Sayıştay 6. Dairesi 511 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Harcırah Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 26.12.2017

• Karar No: 511

• İlam No: 128

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Geçici Görev Yolluğu

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; .................işçi statüsünde çalışmakta olan……….’e memuriyet mahalli içinde geçici görevlendirme yapılmış olmasına rağmen mevzuata aykırı olarak gündelik ödendiği görülmüştür.

02.03.2016 tarih ve 281 sayılı görevlendirme yazısı ile .................işçi statüsünde bulunan…….’ün, ………Belediyesine 07.03.2016 tarihi itibariyle 6 aylık süre ile görevlendirmesi yapılmış, 23.08.2016 tarih ve 838 sayılı olur yazısı ile ilgili personele, 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun ‘Memuriyet Mahalli Dışına Gönderilenlerin Gündeliği’ başlıklı 39’uncu maddesine istinaden her gün için 2/3 oranında gündelik verilmesi kararlaştırılmıştır.

17.03.2015 tarihinde .................ile .................arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin ‘Geçici Görev Yolluğu’ başlıklı 41’inci maddesinde; “Geçici görevle belediye sınırları dışına gönderilen işçilere devlet bütçe ve harcırah kanunu hükümlerine göre ödeme yapılır…” denilmektedir.

6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinde Büyükşehir Belediyelerinin olduğu illerde memuriyet mahalli şu şekilde tanımlanmıştır;

“g. (Değişik: 10/9/2014 - 6552/89 md.) Memuriyet mahalli: … büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri;

…

İfade eder.”

27.11.2014 tarih ve 29188 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 39 seri no.lu Harcırah Kanunu Genel Tebliğinde de;

“…Böylece büyükşehir olan illerde; ilçe sınırları içinde ilçe belediye merkezi ile yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler memuriyet mahalli olarak kabul edilmiş, aynı ilçe sınırları içinde belediye merkezi ile yerleşim özellikleri itibarıyla bütünlük arz etmeyen yerler ise memuriyet mahalli dışı kabul edilerek harcırah ödenmesi imkanı getirilmiş, ayrıca ilçe belediyelerinin yerleşim yerlerinin birbirlerine yakınlaşması hatta birbirleri ile sınır oluşturacak şekilde iç içe girmesi nedeniyle ilçe sınırları dışına çıkmakla birlikte birinci fıkrada belirtilen yerler ile bütünlük arz eden ve aralarında yerleşim özellikleri bakımından ayrım bulunmayan yerler de memuriyet mahalli olarak kabul edilmiştir.

Bu nedenle; 30/3/2014 tarihinden sonra yapılan görevlendirmelere ilişkin olarak, idarelerce yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile bu yerlerin devamı niteliğinde olan yerlerin belirlenmesinde; yerleşim özellikleri bakımından konut, işyeri, meydan, okul, kamu binaları gibi resmi ve özel bütün yapıların topluca bulunduğu ve insanların yerleşmek amacıyla bir arada yaşadığı aralarında boşluk bulunmayan yerler ile bu bütünlüğün kesintisiz olarak devam ettiği yerlerin dikkate alınması ayrıca bu yerlerin dışında kalmakla birlikte kurumlarınca sağlanan servis araçları veya bu mahiyetteki taşıt araçları ile ulaşım sağlanan (her gün gidiş dönüş olmak üzere) yerlerin de memuriyet mahalli olarak belirlenmesi gerekmektedir.”

denilmektedir.

6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun anılan maddesinde belirtilen tanım ve anılan Tebliğ’de yer alan açıklamalar değerlendirildiğinde, .................işçi statüsünde çalışmakta olan……….’ün …….Belediyesine yapılan geçici görevlendirmesinin memuriyet mahalli dışına yapılan bir görevlendirme olmadığı ve dolayısıyla 2/3 oranında gündelik verilmesinin mevzuata uygun bulunmadığı görülmektedir. Kaldı ki sorgu konusu durumda …….Belediyesi ilgili kişinin hizmetine ihtiyaç duyulduğu ve bu sebeple geçici olarak görevlendirilmesi gerektiği hususunda .................talep yazmıştır. Harcırah Kanunu’nun ‘Harcırahın sureti tediyesi’ başlıklı 57’nci maddesinde; “Harcırah hizmetin taallük ettiği kurum bütçesinden ödenir…” denilerek hizmetin ilgili bulunduğu kurum bütçesinden harcırahın ödeneceği hükme bağlandığından somut durumda görevlendirme memuriyet mahalli dışına yapılmış olsaydı bile harcırahın … Büyükşehir Belediyesi bütçesinden ödenmesi gerekirdi.

Bu itibarla, .................işçi statüsünde çalışmakta olan…….’e …….geçici olarak görevlendirilmesi nedeniyle 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun ‘Memuriyet Mahalli Dışına Gönderilenlerin Gündeliği’ başlıklı 39’uncu maddesine istinaden her gün için 2/3 oranında gündelik verilmesi mevzuata aykırı bulunduğundan sorgu konusu …..TL’nin ……..ve………’ya müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy;

Üye ……..ve Üye………’un karşı oy gerekçeleri:

6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 3/g maddesinde memuriyet mahalli; “Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri” şeklinde tanımlanmıştır.

