Sayıştay 6. Dairesi 51 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 28.01.2014

• Karar No: 51

• İlam No: 87

• Madde No: 9

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2012

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Spor kulübüne nakdi yardım yapılması

… Belediyesi tarafından … Kulübü’ne nakdi yardım yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

5393 sayılı Belediye Kanununun 14’üncü maddesinin (b) bendinde, belediyenin mahalli müşterek olmak şartıyla gerektiğinde, öğrencilere, amatör spor kulüplerine malzeme verebileceği ve gerekli desteği sağlayacağı, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenleyebileceği, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebileceği hükme bağlanmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29’uncu maddesinde, ‘‘Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.

Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.’’denilmektedir.

Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmeliğin 4’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının (c) bendinde, bu Yönetmelikte geçen yardım kavramının, idare bütçelerinden teşekküllere yapılacak nakdi yardımı ifade ettiği belirtildikten sonra 5’inci maddesinde yardım yapılabilme şartları açıklanmış ve Yönetmeliğin bu maddesinde, idare bütçesine bu amaçla ödenek tefrik edilmiş olması ve teşekkülün, yardım yapacak idarenin görev alanına giren konularda faaliyet göstermesi şartıyla yardım yapılabileceği hükme bağlanmıştır.

Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce 08/07/2005 tarih ve 25869 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gençlik ve Spor Kulüpleri Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde;

“Bu Yönetmelikte geçen;

…

Spor kulübü: Spor faaliyetlerinde bulunmak amacıyla kurularak Genel Müdürlüğe kayıt ve tescilini yaptıran dernekleri,

…”

“Gençlik faaliyeti türü ve spor dalı seçimi” başlıklı 25’inci maddesinde;

“Kulüpler diledikleri gençlik faaliyeti türü veya spor dalında faaliyet gösterebilirler. Dernek ve kulüpler faaliyet gösterecekleri gençlik faaliyeti türünü veya spor dalını tescil esnasında taahhüt etmek zorundadırlar.

…”

Türkiye Futbol Federasyonu tarafından 10.06.2009 tarihinde resmi internet sitesinde yayımlanan “Profesyonel Futbolcuların Statüsü Ve Transferleri Talimatı”nın “Tanımlar” başlıklı 2’inci maddesinde ise;

“Bu talimattaki;

…

b) Kulüp: futbol dalında faaliyeti bulunan mevzuata uygun olarak kurulmuş ve TFF tarafından tescil edilmiş dernek veya şirketleri,

…

k) Profesyonel takım: profesyonel liglere tescil edilen kulüplerin, bu liglere katılan takımlarını,

ifade eder.”

denilmektedir.

Buna göre, belediyelerinin görevleri arasında gerektiğinde amatör spor kulüplerine malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak da sayılmış olup söz konusu “gerekli destek” ibaresinin kapsamına nakdi yardımların da dahil olduğu, Kanun koyucunun bununla ilgili kısıtlayıcı bir iradesinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bunun dışında, Denetçisince, bahse konu Spor Kulübü bünyesindeki futbol takımının Türkiye Profesyonel Futbol Ligi olan 3. Liginde yer alan profesyonel bir takım olduğu, dolayısıyla da … Spor Kulübünün de profesyonel bir kulüp statüsünde olduğu ve bu kulübe belediye bütçesinden yardım yapılmasının kanunen mümkün olmadığı ileri sürülmektedir. Ancak, … Kulübü, futbol dışında, farklı dallarda amatör spor faaliyeti yürüttüğünden, yukarıda değinilen ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, kendilerini Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı Spor Genel Müdürlüğüne spor kulübü olarak tescil ettiren dernekler, taahhüt ettikleri spor dallarında faaliyet gösterebilmekte olup bunlardan futbol dalında da faaliyet gösterecek olanların ayrıca Türkiye Futbol Federasyonunca da tescil edilmesi gerekmekte, profesyonel liglere tescil edilen kulüplerin bu liglere katılan takımları profesyonel takım niteliğini kazanmaktadır. Amatör spor dallarında faaliyet gösteren bir spor kulübünün aynı zamanda profesyonel spor dallarında da faaliyet göstermesi bu spor kulübünün amatör niteliğini değiştirmemektedir.

