Sayıştay 6. Dairesi 49524 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 6

• Dosya No: 49524

• Tutanak No: 56016

• Tutanak Tarihi: 18.10.2023

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: İş güvenliği uzmanlarına fiilen yapılan çalışmaya göre değil maktu tutarda ödeme yapılması

184 İlam sy Daire Kararının 14’üncü maddesiyle, yargılamaya esas raporda yer alan, Belediye bünyesinde çalışan personelden iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilenlere yapılan ödemelerde kişilerin çalışma saatlerinin dikkate alınmaması ve bu kişilere çalışıp çalışmadığına bakılmaksızın sahip oldukları iş güvenliği uzmanlığı sınıfına göre ödeme yapılması sonucu ... TL kamu zararı oluştuğu iddiası karşısında, İlişilecek Husus Bulunmadığına karar verilmiştir.

Temyiz Dilekçesi

İlişilecek Husus Bulunmadığı hükmünü içeren Daire Kararına karşı Başsavcılık tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Başsavcılığın temyiz başvurusuna esas dilekçede:

Somut uygulamada kamu zararına sebebiyet verdiğinin açık olduğu,

Her ne kadar Daire Kararında; rapor ve ekli belgelerinde iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının sistemde kayıtlı olan çalışına saatlerini gösterir puantaj cetveli gibi sorguda yer alan iddiaları kanıtlayıcı belgelere ilişkin herhangi bir tespite yer verilmediği, dolayısıyla kamu zararının tespitinin somut veriler ile desteklenmediği ifade edilmişse de sorgu ve eki belgelerinde açık bir şekilde yer alan her kişiye ait ayrı ayrı hazırlanan hesaplama tablosundan da görüleceği üzere hesaplamaların kurum personelleri tarafından İSG-KATİP adlı sistemde yer alan bilgiler baz alınarak hazırlandığı ve imzalanarak denetçiye teslim edildiği, Yapılan hesaplama kontrolleri sonrasında hesaplamaların doğru olduğu ve kamu zararı tutarı olarak dikkate alınması gerektiği düşünülerek kamu zararına ilişkin sorgunun düzenlenmesinde dikkate alındığı,

Sonuç olarak ilamda belirtildiğinin aksine rapordaki kamu zararı tutarının somut belgelere dayanılarak hem ödemelere ilişkin belgeleri hazırlayan hem de İSG-KATİP sistemine kayıt işlemlerini gerçekleştiren personelle mutabık kalınarak hesaplandığı,

Ayrıca Daire Kararında "...İsg-Katip adlı sistemin eksikliği nedeniyle sistemin doğru veri girişini yansıtmadığı..."nın ifade edildiği, Ancak bu ifadenin yalnızca savunmalarda yer alan bir iddia olduğu, Sistemin somut olarak doğru veri girişim yansıtmadığının kanıtlanmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, sorumlular tarafından kişilerin bu sistemde kayıtlı olduğu sürelerden daha fazla çalıştığını gösterebilecek herhangi bir belge de sunulmadığı, Ayrıca bilişim sistemleri ihtiyaçlar doğrultusunda hazırlandığı ve geliştirildiği, İSG-KATİP sisteminin de aynı şekilde ihtiyaçlar doğrultusunda ortaya çıkan ve aktif olarak görevli personel tarafından veri girişi yapılan bir sistem olduğu, Sistemin doğru verileri yansıtmadığının ifade edilmesinin, veri girişini yapan personel ile onun işlemlerini denetlemekle görevli olan birim müdürünün sorumluluklarındaki işlemleri tam ve eksiksiz olarak yerine getirmedikleri hakkında bir kanaate ulaşılmasına neden olacağı, Bu durumun bu personel hakkında idari-adli soruşturma açılmasını gerektirdiği, Rapor konusu edilen hususun denetim sırasında tespit edilmesi, sistemdeki verilere ilişkin hazırlanan kamu zararı tutarının ilgili personelle mutabık kalınarak hesaplanması, fiili olarak Yazı İşleri ve Kararlar Daire Başkanı olarak görev yapan ...'in İş-Sağlığı Güvenliği uzmanı olarak sahaya çıkıp görev yapmasının hayatın olağan akışına aykırı olmasının değerlendirilmesi üzerine konunun incelenerek rapor haline getirildiği, Kaldı ki somut uygulamaya konu hususun Sağlık İşleri Müdürü olarak göreve başlayan ... tarafından da Sayıştay denetimleri öncesinde tespit edildiği, Bu bağlamda konu hakkında ödeme yapılıp yapılamayacağı hakkında Hukuk Müşavirliğinden görüş talep edilmiş olduğu,

