Sayıştay 6. Dairesi 49518 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 6

• Dosya No: 49518

• Tutanak No: 56022

• Tutanak Tarihi: 18.10.2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Büyükşehir belediyesinde unvansız daire başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmemesi ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin daire başkanı kadro unvanı oluşturularak bu kadroya atama yapılması (Yani fiiliyatta mevcut olmayan bir daire başkanlığında daire başkanı kadrosuna atama yapılması)

1. 184 İlam sy Daire Kararının 34. A maddesiyle, yargılamaya esas raporda yer alan, . . . Büyükşehir Belediyesinde unvansız daire başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmemesi ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak . . . ’nın mevzuata aykırı olarak daire başkanı kadrosuna atanması sonucu . . . TL kamu zararı oluştuğu iddiası karşısında, İlişilecek Husus Bulunmadığına karar verilmiştir.

Temyiz Dilekçesi

İlişilecek Husus Bulunmadığı hükmünü içeren Daire Kararına karşı Başsavcılık tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Başsavcılığın temyiz başvurusuna esas dilekçede özetle:

Şube müdürü olarak görev yapan ...’nın ...2017 gün 1031 sayılı onay ile şube müdürlüğü kadrosundan 1'inci dereceli "Unvansız Daire Başkanı" kadrosuna atandığı, Atama (görevlendirme) onayında eski görev unvanı özel kalem müdürü, yeni görev unvanı özel kalem müdürü olarak belirtildiği, Atama yapılan kadro norm kadroya uygun olmadığı, Adı geçen kişinin Daire Başkanlığı görevini de fiilen yapmadığı,

Bu kişinin atandığı unvansız daire başkanlığı kadrosuna ait görev tanımının olmadığı, bu daire başkanlığına bağlı bir harcama birimi oluşturulmadığı dikkate alındığında Yönetmeliğe aykırı olarak yapılan atamaların daha fazla ücret verme dışında bir amacının olmadığı sonucuna varıldığı,

Yukarıda yapılan açıklamalara göre, somut uygulamada hukuka aykırılık sonucu kamu zararı oluştuğundan Daire Kararının 34.A maddesinde verilen ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin kararın bozulmasının uygun olacağı,

İfade edilmektedir.

İLGİLİLERİN YANITI

Başsavcılığın temyiz başvurusu üzerine ilgililer tarafından cevap verilmemiştir.

Duruşmaya Kamu İdaresi (Belediye) adına I.Hukuk Müşaviri Av.... katılmıştır. Av.... tarafından ilgililerin savunmalarında yer alan hususların aynen geçerli olduğu ifade edilerek ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki Daire Kararının Tasdiki talep edilmiştir.

Duruşma sırasında Sayıştay Savcısı tarafından yazılı mütalaanın geçerli olduğu ifade edilmiştir.

Duruşmaya Kamu İdaresi (Belediye) adına katılan I.Hukuk Müşaviri Av.... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

184 İlam sy Daire Kararının 34.A maddesiyle, yargılamaya esas raporda yer alan, ... Büyükşehir Belediyesinde unvansız daire başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmemesi ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ...’nın mevzuata aykırı olarak daire başkanı kadrosuna atanması sonucu ... TL kamu zararı oluştuğu iddiası karşısında, İlişilecek Husus Bulunmadığına karar verilmiştir.

Esas yönünden inceleme

Daire Kararında; savunmalarda söz konusu Daire Başkanlığı görevi için bütçe açıldığının ifade edildiği, ayrıca anılan kişinin harcama yetkilisi sıfatıyla birçok ödeme emri belgesini imzaladığı, söz konusu eksikliklerin usul açısından mevcut olduğu anlaşılmakla birlikte atamaya ilişkin tüm işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi sebebiyle sadece bu eksikliklerden ötürü kamu zararına hükmedilmesinin mümkün olmadığı, somut olayda 5018 sayılı Kanunun anılan maddesinde belirtilen esaslar muvacehesinde oluşmuş kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması gibi bir halin varlığından söz etmenin mümkün olmadığı gerekçeleriyle ilişilecek husus bulunmadığına hükmedilmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgelerde görüldüğü üzere, Belediyede 29 adet harcama birimi mevcuttur. Daire Kararında esas alınan söz konusu Daire Başkanlığı görevi için bütçe açıldığının ifade edilmesi gerekçesi gerçek durumu yansıtmamaktadır; Bu daire başkanlığının 2018 yılında bütçesi olmamıştır. Adı geçen kişinin harcama yetkilisi sıfatıyla birçok ödeme emri belgesini imzalaması Daire Başkanlığı nedeniyle değil, özel kalem müdürlüğüne bakması nedeniyledir. Daire Kararında belirtildiği gibi daire başkanlığına bağlı harcama yetkilisi olarak ödeme emri belgelerine imza atmadığı belgelerin incelenmesi neticesinde görülmektedir.

