Dairesi 552 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İş Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 18.09.2018

• Karar No: 552

• İlam No: 26

• Madde No: 7

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Sosyal Yardım Olan Yemek ve Yakacak Yardımlarının Belediyede Çalışan Işçilerin Yıllık Izin Ücretlerinin Kapsamına Dahil Edilmesi.

….Belediyesinde çalışan kadrolu işçilere ödenen yıllık izin ücretlerinin kapsamına sosyal yardım olan yemek ve yakacak yardımlarının dahil edildiği görülmüştür.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tatil Ücretine Girmeyen Kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinde: “Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.” denilmiştir.

Anılan Kanun’un “Yıllık İzin Ücreti” başlıklı 57’nci maddesinde ise yıllık izin ücretinin hesabında İş Kanunu’nun 50’nci maddesinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

03.03.2004 tarihli ve 25391 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nin “Yıllık Ücretli İzinlere İlişkin İşverenin Yükümlülükleri” başlıklı dördüncü bölümünde yer alan “Ücretin Ödenmesi” başlıklı 21’inci maddesinde;

“İzin ücretinin belirlenmesinde; fazla çalışma karşılığı alınacak ücretler, primler, sosyal yardımlar ve işyerinin devamlı işçisi olup, normal saatler dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler hesaba katılmaz.” denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükmü uyarınca işçilere ödenen yıllık izin ücretlerine sosyal yardımların dahil edilmemesi gerekmektedir. Ancak ….. Belediyesinde işçilerin izinli oldukları süre boyunca almış oldukları izin ücretlerine sosyal yardım olan yemek ve yakacak yardımlarının dahil edilmesi sonucu kamu zararına neden olunmuştur.

Sorumlular savunmalarında;

Belediye ile …. Sendikası arasında imzalanan ….. tarihli Toplu İş Sözleşmesinde fiilen çalışılmayan günlerde de yemek yardımı ödeneceği hükmünün bulunduğunu, yakacak yardımının fiilen çalışılmayan günlerde ödenmesine ilişkin yasada aykırı bir hüküm bulunmadığını, toplu iş sözleşmelerinin tarafların uymak zorunda olduğu sözleşmeler olduğunu, genel kural olarak yıllık izin ücretlerine sosyal yardımların dahil edilmediğini ancak 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Saklı Haklar” başlıklı 45’inci maddesi ile istisna getirildiğini bu hüküm gereğince toplu iş sözleşmelerinde veya iş sözleşmelerinde düzenleme yapılmak kaydıyla işçilerin yıllık izin ücretlerine sosyal yardımların dahil edilebileceğini,

Mevzuatta yıllık izin ücretine yemek ve yakacak yardımlarının dahil edilmesine engel olacak bir hüküm bulunmadığını,

ifade etmişlerse de;

4857 sayılı Kanun’un 50’nci maddesinde ve Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinde açık bir şekilde, izin ücretinin belirlenmesinde; sosyal yardımların yıllık izin ücreti hesabına dahil edilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

4857 sayılı Kanun’un “Saklı Haklar” başlıklı 45’inci maddesinde; “Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde işçilere tanınan haklara, ücretli izinlere ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin bu Kanunla tanınan haklarına aykırı hükümler konulamaz. Bu hususlarda işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazanılmış haklar saklıdır.” denilmektedir. Bu hükümden yıllık izin ücretlerine sosyal hakların dahil edilebileceği anlamı çıkarılamaz. Şöyle ki işçilere toplu iş sözleşmesi ve ya iş sözleşmeleriyle tanınan hakların saklı hak olarak kabul edilebilmesi için kanun ve yönetmeliklere aykırı olmaması gerekmektedir. Nitekim aynı maddenin ilk cümlesinde toplu iş sözleşmelerine veya iş sözleşmelerine işçilere kanunla tanınan haklara aykırı hüküm konulamayacağı belirtilmiştir. Eğer toplu iş sözleşmeler ve iş sözleşmelerinde istendiği gibi bir düzenleme yapılabilseydi kanun koyucu mevzuatta yıllık izin ücretlerine sosyal yardımların dahil edilemeyeceği şeklinde bir düzenleme yapmazdı. Tüm bu sebeplerle yemek ve yakacak yardımlarının yıllık izin ücretlerine dahil edilmesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Bu itibarla, işçilere ödenen yıllık izin ücretlerinin kapsamına sosyal yardımların da dahil edilmesi sonucu neden olunan kamu zararı tutarı …. TL’nin;

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Özel Kalem Müd.) …. ile Gerçekleştirme Görevlisi (İşçi) ….’a,

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Bel. Başk. Yard.) …. ile Gerçekleştirme Görevlisi (Şef) ….’ye,

ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.