Kararda "...kişilerin sahip oldukları iş sağlığı ve güvenliği sınıfına göre kişilere ücret ödenmesinin hakkaniyete uygun olduğu, bu gerekçeyle ödemelerin bu şekilde yapıldığı, sistemde kayıtlı olan çalışma saatlerinden daha fazla sürelerle çalışılarak iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yerine getirildiği..." ifadesinin de hukuka aykırılık bulunmaması gerekçeleri arasında sayıldığı, İlamda belirtilen bu ifadenin iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının sadece çalıştıkları saatler için ücret almalarını öngören kanun maddesini geçersiz kıldığı, İlgili mevzuatın 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları" başlıklı 8'iııcı maddesinin yedinci fıkrası olduğu, Buna göre kanunda sorumluların kanunu dikkate almayarak çalışmadıkları saatler için de ücret ödemek için getirdikleri sistemi engellemek amacıyla bir düzenleme yapıldığı, Bu kanun maddesinin şüpheye ve yoruma mahal bırakmayacak şekilde açık olduğu, hatta kanunda ikincil mevzuata dahi ihtiyaç bırakmayacak şekilde hesaplamanın nasıl yapılacağının gösterildiği,

24/10/2017 tarihinde göreve başlayan Sağlık ve Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanı ile 21 02/2018 tarih ve 37131 sayılı olurla Sağlık İşleri Şube Müdürü olarak göreve başlayan ...’ın görevlerine başladıklarında çok kısa bir süre içinde kendilerinden önceki idarecilerin yaptıkları ödemelerin kanuna aykırı olduğunu fark ederek konu hakkında uzman görüşü almak için 27/04/2018 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi 1. Hukuk Müşavirliğinden görüş talep ettiği,

İster başka kamu kurum ve kuruluşunda görevlendirilsin, iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olarak görevlendirilen personele aylık toplam 80 saati geçmemek üzere çalıştıkları her saat başına (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı kadar ilave ödeme üzere yapılacağının kanunda belirtildiği, Ancak ... Büyükşehir Belediyesinde iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olarak çalışan personele çalıştıkları saat başına ilave ödeme yapılmayıp sahip oldukları iş güvenliği sınıfına (A, B, C) göre sabit ödeme yapıldığı, İdare personellerin fiilen kaç saat çalıştıklarına bakmaksızın her ay A sınıfı iş güvenliği uzmanları için 80 saat, B sınıfı iş güvenliği uzmanları için 60 saat ve C sınıfı iş güvenliği uzmanları için 40 saatin (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı kadar ödeme yapıldığı, Yapılan bu uygulamanın aldığı sabit ücretten fazla çalışan iş güvenliği uzmanları için eksik ilave ödemeye neden olurken, kişilerin aldığı ilave sabit ücretin hesaplanmasına esas olan saatin altında çalışan personele de fazla ödeme yapılarak kamu zararına neden olduğu, İdarenin iş güvenliği uzmanı olarak çalıştırdığı personele fiili olarak çalıştıkları saat başına kanunun belirttiği sınırı aşmamak kaydı ile ödeme yapılması gerektiği,

... Büyükşehir Belediyesinde iş sağlığı güvenliği uzmanı olarak çalışan personele çalıştıkları saat başına ilave ödeme yapılmayıp sahip oldukları iş güvenliği sınıfına (A, B, C) göre sabit ödeme yapıldığı,

İş güvenliği uzmanlarının çalışmalarının kaydedildiği İSG-Katip sisteminde iş güvenliği uzmanının o iş yerinde iş güvenliği ile ilgili çalıştığı sürenin gösterildiği, Bu sistem üzerinde bir değerlendirme yapıldığında kendileri için belirlenen saatin altında çalışıldığı, bu sistemin doğru kayıt yapmadığı yönünde bir tutanak veya belge bulunmadığı, her işyeri uzmanına çalıştığı süre için değil görev yaptığı sınıf için sabit ücret ödenmek suretiyle bu kişilere fazla ödeme yapıldığı,