Daire Kararında belirtilen "söz konusu eksikliklerin usul açısından mevcut olduğu anlaşılmakla birlikte atamaya ilişkin tüm işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi" gerekçesi fiili gerçekliğe ve mevzuata uygun değildir. Atamaya ilişkin işlemler ve atamanın amacı mevzuata uygun değildir; Atama işlemindeki hukuka aykırılık sadece usul eksikliği değildir.

Unvansız Daire Başkanlığına İlişkin Genel Açıklama

Anayasanın 128'inci maddesinde, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin, genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği ve memurların nitelik, atanma, ödev, yetki, hak ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiş, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda da memurların hizmet şartları, nitelikleri, hak ve yükümlülükleri ile parasal ve özlük hakları objektif kurallara bağlanarak hukuki statüleri belirlenmiştir. Bu bağlamda, Devlet personel rejimi ve bunun hukuki öznesi olan memurluk, statü hukukuna dayanılmakta, kadro da bu hukukun ayrılmaz parçasını oluşturmaktadır. 657 sayılı Kanunun 33'üncü maddesi ile kanun koyucu, her kurumda çalıştırılacak personelin tamamı için görev yerlerinin belirtilerek kadro tespiti zorunluluğunu getirmiş, kadrosuz memur çalıştırılmayacağını kurala bağlamıştır. Yasada hizmetin önemi, hizmet yerinin özellikleri ve yoğunluğu gibi kriterler esas alınmak suretiyle personel kadrolarının tespit edilmesi ve bu hizmetleri göreceklerin kendi sınıfları içindeki derece durumlarına uygun olmak kaydıyla o kadronun aylığını almaları amaçlanmıştır. Kadro, memurun çalıştığı belli bir görev yerini ifade etmekte, memurun yapacağı iş onun kadrosu ile ilişkili bulunmaktadır.

657 sayılı Kanunun 147'nci maddesinin gerekçesinde, aylık tabirinin, ister esas görev, ister vekâlet görevi, ister ise ikinci görev şeklinde olsun, işgal edilen bir kadro karşılığında ay itibarıyla ödenen parayı ifade ettiği açıkça belirtilmiştir. Anılan Kanunun 33'üncü maddesinde ise, kadrosuz memur çalıştırılamayacağının hükme bağlandığı, ek göstergeden yararlanabilmek için cetvellerde karşılığı gösterilen kadroların birine atanmış ve bu görevi fiilen ifa ediyor olma şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği, yine Kanunun 147'nci maddesinde aylığın hizmetlerin karşılığında kadroya dayanılarak ay itibarıyla ödenen parayı ifade ettiği belirtilmiştir.

22.02.2007 gün ve 26442 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin "Belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri kadro unvanları" başlıklı 7'nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde "(I) Sayılı Liste: Diğer Daire Başkanları (Büyükşehir Belediyeleri) Kadro Unvanları" olarak tespit edilmiştir. Aynı Yönetmeliğin "Kadroların tespiti" başlıklı 9'uncu maddesinin birinci fıkrasında: "Bu Yönetmeliğe ekli cetvellerde cilt gruplar için unvan ve sayı itibarıyla tespit edilenler dışında kadro kullanılamaz." ve ikinci fıkrasında: "Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvellerinde belirtilen birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları ile Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I), (II) ve (ili) sayılı listelerde belirtilen unvanlar kullanılarak idari birimler oluşturulur. İdari birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde yer alan 2975 unvan kodlu "Daire Başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir." denilmiştir.