Bu tanıma göre büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde görev yapan memur ve hizmetliler için il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla;

• Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler,

• İlçe belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller,

• Kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler,

memuriyet mahalli olarak belirlenmiştir.

Ancak, bazı belediyelerin büyükşehir belediyesine dönüştürülmesinden sonra yukarıdaki tanımdan hareketle memuriyet mahalli dışına görevlendirilenlere harcırah ödenmesinde bazı problemlerle karşılaşılması üzerine 39 sayılı Harcırah Genel Tebliği Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanarak “memuriyet mahalli” tanımından kaynaklanan ve uygulamada yaşanılan sorunlara çözüm üretilmek istenmiştir.

Bu bağlamda anılan Genel Tebliğ de “… Böylece büyükşehir olan illerde; ilçe sınırları içinde ilçe belediye merkezi ile yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler memuriyet mahalli olarak kabul edilmiş, aynı ilçe sınırları içinde belediye merkezi ile yerleşim özellikleri itibarıyla bütünlük arz etmeyen yerler ise memuriyet mahalli dışı kabul edilerek harcırah ödenmesi imkanı getirilmiş, ayrıca ilçe belediyelerinin yerleşim yerlerinin birbirlerine yakınlaşması hatta birbirleri ile sınır oluşturacak şekilde iç içe girmesi nedeniyle ilçe sınırları dışına çıkmakla birlikte birinci fıkrada belirtilen yerler ile bütünlük arz eden ve aralarında yerleşim özellikleri bakımından ayrım bulunmayan yerler de memuriyet mahalli olarak kabul edilmiştir.

Bu nedenle; 30/3/2014 tarihinden sonra yapılan görevlendirmelere ilişkin olarak, idarelerce yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile bu yerlerin devamı niteliğinde olan yerlerin belirlenmesinde; yerleşim özellikleri bakımından konut, işyeri, meydan, okul, kamu binaları gibi resmi ve özel bütün yapıların topluca bulunduğu ve insanların yerleşmek amacıyla bir arada yaşadığı aralarında boşluk bulunmayan yerler ile bu bütünlüğün kesintisiz olarak devam ettiği yerlerin dikkate alınması ayrıca bu yerlerin dışında kalmakla birlikte kurumlarınca sağlanan servis araçları veya bu mahiyetteki taşıt araçları ile ulaşım sağlanan (her gün gidiş dönüş olmak üzere) yerlerin de memuriyet mahalli olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Buna göre idareler harcırah verilmesi veya verilmemesini icap ettirecek olan çeşitli illere ait uygulama örneklerini de göz önünde bulundurarak yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda uygulamalarına devam edecekler, ihtiyaç duyulması halinde o il genelinde farklı uygulamaların önüne geçilebilmesi amacıyla defterdarlıklardan yol gösterici mahiyette görüş alacaklardır…….

Örnek 1. Ankara’nın Çankaya İlçesinin İlker Mahallesinde görev yapan memura; Yenimahalle İlçesinin Ostim Mahallesinde bir yerde görevlendirilmesi halinde bu yerin yerleşim özellikleri bakımından İlker mahallesi ile bütünlük arz etmesi ve bu yerin devamı niteliğinde olması nedeniyle kendisine harcırah ödenmemesi, aynı memurun yerleşim özellikleri bakımından İlker Mahallesi ile bütünlük arz etmeyen Yenimahalle İlçesinin Karacakaya Mahallesinde bir yerde görevlendirilmesi halinde ise harcırah ödenmesi,

B) Aynı ilçe içerisinde görevlendirme yapılması:

Örnek 1. Ankara’nın Altındağ İlçesinin Aydınlıkevler Mahallesinde görev yapan memura; yine Altındağ İlçesinde Siteler, Karapürçek gibi yerleşim özellikleri bakımından Aydınlıkevler Mahallesi ile bütünlük arz eden bir yerde görevlendirilmesi halinde bu yerin memuriyet mahalli kapsamı içerisinde kalması nedeniyle harcırah ödenmemesi, aynı memurun Kavaklı, Peçenek gibi yerleşim özellikleri bakımından Aydınlıkevler Mahallesi ile bütünlük arz etmeyen bir yerde görevlendirilmesi halinde ise harcırah ödenmesi,…” denilmektedir.

39 sayılı Harcırah Genel Tebliğinde yer alan açıklamalar ve özellikle de tebliğde verilen örneklerden hareketle … ilçesi yerleşim özellikleri bakımından görevlendirilen mahal ile bütünlük arz etmemektedir. Bu nedenle ilgilinin harcırahının ödenmesinde mevzuata aykırı bir husus olmadığından, konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerektiği düşüncesi ile çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.