Yapılan bu uygulamanın, aldığı sabit ücretten fazla çalışan iş güvenliği uzmanları için eksik ilave ödemeye neden olurken kişilerin aldığı ilave sabit ücretin hesaplanmasına esas olan saatin altında çalışan personele de fazla ödeme yapılmasına sebep olduğu,

Bu itibarla. Belediye bünyesinde çalışan personelden iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilenlere yapılan ödemelerde iş güvenliği uzmanlarının çalışmalarının kaydedildiği İSG-Katip sisteminde iş güvenliği uzmanının o iş yerinde iş güvenliği ile ilgili çalıştığı süreyi gösterdiği ve bu sistem üzerinde bir değerlendirme yapıldığında kişilerin çalışma saatlerinin dikkate alınmaması ve bu kişilere çalışıp çalışmadığına bakılmaksızın sahip oldukları iş güvenliği uzmanlığı sınıfına göre ödeme yapılması sonucu kamu zararının oluştuğunun değerlendirildiği,

Buna göre, Denetçisi tarafından yapılan temyiz istemi yerinde görülerek. İlanım 14'üııcü maddesinde verilen ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin kararın 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55' inci maddesi gereğince Bozulmasının uygun olacağı,

İfade edilmektedir.

İLGİLİLERİN YANITI

Başsavcılığın temyiz başvurusu üzerine ilgililer tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Duruşmaya Kamu İdaresi (Belediye) adına I.Hukuk Müşaviri Av.... katılmıştır. Av.... tarafından ilgililerin savunmalarında yer alan hususların aynen geçerli olduğu ifade edilerek ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki Daire Kararının Tasdiki talep edilmiştir.

Duruşma sırasında Sayıştay Savcısı tarafından yazılı mütalaanın geçerli olduğu ifade edilmiştir.

Duruşmaya Kamu İdaresi (Belediye) adına katılan I.Hukuk Müşaviri Av.... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

184 İlam sy Daire Kararının 14’üncü maddesiyle, yargılamaya esas raporda yer alan, Belediye bünyesinde çalışan personelden iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilenlere yapılan ödemelerde kişilerin çalışma saatlerinin dikkate alınmaması ve bu kişilere çalışıp çalışmadığına bakılmaksızın sahip oldukları iş güvenliği uzmanlığı sınıfına göre ödeme yapılması sonucu ... TL kamu zararı oluştuğu iddiası karşısında, İlişilecek Husus Bulunmadığına karar verilmiştir.

Esas yönünden inceleme

Somut uygulama

Belediyede iş güvenliği uzmanı olarak çalışan personele yapılan ödemelerde ilgili kişilerin çalışma saatleri dikkate alınmadan bu kişilerin görev yaptıkları iş güvenliği sınıfına göre üst sınırdan sabit ödeme yapılmıştır. Yani iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarına fiilen kaç saat çalıştıklarına bakmaksızın her ay A sınıfı iş güvenliği uzmanları için 80 saat, B sınıfı iş güvenliği uzmanları için 60 saat ve C sınıfı iş güvenliği uzmanları için 40 saatin (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı kadar ödeme yapılmıştır. İSG-Katip sisteminden alınan fiilen çalışma sürelerinin ise, sabit ödemelerin yapılmasında esas alınan çalışma saatlerinden daha az olduğu tespit edilmiştir.

Mevzuat

30.06.2012 gün ve 28339 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun “İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları” başlıklı 8’inci maddesinin yedinci fıkrasında: “Kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırılan işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı olma niteliğini haiz personel, gerekli belgeye sahip olmaları şartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek çalışmakta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilecek personele, görev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme, hizmet alan kurum tarafından yapılır. Bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu durumdaki görevlendirmeye ilişkin ilave ödemelerde, günlük mesai saatlerine bağlı kalmak kaydıyla, aylık toplam seksen saatten fazla olan görevlendirmeler dikkate alınmaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

5018 sayılı Kanunun “Kamu zararı” kenar başlıklı 71’inci maddesinin ikinci fıkrasının g-bendinde “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” kamu zararının tespitinde esas alınan haller arasında sayılmıştır.