... Büyükşehir Belediyesi A2 grubunda yer almaktadır. Norm kadroda 9 adet Daire Başkanlığının zorunlu olarak ihdas edileceği, seçimli olarak ise 20 adet Diğer Daire Başkanlığının (I) sayılı listeden seçilebileceği Yönetmelikte belirtilmiştir. (I) sayılı listede yer alan 39 adet unvanlı (Dış İlişkiler Dairesi Başkanı. Ulaşım Dairesi Başkanı gibi) daire başkanı arasından seçim yapma imkânı getirilmiştir. ... Büyükşehir Belediyesi de bu listeden seçim yaparak unvanlı daire başkanlıkları oluşturmuştur.

5393 sayılı Belediye Kanununun 63'üncü maddesinde: "Belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir." denilerek harcama yetkilisinin tanımı yapılmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun "Harcama yetkisi ve yetkilisi" başlıklı 31'inci maddesinde: "Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir." hükmü yer almaktadır.

5018 sayılı Kanuna istinaden çıkarılmış olan 1 seri numaralı Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğde harcama yetkililerinin belirlenmesi konusunda: "5018 sayılı Kanunun 5486 sayılı Kanunla değişik 81 inci maddesinin birinci fıkrasında bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olarak belirlenmiştir. Bu hüküm uyarınca bütçe sınıflandırması harcama yetkilisini belirleyen temel unsur olmaktadır." denilerek harcama yetkisinin kim tarafından kullanılacağı açıkça belirtilmiştir.

Belediye Meclisince 7 adet "daire başkanı" unvanlı kadro ihdas edilmiştir. İhdas edilen 7 adet unvansız Daire Başkanlığı kadrolarından birinin 2012 diğerlerinin ise 2015 yılında Belediye Meclisince ihdas edildiği anlaşılmıştır. Norm Kadro Yönetmeliğinde: "İdari birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz. Ek-8 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli idare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde ver alan 2975 unvan kodlu "Daire Başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı avrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir." denilmiştir. Bu düzenlemeye göre "daire başkanı" kadrosu ihdas edilmesi durumunda ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir. İhdas edilen 7 adet "daire başkanı" kadrosundan 3'ü boş olarak tutulmaktadır. Yani bu kadrolarla ilgili bu hizmet söz konusu değildir. Bir kadroya ihtiyaç duyulduğunda Meclis tarafından kadro ihdası mümkündür. İhdas edilen 7 adet "Daire Başkanı" kadrosundan 4'üne atamalar yapılmıştır. Bu kişilerin atandıkları unvansız daire başkanlığı kadrosuna ait görev tanımının olmadığı, harcama birimi oluşturulmadığı dikkate alındığında Yönetmeliğe aykırı olarak yapılan atamaların atanan kişilere daha fazla ücret verme dışında bir amacının olmadığı anlaşılmıştır.

Bunlardan Daire Kararının 34.A maddesine konu olan, ...’nın atanmasıdır. ... unvansız daire başkanlığına atanmadan önce özel kalem müdürüdür. ... unvansız Daire Başkanlığına atandıktan sonra yeni durumda da görev unvanı özel kalem müdürü olarak yer kalmıştır. Zaten fiilen de özel kalem müdürlüğü görevini yaptığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak mevzuata göre, yapılmayan/bulunmayan daire başkanlığına ait kadronun hakları ödenemez.

Somut uygulamanın incelenmesi Büyükşehir Belediyesinde unvansız daire başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ...'nın mevzuata aykırı olarak atamasının yapılarak ödemede bulunulması ile Daire Başkanlığı öncesinde atandığı şube müdürlüğü atamasının hatalı olup olmadığına ilişkindir.

Daire Başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ...'nın mevzuata aykırı olarak atamasının kamu yararı amacı taşımadığı; yalnızca adı geçen kişiye fazla maaş ödenmesi amacıyla böyle bir atamanın yapıldığı anlaşılmaktadır.

