Sayıştay 6. Dairesi 505 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 30.11.2017

• Karar No: 505

• İlam No: 73

• Madde No: 22

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

A- Personele Çalışılmayan Günler İçin Yemek ve Yol Bedeli Ödenmesi.

B- Fiyat Farkı Hesaplamalarında Yemek İstisna Tutarının Dikkate Alınmaması.

…. Belediyesi ile … Ltd. Şti. ve ….. Ltd. Şti. Ortak Girişimi arasında 30.12.2015 tarihinde, …. TL bedelle sözleşmesi imzalanan, "2016 Yılı 199 Kişi Temizlik, Teknik, Sağlık ve Büro İşi Hizmet Alımı İşi”nde;

A) Kamu İhale Genel Tebliği’nin;

78.9 uncu maddesinde; “İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek ve yol maliyetlerinin istekli tarafından karşılanmasının öngörüldüğü hallerde, bu maliyetlerin brüt tutarları dikkate alınacaktır.”,

78.10 uncu maddesinde; “ Nakdi olarak ödenecek brüt yemek ve yol bedeli üzerinden işveren sigorta primi ayrıca hesaplanacak ve yemek bedeli hesaplanırken yemek prim istisna tutarı da dikkate alınacaktır.”,

78.13 üncü maddesinde; “Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır.”,

78.14 üncü maddesinde ise; “İdari şartnamelerde ücret ile nakdi olarak ödenecek yemek ve yol gibi giderlerin net olarak ödeneceğine dair düzenleme yapılmayacaktır. İdari şartnamede yer alan bu bedellerin brüt olduğu belirtilmemiş olsa bile bu tutarlar brüt olarak kabul edilecek ve buna göre işlem yapılacaktır.”

hükümleri bulunmaktadır.

İlgili işe ait İdari Şartname’nin 25.3.2 maddesinde; “Yemek ve yol giderleri:

Büro personeline 7,50- TL Brüt yemek ücreti ( KDV hariç )

Mühendise 7,50- TL Brüt yemek ücreti ( KDV hariç )

Veteriner Hekime 7,50- TL Brüt yemek ücreti ( KDV hariç )

Baş. Yönetici Asistanına 7,50- TL Brüt yemek ücreti ( KDV hariç )

Baş. Yard. Yön. Asistanına 7,50- TL Brüt yemek ücreti ( KDV hariç )

Teknisyene 7,50- TL Brüt yemek ücreti ( KDV hariç )

Birim Sorumlusuna 7,50- TL Brüt yemek ücreti ( KDV hariç )

Koordinatöre 7,50- TL Brüt yemek ücreti ( KDV hariç )

Temizlik İşleri Müdürlüğünde çalıştırdığı,

Kent temizlik personeli 8,00- TL Brüt yemek ücreti ( KDV hariç )

Çöp kamyonu şoförüne 8,00- TL Brüt yemek ücreti ( KDV hariç )

Fen İşleri Müdürlüğünde çalıştırdığı,

Usta İşçi 8,00- TL Brüt yemek ücreti ( KDV hariç )

İş Mak. Operatörü 8,00- TL Brüt yemek ücreti ( KDV hariç )

Şoföre 8,00- TL Brüt yemek ücreti ( KDV hariç )

Düz işçilere 8,00- TL Brüt yemek ücreti ( KDV hariç )

Bina içi Temizlik 8,00- TL Brüt yemek ücreti ( KDV hariç )

Tüm Personele çalıştırdığı her gün için 4,50- TL. Brüt yol ücreti ( KDV hariç) vermek zorundadır.

26 Gün Üzerinden Yapılacaktır ” denilmektedir.

Söz konusu işle ilgili personelin bordro ve puantajlarının incelenmesi neticesinde, bordroların sair ödeme kısmında, personelin yıllık izin, ücretli izin veya genel tatil günlerinde çalışmamış olmasına rağmen, bahse konu günlere ait yemek ve yol bedellerinin ödendiği saptanmıştır. İlgili mevzuat ve idari şartname hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, yemek ve yol ücretlerinin personelin iş başında ve işverenin emrinde olduğu günler için fiili çalışma karşılığında ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Başka bir ifadeyle çalışılmayan hafta tatili, ulusal ve genel tatil günleri ile izinli veya raporlu olunan günler için ödeme yapılması mümkün görülmemektedir.

Buna göre, çalışılmayan günler için yükleniciye yemek ve yol gideri ödenmesi sonucu …. TL kamu zararına neden olunmuştur.

Ancak bu kamu zararı tutarı …. TL …… makbuzlarla tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına oy birliğiyle karar verildi.

B) 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “İşçilik Maliyetlerinde Değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde; "(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır." denilmektedir.

29.01.2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren; "Sigorta Primlerinin Hesabına Esas Tutulacak Kazançların Aylık Tutarının Tespitinde Nazara Alınmayacak Olan Yemek Parası ile Çocuk ve Aile Zamlarının Günlük ve Aylık Tutarlarının Tespitine İlişkin Tebliği"n 4 üncü maddesinin "Yemek Paraları" başlıklı (a) bendinde; "506 sayılı Kanunun yukarıda açıklanan madde hükmünün uygulanmasında, sigortalılara yemek parası adı altında yapılan ödemelerin işyerinde veya müştemilatında yemek verilmemesi şartıyla fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak 16 yaşından büyükler için her yıl belirlenen günlük asgari ücretin %6'sının yemek verilecek olan gün sayısı ile çarpılması sonucunda bulunacak miktarının aylık sigorta primine esas kazançların hesaplanmasında dikkate alınmaması, dolayısıyla bu tutardan sigorta primi kesilmemesi, " ifade edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuata göre; iş yerinde veya müştemilatında yemek verilmemesi şartı ile fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak, her yıl belirlenen günlük asgari ücretin yüzde 6’sının yemek verilecek gün sayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutardan aylık sigorta primi kesilmeyecektir. Bahsi geçen "2016 Yılı 199 Kişi Temizlik, Teknik, Sağlık ve Büro İşi Hizmet Alımı"nda ise; işyerinde veya müştemilatında yemek verilmemesine karşın, hakedişler düzenlenirken fiyat farkı, bu istisna tutarı dikkate alınmadan hesaplanmıştır.

İlgili işe ait hakedişler düzenlenirken, ihale tarihi itibarı ile geçerli olan günlük asgari ücret tutarı ile uygulama ayında geçerli olan güncel günlük asgari ücret tutarının yüzde 6'sının, ilgili işin İdari Şartnamesi’nin 25.3.2. maddesinde belirtilen aylık çalışma gün sayısı olan 26 ile çarpımı sonucu bulunacak tutarlardan aylık sigorta priminin kesilmemesi dikkate alınarak, aradaki farkın günlük tutarı bulunmalı ve bulunan bu sonuç uygulama ayında çalışılan toplam gün sayısı ile çarpılarak, hakedişi düzenlenen uygulama ayının fiyat farkı hesabından mahsup edilmelidir.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın "İşçilik Maliyetlerinde Değişiklik" başlıklı 6 ncı maddesinde belirtilen yüklenicinin brüt maliyeti, çalışan personelin SGK prim ödemelerinden mahsup edilecek yemek istisna tutarı açısından düşüş göstermiştir ve yemek istisna tutarı ilgili işin fiyat farkı hesabında dikkate alınmamıştır.

Buna göre, yemek istisna tutarının ödenecek fiyat farkı hesabından mahsup edilmemesi sonucu ….. TL kamu zararına neden olunmuştur.

Ancak bu kamu zararı tutarı …. TL …..makbuzlarla tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına oy birliğiyle karar verildi.