Sayıştay 6. Dairesi 49429 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 6

• Dosya No: 49429

• Tutanak No: 55984

• Tutanak Tarihi: 18.10.2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Mevzuata aykırı atama.

8. 184 İlam sy Daire Kararının 67’nci maddesiyle, Büyükşehir Belediyesinde itfaiye eri olarak görev yaparken . . . . 2018 tarihinde . . . Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğündeki (. . . ) mühendis kadrosuna naklen ve sınava girmeden atandıktan sonra . . . . 2018 tarihinde naklen tekrar . . . Büyükşehir Belediyesinde mühendis kadrosuna atanan . . . ’ın, bu atamasının mevzuata aykırı olması sonucu oluşan . . . TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Sorumlular: Atamanın teklif ve onayını yapan kamu görevlileri ile harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisidir.

Temyiz Dilekçesi

Daire Kararında sorumlu tutulan ... (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı) ve ... (Genel Sekreter) tarafından ayrı ayrı yapılan temyiz başvurularına esas dilekçelerde özetle:

Daire Kararının 67’nci maddesinin Kaldırılmasının talep edildiği,

...’ın, ... Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel müdürlüğünde, 2560 sayılı Özel Kanun olan İSKİ Kanunu hükümlerine göre mühendis kadrosuna atandığı, Mevzuata uygun olarak mühendis olduğu, ...’da yapılan işlemle ilgili atama işlemini yapan yetkililerin savunması alınmadan, yapılan atama işleminin hukuka aykırılığı değerlendirilerek atama işlemi yok hükmünde kabul edildiği, Usulde hata yapıldığı,

(Temyiz dilekçesinde yer alan diğer hususlar, Daire Kararının 51’inci maddesi hakkında temyiz başvurusuna esas olan ve yukarıda özeti verilen dilekçede belirtilen hususların aynısıdır. Dilekçedeki hususların özetine burada tekrar yer verilmemektedir.)

İfade edilerek Daire Kararının Kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası

Daire Kararında sorumlu tutulan ... (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı) ve ... (Genel Sekreter) tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine verilen Başsavcılık Mütalaasında:

“Dosya münderecatı ve temyiz talebine ilişkin dilekçenin incelemesi neticesinde; ...'ın ... Büyükşehir Belediyesine müracaat ettiği dilekçesinde mühendis kadrosunda olduğunu beyan ettiği, dilekçesine istinaden de ... Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü mühendis olduğuna dair Belediyeye muvafakat verdiği, muvafakat yazısı ekinde bulunan Hizmet Cetveli Dökümünde de ilgilinin en son kadrosunun unvan değişikliği ile mühendis olduğunun yazıldığı anlaşılmıştır.

İlgilinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 74'üncü maddesinde belirtilen "... bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür." hükmü ile Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin Ek 2'nci maddesinde belirtilen "Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlardan, bu Yönetmelikte belirtilen aynı unvana, bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara genel hükümlere göre naklen atama yapılabilir. Ancak; müdür, şube müdürü ve aynı düzeydeki diğer görevlere atanacaklarda ilgili unvan için belirtilen öğrenim şartı aranır." hükmüne istinaden mühendis kadrosuna atamasının yapıldığı anlaşılmaktadır.

Belirtilen nedenlerle, talebin kabul edilerek İlamda yer alan tazmin hükmünün sorumlular üzerinden kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmaktadır.”

Denilmektedir.

Duruşma sırasında ... tarafından temyiz dilekçesinde yer alan iddialar tekrarlanarak Daire Kararının Kaldırılması talep edilmiştir. ... tarafından Daire Kararının 51’inci maddesine konu atama işlemine benzer nitelikteki atama işlemlerinin Belediye tarafından geri alınması üzerine ... İdare Mahkemesi tarafından alınan iptal kararları ve benzer bazı diğer kararlar Kurul Başkanlığına sunulmuştur. ... İdare Mahkemesi tarafından alınan iptal kararları ..., ..., ..., ..., ..., ...’nin görevden alınmasının iptaline ilişkin kararlardır.