Yeniden ifade etmek gerekirse, özetle: Unvansız "daire başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda, ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanının belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir. Somut uygulamada, adı kişinin atandığı unvansız Daire Başkanlığı kadrosuna ait görev tanımının olmadığı, harcama birimi oluşturulmadığı anlaşılmıştır. Buna ilave olarak, şube müdürü olarak görev yapan ... ...2017 gün 1031 sayılı onay ile şube müdürlüğü kadrosundan 1'inci dereceli "unvansız daire başkanı" kadrosuna atanmıştır. Atama (görevlendirme) onayında eski görev unvanı özel kalem müdürü, yeni görev unvanı özel kalem müdürü olarak yazılmaktadır. Atama yapılan kadronun norm kadroya uygun olmadığı ve adı geçen kişinin daire başkanlığı görevini de yapmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, yapılan bu atama işleminde, hukuka aykırı olarak, adı geçen kişiye fazla maaş ödenmesinin amaçlandığı anlaşılmıştır.

Buna göre, somut uygulamada 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararı oluştuğu anlaşılmıştır.

BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçelerle Başsavcılık talebinin kabul edilmesine, ilişilecek husus bulunmadığı hükmünü içeren 752 Karar-184 İlam sayılı Daire Kararının 34.A maddesinin BOZULARAK, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine (Temyiz Kurulu ve ….Daire Başkanı ..., üyeler ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’in aşağıda yer alan karşı oy gerekçelerine karşı), oy çokluğuyla,

Karar verildiği 18.10.2023 tarih ve 56022 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Karşı oy gerekçesi

Temyiz Kurulu ve ….Daire Başkanı ..., üyeler ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’in karşı oy gerekçesi

Somut uygulamanın esas yönünden incelenmesinde, Daire Kararının gerekçesinde mevzuatın somut uygulamaya uygulanması mevzuata uygundur.

Daire Kararında yer alan gerekçelerle somut uygulamada hukuka aykırılık bulunmaması dolayısıyla kamu zararı oluşmadığından, ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki Daire Kararının Tasdiki gerekir.)

Konu: Belediyede zabıta müdürü ve ardından şube müdürü kadrosuna mevzuata aykırı olarak atama yapılması.

2. 184 İlam sy Daire Kararının 34. B maddesiyle, yargılamaya esas raporda yer alan, . . . ’nın şube müdürlüğüne atanmasının hatalı olması sonucu . . . TL kamu zararı oluştuğu iddiası karşısında, İlişilecek Husus Bulunmadığına karar verilmiştir.

Temyiz Dilekçesi

İlişilecek Husus Bulunmadığı hükmünü içeren Daire Kararına karşı Başsavcılık tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Başsavcılığın temyiz başvurusuna esas dilekçede özetle:

...’nın hizmet dökümünün incelenmesi neticesinde: Adı geçen kişinin ...2001 tarihinde ... Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünden mezun olduğu, ...2013 tarihinde Bakanlıktan izin alınarak özel kalem müdürlüğüne atanan ...’nın ...2013 tarihinde Bilgisayar İşletmeni kadrosuna, ...2013 tarihinde ... Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne, ...2013 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı Şube Müdürlüğüne, ...2017 tarihinde Unvansız Daire Başkanlığına atandığının görüldüğü,

Zabıta müdürü olarak atanacakların:

• 657 sayılı Kanun'un 68.B maddesindeki şartları taşıması,

• En az dört yıllık üniversite mezunu olması,

• Zabıta veya itfaiye teşkilatında en az iki yıl hizmetinin bulunması,

Gerektiği,

Zabıta Yönetmeliği hükümleri ile hizmet dökümünde yer alan bilgilere göre ...’nın zabıta müdürlüğüne atanına şartlarını taşımadığı, ... ...2013 tarihinde ... Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne atandığında "en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması" şartını sağlamadığından dolayı ...2013 tarihinde ... Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne yapılan atamasının hukuka aykırı olduğu,

