Sayıştay 6. Dairesi 534 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 08.03.2018

• Karar No: 534

• İlam No: 112

• Madde No: 4

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Araç Muayenesi Gecikme Bedeli

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

... Belediyesi envanterinde kayıtlı bulunan bazı motorlu araçların mevzuat gereği yaptırılması zaruri olan araç muayenelerinin vaktinde yaptırılmaması nedeniyle doğan gecikme bedelinin belediye bütçesinden ödendiği görülmüştür.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 34'üncü maddesinde; trafiğe çıkarılacak motorlu araçların teknik şartlara uyup uymadığının ekonomik yapıları da dikkate alınmak suretiyle belirli zamanlarda muayene edilerek tespit edileceği ve motorlu araçların muayenelerinin, yönetmelikte belirtilen süreler içinde yaptırılmasının zorunlu olduğu düzenlenmiş, muayene süresi geçirilen veya sahip değiştirme hali hariç, özel muayene yaptırılması zorunlu olduğu halde yaptırılmamış araçları kullanan sürücülerin, 1 800 000 lira para cezası ile cezalandırılacağı ve bu araçların trafikten men edileceği hüküm altına alınmıştır. Mezkur Kanun’un 35’inci maddesinde ise; “Muayene süresi geçirilen her ay için muayene ücreti, yetki verilen gerçek veya tüzelkişi ya da alt işleticiler tarafından, % 5 fazlası ile tahsil edilir.” denilmektedir.

Bununla birlikte, karayolunda seyreden motorlu ve motorsuz araçların teknik muayenelerini yapacak olan gerçek veya tüzel kişilere ait muayene istasyonları ve bunların açılması, işletilmesi, işletme belgesi ile yetki verilmesi ve muayene istasyonlarında bulunacak makine, araç/gereç, personel ve bunların nitelikleri, işletme, çalışma ve denetlenmelerine dair usul ve esaslar 23.09.2004 tarihli ve 25592 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi Ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir.

Anılan Yönetmeliğin 14’üncü maddesinde muayene süreleri tespit edilerek; hususi otomobiller ile bunların her türlü römorkları ilk üç yaş sonunda ve devamında her iki yılda bir, resmi otomobiller ile bunların her türlü römorkları ilk üç yaş sonunda ve devamında iki yılda bir, lastik tekerlekli traktörler ile bunların her türlü römorkları ilk üç yaş sonunda ve devamında üç yılda bir, iki veya üç tekerlekli araçlar ve bunların her türlü römorkları, ilk üç yaş sonunda ve devamında iki yılda bir, diğer bütün motorlu araçlar ile bunların her türlü römorkları ilk bir yaş sonunda ve devamında yılda bir periyodik muayeneye tabi tutulacağı ifade edilmiştir. Yani hangi aracın ne zaman muayeneye gireceği öngörülebilir olup muayene öncesi gerekli planlamanın yapılması ve muayeneye engel durumlar mevcut ise bu engellerin kaldırılması gerekmektedir. Belediye bünyesinde bulunan araçların muayene işlemlerini gerçekleştiren ilgili müdürlüğün, araçların muayene sürelerini göz önünde bulundurarak muayene öncesi gerekli hazırlık işlemlerini yapması gerekirken bu işlemlerin yapılmaması sonucu araçların muayene geçerlilik süreleri geciktirilerek gecikme bedeli ödenmesine sebep olunmuştur.

Savunmada araçların trafik cezalarının bulunması nedeniyle muayene konusunda gecikme yaşandığı ileri sürülmüş ise de, bu cezaların Emniyet Müdürlüğünden sorgulatılması, varsa trafik cezalarının ödenmesi ve araçların muayeneye uygun hale getirilmesi gerekirdi. Bu nedenle araçlara ait ödenmemiş trafik cezalarının bulunması sebebiyle muayene işlemlerinin geciktiği savunması ı kabul edilebilir bulunmamıştır.

Savunmalarda araçların muayene işlemlerinin gecikmesine sebep olarak gösterilen bir diğer durum ise muayene günlerinin resmi tatile denk gelmesi sebebiyle muayene istasyonlarının kapalı olmasıdır. Bu savunma da kabul edilebilir değildir. Çünkü Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolları Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından en sonuncusu 30.06.2016 tarihinde yayınlanan 66002798 - 225.03 - 48730 sayılı ve ‘Araç Muayeneleri’ konulu Genelgenin “Çalışma gün ve saatleri-Süreler” başlıklı 4’üncü bölümünde; “…5) Motorlu araç trafik belgesinde yazılı muayene geçerlilik süresinin resmi tatil gününe denk gelmesi durumunda, muayene geçerlilik süresi, tatil gününü takip eden ilk iş günü olarak kabul edilir…” denilmektedir. Araç muayene geçerlilik süresinin resmi tatile denk gelmesi durumunda, Genelgede belirtildiği üzere muayene geçerlilik tarihi, tatil gününü takip eden ilk iş günü olarak kabul edilmekte olup bu durum, resmi tatil sebebiyle muayene geçerlilik süresinin geciktirilmesine ilişkin bir savunmayı anlamsız kılmaktadır.

Araçların muayene geçerlilik tarihlerinin geciktirilmesine ilişkin yazılan sorguya sorumlular tarafından getirilen bir diğer açıklama ise araçların muayene tarihinde teknik arızalarının veya kazalarının olması şeklindedir. Oysa ki Yönetmelikte, araçların hangi periyodik aralıklarla muayeneye tabi olacağı belirtilmiş olup bu tarihler göz önünde bulundurularak araçların muayene tarihi öncesinde teknik arızalarının veya kusurlarının giderilerek muayeneye hazır hale getirilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla sorgu konusu yapılan araçlara ilişkin muayenelerde mevzuatın tespit ettiği sürelerin dikkate alınmaması nedeniyle araç muayenelerinin geciktirilmesi ve gecikme bedelinin Belediye bütçesinden ödenmesi sonucu oluşan ve ayrıntısı aşağıda yer alan kamu zararı tablosunda gösterilen … TL kamu zararının; … TL’sinin Harcama Yetkilisi … ile Gerçekleştirme Görevlisi … ’e … TL’sinin Harcama Yetkilisi … ile Gerçekleştirme Görevlisi…’a müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödettirilmesine anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.