Duruşmaya Kamu İdaresi (Belediye) adına I.Hukuk Müşaviri Av.... katılmıştır. Av.... tarafından sorumluların savunmalarında ve temyiz dilekçelerinde yer alan hususların aynen geçerli olduğu ifade edilerek Daire Kararının Kaldırılması talep edilmiştir.

Duruşma sırasında Savcı tarafından yazılı görüşte yer alan gerekçeyle Daire Kararının Kaldırılmasının uygun olacağı belirtilmiştir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan ..., Kamu İdaresi (Belediye) adına I.Hukuk Müşaviri Av.... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

Daire Kararı hakkında temyiz talebinde bulunan sorumlulardan duruşma talebinde bulunan ...’a usulüne uygun olarak duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

184 İlam sy Daire Kararının 67’nci maddesiyle, Büyükşehir Belediyesinde itfaiye eri olarak görev yaparken ....2018 tarihinde ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğündeki (...) Mühendis kadrosuna naklen ve sınava girmeden atandıktan sonra ....2018 tarihinde naklen tekrar ... Büyükşehir Belediyesinde mühendis kadrosuna atanan ...’ın, bu atamasının mevzuata aykırı olması sonucu oluşan ... TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Sorumlular: Atamanın teklif ve onayını yapan kamu görevlileri ile harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisidir.

Esas yönünden inceleme

Somut uygulama

... ... Büyükşehir Belediyesinde itfaiye eri olarak görev yaparken ....2018 tarihinde ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde (...) mühendis kadrosuna naklen ve unvan değişikliği sınavına girmeksizin atanmıştır. Adı geçen kişi ....2018 tarihinde tekrar naklen ... Büyükşehir Belediyesinde mühendis kadrosuna atanmıştır.

Mevzuat

04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 1, 2, 3’üncü maddeleri hükümleri Daire Kararının 51’inci maddesi ile ilgili olarak yukarıda yer almaktadır. Belirtilen maddelere burada tekrar yer verilmemektedir.

Yönetmeliğin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında unvan değişikliğine tabi kadrolar sayılmıştır. Mühendis kadrosu görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmıştır.

Yönetmeliğin 8’inci maddesinde unvan değişikliği sınavına tabi olan kadrolara atanacaklarda aranacak genel şartlar düzenlenmiştir. Bu şartlar arasında “Unvan değişikliği sınavında başarılı olmak” da yer almaktadır.

Yönetmeliğin 9’uncu maddesinde unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar sayılmıştır. 9’uncu maddenin ilk fıkrasının a-bendinde unvan değişikliği suretiyle mühendis kadrosuna atanacaklarda aranan özel şartlar belirtilmiştir.

Yönetmeliğin “Sınav şartı” kenar başlıklı 10’uncu maddesinde: “(1) Müdür, şube müdürü ve bunlarla aynı düzeydeki görevlere görevde yükselme suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda; diğer görevlere görevde yükselme suretiyle atanacak personelin ise yazılı sınavda başarılı olmaları gerekir.” denilmektedir.

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 1, 5, “Yönetim Kurulunun görevleri” kenar başlıklı 9, “Teşkilat ve personel” kenar başlıklı 12’nci maddeleri hükümleri Daire Kararının 51’inci maddesi ile ilgili olarak yukarıda yer almaktadır. Belirtilen maddelere burada tekrar yer verilmemektedir.

5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinin ilk fıkrasında “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” denilmektedir. Maddenin ikinci fıkrasının g-bendinde “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” kamu zararının belirlenmesinde esas alınan haller arasında sayılmıştır.