Zabıta Yönetmeliğine aykırı olarak atandığı zabıta müdürlüğünden naklen şube müdürlüğüne yapılan atamasının da Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe aykırı olduğu, Zabıta Yönetmeliğine aykırı yapılan zabıta müdürlüğüne atama sonucu bu müdürlüğün kazanılmış hak kabul edilerek naklen şube müdürlüğüne atanmasının mevzuata aykırı olduğu, Zabıta müdürlüğü görevde yükselmeye tabi değil iken şube müdürlüğünün Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik çerçevesinde görevde yükselmeye tabi olduğu, Adı geçen kişinin bilgisayar işletmeni kadrosuna atanabileceği [Somut uygulamadaki bilgisayar işletmeni kadrosuna yapılan atamanın hukuka uygun olduğu belirtilmektedir. Kamu zararının hesaplanmasında esas alınmak üzere bu tespite yer verilmektedir.], Çünkü diğer kadroların görevde yükselmeye tabi olduğu,

İlgili mevzuata aykırı olarak kişinin zabıta müdürü ve oradan da şube müdürü kadrosuna atanması sonucu kamu zarar oluştuğu,

İfade edilmektedir.

İLGİLİLERİN YANITI

Başsavcılığın temyiz başvurusu üzerine ilgililer tarafından cevap verilmemiştir.

Duruşmaya Kamu İdaresi (Belediye) adına I.Hukuk Müşaviri Av.... katılmıştır. Av.... tarafından ilgililerin savunmalarında yer alan hususların aynen geçerli olduğu ifade edilerek ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki Daire Kararının Tasdiki talep edilmiştir.

Duruşma sırasında Sayıştay Savcısı tarafından yazılı mütalaanın geçerli olduğu ifade edilmiştir.

Duruşmaya Kamu İdaresi (Belediye) adına katılan I.Hukuk Müşaviri Av.... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

184 İlam sy Daire Kararının 34.B maddesiyle, yargılamaya esas raporda yer alan, ...’nın şube müdürlüğüne atamasının hatalı olması sonucu ... TL kamu zararı oluştuğu iddiası karşısında, İlişilecek Husus Bulunmadığına karar verilmiştir.

Esas yönünden inceleme

... ...2001 tarihinde ... Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünden mezun olmuştur. ...2013 tarihinde Bakanlıktan izin alınarak özel kalem müdürlüğüne atanan ..., ...2013 tarihinde Bilgisayar İşletmeni kadrosuna, ...2013 tarihinde ... Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne, ...2013 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı Şube Müdürlüğüne, ...2017 tarihinde Unvansız Daire Başkanlığına atanmıştır.

Daire Kararının gerekçesinde: ...'nın öğrenim durumu itibariyle ... Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne yapılan atamasının hukuka aykırılık bulunmadığı, ...2013 tarihinde Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin Ek 2'nci maddesinde belirtilen hükmüne istinaden öğrenim şartını da karşılaması nedeniyle aynı düzey görev olan Şube Müdürü kadrosuna atamasının yapıldığı, yapılan işlemin denk kadroya atama olduğundan yetkisiz veya usulsüz bir atama bulunmadığı ifade edilmiştir.

Zabıta Müdürlüğüne Atama

04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in "Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde: "Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür." düzenlemesi yapılmıştır.

11.07.2007 gün ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin "Görevde yükselme şartları" başlıklı 17'nci maddesinde:

“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

а) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;

1. Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,

2. En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,

3. 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

б) Kadro durumu elverişli olmak,

şartları aranır.

(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kuramlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz. "

"Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller" başlıklı 51’inci maddesinde.

" (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; …

ı) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik,

hükümleri uygulanır."

düzenlemeleri yer almaktadır.

Yukarıda yer alan düzenlemelere göre zabıta müdürlüğüne atanma Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe tabi değildir. Zabıta Müdürü 11.07.2007 gün ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin "Görevde yükselme şartları” başlıklı 17'nci maddesine göre de görevde yükselmeye tabi olmadığı için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 B maddesine göre atanacaktır. Ancak Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17'nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan: "Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kuramlarında ve diğer kuramlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz." hükmüne göre zabıta müdürlüğüne atanma anında hizmet süresinin en az iki yıllının zabıta teşkilatında geçmiş olması gerekir.