Bu itibarla, amatör spor kulüplerine gerekli desteği sağlamak belediyenin görev alanına girdiğinden ve bu amaçla belediye bütçesine ödenek konduğundan, bu ödenekten anılan Spor Kulübüne nakdi yardım yapılmasında anılan mevzuat hükümleri uyarınca ilişilecek husus bulunmadığına,

(Üye …’ın ‘‘5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları”nı belirleyen 14’üncü maddesinin (b) bendinde; “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; …Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebilir.” hükmüne yer verilmiştir. Benzer hüküm 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7/m maddesinde de bulunmaktadır.

Burada sorun, anılan maddede geçen amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapılmasının profesyonel spor kulüplerine de yapılıp yapılmayacağıdır. Bu hususun açıklığa kavuşturulması için Belediye Kanunu ile dernekler ve spor kulüpleriyle ilgili mevzuatta yer alan hükümlerin birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.

3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 20’nci maddesinde, spor kulüplerinin, Dernekler Kanunu’na göre teşekkül edeceği ve tescil ile Beden Terbiyesi ve Spor Teşkilatına dahil olacakları hükme bağlanmıştır.

5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun ”Yardım ve işbirliği” başlıklı 10’uncu maddesinde ise;

“5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, dernekler kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kuruluşları, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî veya nakdî katkı sağlayabilirler.” denilmiştir.

5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları İle İlişkilerine Dair Kanun’un 2’nci maddesinin (g) bendinde; “Kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerinden bu Kanun kapsamındaki dernek ve vakıflara ödenek, yardım veya herhangi bir kaynak aktarılamaz.” hükmü yer almıştır.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde; Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinin (b) bendinde geçen; “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; …Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebilir.” hükmü ile amatör spor kulüplerine nakit yardımını kapsamadığı, belediyelerin, diğer kuruluşlarla ilişkiler çerçevesinde 75’inci maddeye göre ancak, kamu yararına çalışan dernekler, özürlü dernek ve vakıfları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilecekleri ve Dernekler Kanunu’nun 10’uncu maddesine göre de, ortak yürütülen bu projelerde kamu kurum ve kuruluşlarının, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî veya nakdî katkı sağlayabilecekleri bunun dışındaki profesyonel spor kulüplerine nakdi yardım yapmalarının söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

Belediye Kanunu ile getirilen hükümlerin, elverişli ortam ve zemin hazırlama ve ödüllendirme yolu ile yetişen nesli spora teşvik amacını güttüğü, ortak geliştirilecek projeler dışında profesyonel spor kulüplerine doğrudan maddi yardım desteğine cevaz vermediği çok açıktır. 3152 sayılı Kanun uyarınca belediye ve özel idareler üzerinde vesayet yetkisine sahip İçişleri Bakanlığı’nın 30.11.2005 tarih ve B.05.0.MAH.0650002/12851-82884 sayılı görüşünde de mahalli idarelerin profesyonel spor kulüplerine nakdi yardım yapamayacakları zikredilmiştir.

Yukarıda belirtilen hükümler uyarınca, Belediyenin gerek kendi adını taşıyan, gerekse belediye adını taşımayan ve sporcuları lisanslı futbolcu olan ve futbol takımı profesyonel 2. ligde bulunan … Spor Kulübü’nün 5072 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceğinden yapılan yardımların 5393 sayılı Kanunun 14’üncü maddesinin (b) bendine de aykırı olduğundan ilgililer hakkında tazmin kararı verilmesi gerekir.’’ şeklindeki ayrışık görüşüne karşı)

oy çokluğuyla,