Değerlendirme

Bu düzenlemelere göre ... Genel Müdürlüğü ... Büyükşehir Belediyesine bağlı bir kuruluştur. ... personeli 657 sayılı Kanun hükümlerine tabidir. 2560 sayılı Kanunun 9 ve 12’nci maddelerinde su ve kanalizasyon idaresi yönetim kuruluna atama yetkisi verilmesi, bu atama yetkisi kullanılırken Yönetmeliğin uygulanmayacağı anlamına gelmemektedir. Nasıl ki 2560 sayılı Kanunda “Genel Müdürlük, hizmetin gerektirdiği sayıda daire başkanlığı, müdürlük ve bunlara bağlı ait kademe birimlerinden teşekkül eder.” denildiği halde kadroların oluşumunun 5393 sayılı Belediye Kanununun 49’uncu maddesine göre hazırlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre belirlenmiş ise, görevde yükselmeye tabi kadrolara da Yönetmeliğe uygun atama yapılması gerekir. 2560 sayılı Kanunun 9’uncu maddesinin (m) fıkrasında yer alan, “...müdürler, teknik elemanlar, avukatlar ve müfettişlerin atama... ” hükmü ile 12’nci maddesinde yer alan, “ ...müdürler, teknik elemanlar, avukatlar, müfettişler, daire başkan yardımcıları ve doktorlar Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulu kararı ile, İSKİ'nin diğer personeli Genel Müdür tarafından atanır.” hükmünün diğer mevzuatta yer alan hiçbir düzenlemeye uyulmadan atama yapılabileceği şeklinde anlamlandırılması mevzuata aykırı olacaktır.

Sorumluların temyiz başvurusuna esas dilekçelerinde yer alan iddiaların 18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğe dayandığı görülmektedir. Oysa ki Sayıştay yargısına konu somut uygulamanın tabi olduğu yönetmelik 18.04.1999 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değildir.

Sorumluların iddialarına emsal gösterdikleri idari yargı davalarında 18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik”in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla; .... b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında, .......istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır. ” hükmü uyarınca İSKİ Genel Müdürlüğü personelinin atamalarda bu Yönetmeliğe tabi olmayacağı belirtilmiştir.

Ayrıca, 18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik” dayanak gösterilerek hazırlanan ve 02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik”in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesindeki: “Bu Yönetmelik, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak çalışan Devlet memurlarından müdür ve daha alt görevlere görevde yükselme suretiyle atanacaklar hakkında uygulanır.” hükmü uyarınca 2000 yılında yürürlüğe giren bu Yönetmelik İSKİ, ... gibi kuruluşları kapsamamaktaydı.

Oysa, ...’ın ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğündeki (...) mühendis kadrosuna ....2018 tarihinde sınavsız olarak (unvan değişikliği sınavına girmeden) atandığı tarihte 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” [2009 tarihli Yönetmelik] yürürlükte bulunmaktadır. Söz konusu bu yönetmeliğin 23’ncü maddesinde: “(1) 2/2/2000 tarihli ve 23952 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.” denilmektedir. 2009 tarihli Yönetmeliğin kapsam başlıklı 2’nci maddesi ile “Bu Yönetmelik, il özel idareleri, belediyeler ve bu idarelerin bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese, işletme ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan devlet memurlarından, 5 inci maddede sayılan kadrolara görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.” hükmü uyarınca İSKİ ve ... gibi bağlı kuruluşlar da bu Yönetmelik (2009 tarihli Yönetmelik) kapsamına alınmıştır.

Buna göre, 2009 tarihli Yönetmeliğin yürürlükte olduğu süre içerisinde yapılan atamalar konusunda, temyiz dilekçesi ve ekinde yer verilen iddiaların reddi gerekir.

