Sayıştay 6. Dairesi 530 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 27.02.2018

• Karar No: 530

• İlam No: 130

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yıllık İzin Günlerinde Fiilen Çalışmayan Personele Yemek Ücreti Ödenmesi

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ...Araç Bakım Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından ihale edilen ve … A.Ş. yükleniminde kalan personel hizmet alımı işinde; yıllık izin kullanılan günlerde fiilen çalışmayan personele yemek ücreti ödendiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde yaklaşık maliyet” başlıklı 10’uncu maddesinde;

(1) Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde, personel maliyeti, tarım dışında ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş brüt asgari ücret tutarı ile bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı toplamından az olmamak üzere bulunan maliyetler dikkate alınarak hesaplanır.

(2) (Değişik: 7/6/2014–29023 R.G./ 4.md.) İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek, yol gibi maliyetlerin teklif fiyatına dahil edilmesinin öngörüldüğü hallerde, yukarıda yapılan hesaplamalara; bu maliyetlerin brüt tutarları da eklenir. Ayrıca personele nakdi olarak ödenmesi öngörülen yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ile söz konusu yemek ve yol bedellerinin bir ayda kaç gün üzerinden verileceği idari şartnamede gösterilir.”

denilmektedir.

22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, Kamu İhale Genel Tebliği’nin,

78.9’uncu maddesinde; “İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek ve yol maliyetlerinin istekli tarafından karşılanmasının öngörüldüğü hallerde, bu maliyetlerin brüt tutarları dikkate alınacaktır.”,

78.10’uncu maddesinde; “Nakdi olarak ödenecek brüt yemek ve yol bedeli üzerinden işveren sigorta primi ayrıca hesaplanacak ve yemek bedeli hesaplanırken yemek prim istisna tutarı da dikkate alınacaktır.”,

78.13’üncü maddesinde;

“Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır.

(Ek paragraf:RG-7/6/2014-29023) Bununla birlikte, hafta tatili ve genel tatil günleri dahil 30 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen aylar ile takvim yılına göre 28 veya 29 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen Şubat ayı (artık gün/kıst ay) kapsamında çalışılacak toplam gün sayısı ile bu süre içerisinde yemek ve yol bedeli verilecek gün sayısının, idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilmesi gerekmektedir.”,

hükümleri bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemelere göre; idareler, yol ve yemek bedelinin nakdi olarak ödenmesini öngörürlerse ihalelerin idari şartnamelerinde düzenleme yapmak zorundadırlar. Bu düzenlemede, yemek ve yol yardımının günlük brüt tutarlarına, yardımın ayda kaç gün yapılacağına, ücret bordrosunda gösterileceğine, haftalık çalışılan gün sayısına göre yardımların 22 ya da 26 gün üzerinden yapılacağına dair bilgiler yer alacaktır. Diğer yandan Tebliğ’de, yardımların 22 gün ya da 26 gün üzerinden yapılacağına dair bilgi yoksa maliyet hesaplamalarında 26 günün dikkate alınacağı da kayıt altına alınmıştır.

4857 İş Kanunu’nun “Tatil ücretine girmeyen kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinde;

“Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.”

Aynı Kanun’un “Yıllık izin ücreti” başlıklı 57’nci maddesinde;

“İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.

Bu ücretin hesabında 50 nci madde hükmü uygulanır.”

denilmektedir.

Diğer yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda belirtilen maddelerinde de; sosyal yardımlar için verilen ücretlerin tatil ücretinin hesabında dikkate alınmayacağı ve yıllık izinli olunan günlere ilişkin ücretin hesaplanmasında da söz konusu hükmün geçerli olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla, yemek ve yol bedeli de birer sosyal yardım olduğundan yıllık izin, genel tatil, hafta tatili veya raporlu olma gibi çalışılmayan günlerde ödenmemesi gerekmektedir. Zira Kamu İhale Genel Tebliğindeki yemek ve yol bedellerinin 22 ya da 26 gün üzerinden ödenmesi gerektiğine ilişkin düzenlemenin de İş Kanunu’ndaki hükümler ile paralellik gösterdiği ve yemek ve yol bedelinin personelin iş başında ve işverenin emrinde olduğu günler için fiili çalışma karşılığında verilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere hem personele ödenen yol ve yemek ücretlerinin çalışma karşılığı ödenmesinin gerektiği hem de yüklenici için maliyet teşkil etmeyen tutarlara ilişkin ödeme yapılmaması gerektiği açıktır.

İlişkili ödeme emri belgeleri ve eki diğer belgelerin incelenmesi neticesinde, .... Araç Bakım Onarım Dairesi Başkanlığınca gerçekleştirilen personel hizmet alımı işine ait idari şartnamede yemek bedelinin 26 gün üzerinden ödeneceğinin belirtildiği; ancak, yıllık izin kullanılan günlerin hakediş ödemelerinde dikkate alınmadığı, bahsedilen günlerde de çalışma yapılmış gibi ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Ancak sorumlular savunmalarında oluşan kamu zararının yüklenici firmadan tahsil edildiğini belirtmişler ve tahsilata dair evrak sunmuşlardır.

Bu itibarla, hizmet alımı kapsamında çalıştırılan işçilere yıllık izinli oldukları dönemde mevzuata aykırı olarak yemek ücreti ödenmesi suretiyle oluşan …TL kamu zararının … tarih ve … numaralı muhasebe işlem fişiyle hesap yılından sonra yüklenici firmadan tahsil edilip muhasebeleştirildiği anlaşıldığından konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına oy birliğiyle karar verildi.