11/04/2007 gün ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 9, 17, 40 ve 49'uncu maddelerinin iptali istemiyle açılan davada Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun Esas no.2010/2799 ve Karar No.2013/4540 sayılı kararında:

’’Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 maddesinin 1 fıkrasında "Bu Yönetmeliğin 6ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır" hükmüne yer verilerek, zabıta şube müdürü, zabıta amiri ve zabıta komiserinden ayrı olarak zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü görevde yükselmenin dışında tutulmuştur. Ancak aynı maddenin son fıkrasında. "Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kuramlarında ve diğer kurulularda geçen hizmet surelerini dikkate alarak belirlerler Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır." ibaresine yer verilmiş, böylece zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Yasanın 68. maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiği düzenlendiğinden davacının bu iddiasına da itibar edilmemiştir."

denilmiştir.

Gerek Yönetmeliğin 17'nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kuruluşlarında ve diğer kuruluşlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle, ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz," hükmüne ve gerekse Zabıta Yönetmeliğinin iptal talebini görüşen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun Esas No.2010/2799 ve Karar No.2013/4540 sayılı kararındaki gerekçeye göre zabıta müdürlüğüne atama tarihinde atanacak kişinin hizmet süresinin "en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması" gerekmektedir.

Sonuç olarak, zabıta müdürü olarak atanacakların,

1. 657 sayılı Kanununun 68 B maddesindeki şartları taşıması,

2. En az dört yıllık üniversite mezunu olması,

3. Zabıta veya itfaiye teşkilatında en az iki yıl hizmetinin bulunması, gerekir.

..., ...2001 tarihinde ... Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünü bitirmiştir. ...2013 tarihinde Bakanlıktan izin alınarak özel kalem müdürlüğüne atanan ..., ...2013 tarihinde bilgisayar işletmeni kadrosuna, ...2013 tarihinde ... Belediyesi zabıta müdürlüğüne, ...2013 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğüne, ...2017 günü unvansız daire başkanlığına atanmıştır.

Zabıta Yönetmeliği hükümlerine göre ... zabıta müdürlüğüne atanma şartlarını taşımamaktadır. ... ...2013 tarihinde ... Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne atandığında "en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması" şartını sağlamadığından dolayı ...2013 tarihinde ... Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne yapılan atamasının açık hata kapsamında hukuka aykırı olduğu anlaşılmaktadır.

Adı geçen kişinin Zabıta Yönetmeliğine aykırı olarak atandığı zabıta müdürlüğünden naklen şube müdürlüğüne atanması da Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe aykırıdır. Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Zabıta Yönetmeliğine aykırı yapılan zabıta müdürlüğüne atama sonucu bu müdürlüğün kazanılmış hak kabul edilerek naklen insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğüne atama yapılabileceğini kabul etmek mevzuata aykırıdır. Zabıta müdürlüğü görevde yükselmeye tabi değil iken insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğü Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik çerçevesinde görevde yükselmeye tabidir.

Adı geçen kişinin zabıta müdürlüğüne atanması Yönetmeliğe aykırı olduğu için bu müdürlük esas alınarak Yönetmeliğin "Naklen atamalar" başlıklı Ek 2'nci maddesinde belirtilen "Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlardan, bu Yönetmelikte belirtilen aynı unvana, bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara genel hükümlere göre naklen atama yapılabilir. Ancak; müdür, şube müdürü ve aynı düzeydeki diğer görevlere atanacaklarda ilgili unvan için belirtilen öğrenim şartı aranır." maddesine istinaden şube müdürlüğüne atanması da ilgili Yönetmeliğe aykırıdır. Çünkü ilk müdürlüğe atama mevzuata uygun değildir. Bu nedenle bu müdürlük esas alınarak eş değer kadroya atanabileceğini iddia etmek mevzuata uygun değildir.