Duruşma sırasında sunulan mahkeme kararları

Sorumlular temyiz duruşmasında, Sayıştay Daire kararından sonra aynı konuyla ilgili olarak; ... Büyükşehir Belediyesi ... Genel Müdürlüğündeki personel ve şube müdürlerinden Görevde Yükselme ve Unvan değişikliği sınavı yapılmadan yapılan atamalar için SAYIŞTAY bulgusu çıkarıldığını ve bu bulguya istinaden ilgili personellerin tamamının görevden alındığını, dava açan personelin tamamının görevlerine döndüğünü, ... Bölge İdare Mahkemesi 1. İdare Dava Dairesinin, ... 2. İdare Mahkemesinin 21.02.2020 tarih ve E:2019/720 K:2020/169 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline temyiz yolu kapalı olmak üzere kesin olarak karar verdiğini, ... 1. İdare Mahkemesinin 2023/463 esas no.lu kararı ile ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde şube müdürü olarak çalışan davacının görevden alınması üzerine yapılan işlemin hukuka aykırılığının açık olması ve telafisi güç ve imkânsız zararların doğacağı gerekçesiyle idarenin işleminin yürütmesinin durdurulduğunu, aynı konuda Danıştay 5. Dairesinin 2013/3890 E. 2013/6027 K. sayı ve 20.09.2013 tarihli Kararı bulunduğunu, Sayıştay 6. Dairesi Kararı sonrası, ... Büyükşehir ve ... bünyesindeki mevzuata uygun atanmayan personelin görevden alındığını, ilgili personelin iptal davası açtıklarını ve iptal kararı aldıklarını bildirmişler ve bu mahkemenin (... 2. İdare Mahkemesi) karar örneklerini sunmuşlardır.

23.11.1981 tarihli 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 1’inci maddesi dördüncü fıkrasında: "... Su ve Kanalizasyon İdaresi, ... Büyük Şehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur. İSKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.” düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun Ek 5’inci maddesinde bu Kanunun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla ... personelinin de 657 sayılı Kanun ve 2560 sayılı Kanuna tabi olduğunda kuşku bulunmamaktadır.

Bu çerçevede, görevde yükselme ve unvan değişiklikleri yönetmelikleri açısından sunulan mahkeme kararlarının değerlendirilmesi:

99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, 18.04.1999 tarihli Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Kapsam" başlıklı 2. Maddesinde; "Bu Yönetmeliğin, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla; ...b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında ... istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanacağı” belirtilmektedir. Yönetmeliğin yayınlanan ilk halinde, “Görevde yükselme yönetmelikleri” başlıklı 15’inci maddesinde, Kurumların, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarla ilgili usul ve esaslar ile bu konulara ilişkin diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının olumlu görüşünü alarak çıkaracakları yönetmelikle düzenleyebilecekleri belirtilmektedir. Yönetmeliğin Geçici 2’nci maddesinde de, Kurumların bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içerisinde 15 inci maddede öngörülen yönetmeliklerini çıkaracakları hükme bağlanmıştır.

Bu düzenlemeye dayalı olarak, İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılan, dayanakları arasında Genel Yönetmeliğin de bulunduğu ve 2.2.2000 tarihinde yürürlüğe giren, İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına dair Yönetmeliğin; “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda istihdam edilen memurlarla ilgili düzenlemeler yapılmış, belediyelere bağlı idarelere kapsamda yer verilmemiştir.

Anılan Yönetmelik ile ilgili olarak, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının açtığı dava sonucunda Danıştay 5. Dairesinin 2000/4306 Esas 2003/5767 sayılı kararında:

“Davacı Belediye, İçişleri Bakanlığınca çıkarılan ve 2.2.2000 günlü, 23952 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri Ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmeliğin 1, 2, 5, 7, 9, 10, 12, 14, 15, 19 ve 20. maddeleri ile bu Yönetmeliğin dayanağı olan Devlet Memurlarının Görevde Yükselme Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin geçici 2. maddesinin iptali istemiyle dava açmıştır.

Yukarıda yer alan tüm hükümler birlikte değerlendirildiğinde, ilgili Yasa ve Kanun Hükmünde Kararnamelere dayanılarak, devlet memurlarının görevde yükselmelerinde uygulanacak objektif ölçütlerin Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan genel bir yönetmelikle belirlenmesinde ve aynı yönetmeliğin geçici 2. maddesiyle de, belediye memurlarının görevde yükselmelerine ilişkin yönetmeliğin hazırlanması görevinin, 3152 sayılı Yasayla bu alanda yetkili kılınmış İçişleri Bakanlığına verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.”

denilerek yapılan düzenlemenin hukuka uygun olduğuna ve uyulması gereken norm olduğuna karar verilmiştir.