Değerlendirme

Mevzuata göre, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan iş güvenliği uzmanı niteliğini haiz personel, gerekli belgeye sahip olmaları şartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek çalışmakta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir. Bu görevlendirmelerde, günlük mesai saatlerine bağlı kalınmak kaydıyla aylık seksen saate kadar olan çalışmalarda, görev yapılan her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme yapılır. Ödemelerde, aylık toplam seksen saatten fazla olan görevlendirmeler dikkate alınmaz.

Daire Kararında:

• İSG-Katip sisteminin eksikliği nedeniyle sistemin doğru veri girişini yansıtmadığı, sistemde kayıtlı olan çalışma saatlerinden daha fazla sürelerle çalışılarak iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yerine getirildiği,

• Ayrıca yargılamaya esas rapor ve eki belgelerde sistemde kayıtlı olan çalışma saatlerinden daha az sürelerle çalışılarak iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yerine getirildiğine ilişkin puantaj cetveli gibi kanıtlayıcı belgeler bulunmadığı,

• Kamu zararı tespitinin somut veriler ile desteklenmediği,

Gerekçeleriyle İlişilecek Husus Bulunmadığına karar verilmiştir.

Daire Kararında kamu zararının tespit ve hesabının somut veriler ile desteklenmediği ifade edilmişse de, İSG-KATİP sisteminde yer alan kayıtlar esas alınarak kamu zararı tespiti ve hesaplanması yapılmıştır. Ayrıca Daire Kararında "...İsg-Katip adlı sistemin eksikliği nedeniyle sistemin doğru veri girişini yansıtmadığı..." ifade edilmişse de, resmi olarak faaliyet gösteren İSG-KATİP sisteminin gerçek durumu yansıttığı karine olacaktır. İlgililerin savunmalarında yer alan aksi yöndeki iddia ise herhangi bir bilgi ve belgeyle ispatlanmamıştır. Bu durumda İSG-KATİP sisteminin gerçek durumu yansıttığının kabulü gerekir.

24.10.2017 tarihinde göreve başlayan Sağlık ve Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanı ile 21.02.2018 tarih ve 37131 sayılı olurla göreve başlayan Sağlık İşleri Şube Müdürünün, kendilerinden önceki idarecilerin yaptıkları ödemelerin kanuna aykırı olduğunu fark ederek konu hakkında uzman görüşü almak için 27.04.2018 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi 1. Hukuk Müşavirliğinden görüş talep etmesi de Daire Kararına konu somut uygulamanın fiilen mevcut olduğunu teyit etmektedir. Zira bahsi geçen görüş talebinin konusu, Sayıştay Daire Kararına konu olan somut uygulamadır.

Ayrıca fiili olarak yazı işleri ve kararlar daire başkanı olarak görev yapan personelin iş-sağlığı güvenliği uzmanı olarak sahaya çıkıp görev yapması beklenmez. İlgililer bu konuda Başsavcılık iddiasına savunma/yanıt vermemiştir.

Daire Kararında yer alan "...kişilerin sahip oldukları iş sağlığı ve güvenliği sınıfına göre kişilere ücret ödenmesinin hakkaniyete uygun olduğu ..." gerekçesi 6331 sayılı Kanunun 8’inci maddesinin yedinci fıkrasına aykırıdır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen gerekçelerle, somut uygulamada mevcut hukuka aykırılık sonucunda kamu zararı oluştuğu anlaşılmıştır.

BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçelerle Başsavcılık talebinin kabul edilmesine, ilişilecek husus bulunmadığı hükmünü içeren 752 Karar-184 İlam sayılı Daire Kararının 14’üncü maddesinin BOZULARAK, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine (Temyiz Kurulu ve ….Daire Başkanı ..., üyeler ..., ..., ..., ..., ...’in aşağıda yer alan karşı oy gerekçelerine karşı), oy çokluğuyla,

Karar verildiği 18.10.2023 tarih ve 56016 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Karşı oy gerekçesi

Temyiz Kurulu ve ….Daire Başkanı ..., üyeler ..., ..., ..., ..., ...’in karşı oy gerekçesi

Somut uygulamanın esas yönünden incelenmesinde, Daire Kararının gerekçesinde yer alan tespit fiili duruma uygundur ve mevzuatın somut uygulamaya uygulanması mevzuata uygundur.

Daire Kararında yer alan gerekçelerle somut uygulamada hukuka aykırılık bulunmadığından, ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki Daire Kararının Tasdiki gerekir.)