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre Büyükşehir Belediyeleri bu Yönetmelik kapsamındadır. Belediyelerde, belirtilen Yönetmelikte sayılan kadrolara atanacakların düzenlenen şartları sağlamaları -ilgili sınavda başarılı olmak dahil- gerekir. Yönetmeliğin "Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine Tabi Kadrolar" başlıklı 5'inci maddesi ile "Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7'nci maddesinde şube müdürü kadrosuna atanacaklar için gerekli şartlar sayılmıştır. Bu şartları sağlayıp sınava girenlerin şube müdürü olarak atanacağı belirtilmiştir. Şube müdürlüğüne atanma şartlarından olan iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartını sağlamanın yanında görevde yükselme sınavında da başarılı olunması gerekmektedir.

Mevzuata aykırı olarak zabıta müdürlüğüne atanmak herhangi bir kazanılmış hak teşkil etmeyeceği gibi şube müdürlüğüne atanmanın basamağı da değildir. Kaldı ki zabıta müdürlüğüne atanmak için gerekli şartları taşımadığı için bu atamanın açık hata kapsamında olduğu, ...2013 tarihinde ... Belediyesi zabıta müdürlüğüne atanma ile ...2013 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğüne atanma arasındaki sürenin 24 gün olduğu dikkati çekmektedir. 24 günlük sürenin kamu hizmetinin yürütülmesindeki ve atama kararlarının alınması sürecindeki kısalığı karşısında, zabıta müdürlüğüne atamanın şube müdürlüğüne sınavsız atamak amacıyla yapıldığı sonucuna varılmaktadır.

Adı geçen kişinin mevzuata aykırı olarak zabıta müdürü ve oradan şube müdürü kadrosuna atanması açık hata kapsamındadır. Atamadaki hukuka aykırılık dolayısıyla oluşan kamu zararında, atama olurunda imzası olan görevlilerin sorumluluğu bulunmaktadır.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01.04.2010 tarih ve 2010/70 sayılı Kararı ile Danıştay 5'inci Dairesinin 2009/4677 Esas ve 2011/6294 sayılı Kararında geçen:

"Belirtilen hukuksal duruma göre, görevde yükselme kapsamında bulunmayan istisnai memurluklara sınavsız atama yapılacağı açıktır. Ancak, istisnai memurluklarda görev yapan veya daha önce görev yapmış olanların, görevde yükselme veya unvan değişikliği kapsamında bulunan (Yönetmelik kapsamındaki) kadrolara sınavsız atanabileceklerine ilişkin bir düzenlemeye, dava konusu Yönetmeliğin dayandığı anılan yasalarda ve Genel Yönetmelikte yer verilmemiştir.

Diğer taraftan, 657 sayılı Yasada Devlet memurluğunda yükselmenin kariyer ve liyakat ilkeleri çerçevesinde yapılması esası benimsenmiş, anılan Yasaya dayanılarak Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen Genel Yönetmelikle de görevde yükselmenin esaslarının aynı ilkelere dayandırılmış olması karşısında, istisnai memurluklarda çalışan veya çalışmış olanların, dava konusu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara sınavsız atanabilmeleri yönündeki düzenleme, kariyer ve liyakat ilkelerine aykırı olduğu gibi eşitlik ilkesine de uygun düşmemektedir."

ifadelerinin dikkate alınması gerekir.

Buna göre, somut uygulamada 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararı oluştuğu anlaşılmıştır.

BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçelerle Başsavcılık talebinin kabul edilmesine, ilişilecek husus bulunmadığı hükmünü içeren 752 Karar-184 İlam sayılı Daire Kararının 34.B maddesinin BOZULARAK, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine (Temyiz Kurulu ve ….Daire Başkanı ..., üyeler ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’in aşağıda yer alan karşı oy gerekçelerine karşı), oy çokluğuyla,

Karar verildiği 18.10.2023 tarih ve 56022 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Karşı oy gerekçesi

Temyiz Kurulu ve ….Daire Başkanı ..., üyeler ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’in karşı oy gerekçesi

Somut uygulamanın esas yönünden incelenmesinde, Daire Kararının gerekçesinde mevzuatın somut uygulamaya uygulanması mevzuata uygundur.

Daire Kararında yer alan gerekçelerle somut uygulamada hukuka aykırılık bulunmaması dolayısıyla kamu zararı oluşmadığından, ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki Daire Kararının Tasdiki gerekir.)