02.02.2000 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren bu Yönetmeliği yürürlükten kaldıran ve 4.7.2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ve bu tarihte yürürlüğe giren, Mahalli İdareler personelinin Görevde Yükselme Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, bu Yönetmeliğin il özel idareleri, belediyeler ve bu idarelerin bağlı kuruşlarını kapsadığı belirtilmektedir. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (j) bendinde de “Mahalli idare: İl özel idareleri, belediyeler ve bu idarelerin bağlı kuruluşları … ifade eder.” şeklinde tanımlanmış ve 2009 yürürlük tarihli Yönetmelikle belediyelere bağlı idareler ilk defa görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliğinin kapsamına alınmıştır.

2009 yürürlük tarihli bu Yönetmeliği yürürlükten kaldıran ve 2.7.2020 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan ve bu tarihte yürürlüğe giren, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin Kapsam başlıklı 2’nci maddesinde de, bu Yönetmeliğin belediyeler ve bağlı kuruşlarında görev yapan memurları kapsadığı hükme bağlanmıştır.

Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere, belediyeye bağlı kuruluşlarda görev yapan 657 sayılı DMK’ya tabi memurların görevde yükselme ve unvan değişikliği işlemleri, ilk defa 4.7.2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ve bu tarihte yürürlüğe giren Mahalli İdareler personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik ile kapsama alınmış ve 2.7.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ve bu tarihte yürürlüğe giren Yönetmelik ile de uygulama devam ettirilmiştir.

Bu itibarla; tarafımıza sunulan mahkeme kararında yer alan su ve kanalizasyon idarelerindeki personelin, görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliklerinde 2020 yılına kadar kapsam dışı bırakıldığına yönelik tespit isabetli değildir.

Ayrıca Mahkeme Kararında; Genel Yönetmeliğin, "Görevde Yükselme Yönetmelikleri" başlıklı 15. maddesinde 2013 tarihinde yapılan değişiklikle; (6.5.2013-2013/4957 K.) ve bu Yönetmeliğin Geçici 2’nci maddesiyle, Belediyeler ve İl özel idareleri ile diğer kurumlara bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenleme yetkisi verildiği ifade edilmiş ise de, yukarıya alınan Genel Yönetmeliğin 15’nci ve Geçici 2’nci maddesinden anlaşılacağı üzere, bu düzenleme Yönetmeliğin ilk halinde (18.04.1999 tarihli) mevcut idi ve İçişleri Bakanlığı bu yetkisine istinaden bağlı kuruluşlar hariç olmak üzere mahalli idarelerde Görevde Yükselme Yönetmeliğini 2.2.2000 tarihli Resmi Gazetede yayımlamak suretiyle yürürlüğe koymuştur. Dolayısıyla mahkemenin bu tespiti isabetli değildir.

2560 sayılı Kanunun "Teşkilat ve personel" başlıklı 12’nci maddesinde: “Daire başkanları Teftiş ve Kontrol Kurulu Başkanı ve 1 inci Hukuk Müşaviri Genel Müdürün teklifi, yönetim kurulunun kararı ve ... Büyük Şehir Belediye Başkanının onayı ile, müdürler, teknik elemanlar, avukatlar, müfettişler, daire başkan yardımcıları ve doktorlar Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulu kararı ile, İSKİ'nin diğer personeli Genel Müdür tarafından atanır.” denilmektedir.

Mahkemenin; Genel Yönetmeliğin "Kapsam" başlıklı 2’nci maddesinde yer alan “özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla” düzenlemesi nedeniyle yapılan atamaların uygun olduğuna dair kararı isabetli değildir. Şöyle ki,

Anılan yönetmeliğin düzenleme alanı, görevde yükselme ve unvan değişikliği ile ilgilidir. Yönetmelikteki özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla” ifadesiyle amaçlanan, özel kanunlarında görevde yükselme ve unvan değişikliğine dair bir düzenleme bulunması durumunda öncelikle bu kanunun uygulanmasıyla ilgilidir. İSKİ Kanunun 12’nci maddesi ve diğer maddelerinde görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atamaya dair özel bir düzenleme olmadığından, görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda Genel Yönetmeliğin 2’inci maddesindeki hüküm bu konuyla ilgili özel kanun/düzenleme olarak değerlendirilemez.

Ayrıca, 2560 sayılı Kanunun 12’nci maddesine göre ataması yapılan personel, bu atama yapılmazdan önce çeşitli unvanlarla ataması (ilk defa, yeniden veya yer değiştirmek suretiyle) yapılan ve ...’da çalışan memurlardır. Yani ilk defa memur olarak atanmamaktadırlar. Dolayısıyla anılan personelin bulundukları kadro veya unvandan diğer bir kadro veya unvana ataması, ancak görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle yapılabilecektir. Bunun için de atandığı tarihte yürürlükte bulunan yukarıda yer verilen Yönetmeliklerde öngörülen usul ve esaslara tabi olarak atamalarının yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla bu yönüyle de Mahkeme Kararı isabetli değildir.

Genel Kurul tarafından Yönetmelik çıkarılmadığı hususu:

18.04.1999 tarihli, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Kapsam" başlıklı 15’inci maddesinde ilgili kurumlara, bu yönetmeliğe aykırı olmamak üzere düzenleme yapma yetkisi verildiğinden, ... Genel kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikte de genel yönetmelikten farklı bir düzenleme yapılması imkânı bulunmamaktadır. Dolayısıyla ... Genel Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikte farklı düzenleme yapma yetkisi bulunmamaktadır.

Konuyla ilgili Danıştay Kararları:

1. Danıştay 1. Dairesinin Esas No:2016/1849 Karar No: 2016/2172 sayılı Kararında; “İçme Suyu Yapım ve Onarım Şube Müdür Vekili olarak görev yapan …'in … [su ve kanalizasyon idaresi] Yönetim Kurulunun 7.2.2012 tarih ve 2012/11 sayılı kararıyla önce Su Tesisleri Dairesi Başkanı, 2 ay 9 gün sonra da … [su ve kanalizasyon idaresi] Yönetim Kurulunun 16.4.2012 tarih ve 2012/38 sayılı kararıyla İçme Suyu Yapım Şube Müdürü olarak atanmasıyla ilgili olarak; “mevzuat gereğince Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulu Kararı ile görevde yükselme eğitimine tabi tutulup görevde yükselme sınavında başarılı olan personel arasından şube müdürü atanabileceğinin açık olduğu, yapılan mevzuata aykırı atamaların kaldırıldığı, bu nedenlerle ilgililere isnat edilen eylemin haklarında soruşturma yapılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı” şeklinde kararı bulunmaktadır.

2. Danıştay 5’nci Dairesinin 2009/5435 Esas ve 2012/5745 sayılı Kararı:

… [su ve kanalizasyon idaresi] Genel Müdürlüğüne bağlı Abone İşleri Şube Müdürlüğü ve … İdari Şube Müdürlüğü görevlerini vekaleten yürüten davacının, asilde aranan şartları taşıdığından bahisle müdürlük kadrosuna atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair 10.11.2008 tarih ve 4/1584 sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan davada; anılan müdürlükte münhal bulunan şube müdürlüğü kadrolarına ancak görevde yükselme yönetmeliği hükümleri uyarınca düzenlenecek eğitim ve bu eğitim neticesinde yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olanlar arasından atama yapılabileceğinin açık olduğu; gerekçesiyle verilen … 1. İdare Mahkemesinin 30.3.2009 günlü, E:2008/1763, K:2009/354 sayılı Kararının, temyizen incelenerek bozulması talebini reddeden kararıdır.

3. Danıştay 5’nci Dairesinin 2010/5083 Esas ve 2013/4577 sayılı Kararı:

… [su ve kanalizasyon idaresi] Genel Müdürlüğünde 657 sayılı Kanuna tabi bilgisayar programcısı kadrosunda görev yapmakta iken davalı idarece 24.6.2009 tarihinde yapılan unvan değişikliği sınavını kazanan davacının, boş bulunan tekniker kadrosuna atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair 26.8.2009 tarih ve 883 sayılı işlemin iptali istemiyle açtığı davada; unvan değişikliği sınavının ilan edildiği 10.6.2009 ve sınav sonuçlarının açıklandığı 25.6.2009 tarihinde yürürlükte bulunan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 9/4. maddesi uyarınca, davalı idare tarafından ilan edilen üç adet tekniker kadrosuna atanabilmek için yapılan unvan değişikliği sınavında 70 puan alarak teknikerler arasında üçüncü sırada kazanan davacının, ilan edilen tekniker kadrosuna atamasının yapılması konusunda davalı idarenin bağlı yetki içinde olması nedeniyle tekniker kadrosuna atanması gerektiğinden aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda … 1. İdare Mahkemesince verilen 29/04/2010 günlü, E:2009/1436; K:2010/669 sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması talebini reddeden kararıdır.

Yukarıdaki mevzuat ve açıklamalar ile emsal Danıştay Kararları doğrultusunda sorumluların temyiz duruşmasındaki iddialarının kabulü hukuken mümkün değildir.

Kamu zararının hesaplanması

Daire Kararında kamu zararı, ...’a mühendis kadrosunda fiilen yapılan ödeme ile bu kişi itfaiye eri kadrosunda kalsaydı ödenecek olan tutar arasındaki fark esas alınarak hesaplanmıştır. Daire Kararında belirtilen kamu zararı hesabı kanuna uygundur.

Özetle:

04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik Büyükşehir Belediyeleri ile ... Su ve Kanalizasyon İdaresini (...) kapsamaktadır. Yönetmelik somut uygulama sırasında/sürecinde yürürlüktedir.

... Büyükşehir Belediyesinde itfaiye eri kadrosunda çalışırken ....2018 tarihinde ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğündeki (...) mühendis kadrosuna naklen ve unvan değişikliği sınavına girmeden atandıktan 23 gün sonra ....2018 tarihinde naklen tekrar Büyükşehir Belediyesindeki mühendis kadrosuna atanan ...’ın ataması Yönetmeliğe aykırıdır.

Yönetmeliği bertaraf etmek amacıyla sınava girmeden Büyükşehirden ...’daki kadrolara yapılan atamanın ve kısa süre sonra naklen aynı kadro ile Büyükşehirdeki kadroya yapılan atama Yönetmeliğe aykırı olması dolayısıyla kazanılmış hak oluşturmayacaktır.

Görevlendirmelerin yapıldığı kamu idareleri ve görevlendirmeler arasındaki sürenin kısalığı dikkate alındığında, somut uygulamadaki hukuka aykırılık konusunda, görevlendirme onayında imzası olanların 5018 sy Kanun m.71/1’de belirtilen “kasıt, kusur veya ihmalleri” bulunduğu sonucuna varılmaktadır.

Sorumluluk yönünden inceleme

Daire Kararı hakkında temyiz başvurusu, sorumlulardan sadece İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı ... ve Genel Sekreter ... tarafından yapılmıştır. ..., görev ve yetkisi dahilinde ...’ın atanmasını uygun görüşle arz etmesi dolayısıyla uygun illiyet bağı kapsamında sorumlu tutulmuştur. ..., görev ve yetkisi dahilinde ...’ın atanmasına olur vermesi dolayısıyla uygun illiyet bağı kapsamında sorumlu tutulmuştur. ... ve ...’ın kamu zararından sorumlu tutulması hukuka uygundur.

...’da yapılmış olan atamanın hatalı olduğu iddiası

Sorumlular tarafından temyiz dilekçesinde: “Adı geçen kişinin ... Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde, 2560 sayılı Özel Kanun olan İSKİ Kanunu hükümlerine göre mühendis kadrosuna atandığı, Mevzuata uygun olarak mühendis olduğu, ...’da yapılan işlemle ilgili atama işlemini yapan yetkililerin savunması alınmadan, yapılan atama işleminin hukuka aykırılığı değerlendirilerek atama işlemi yok hükmünde kabul edildiği, Bu yönden usulde hata yapıldığı” ifade edilmiştir. Bu ifadelerden ve duruşma sırasında yapılan sözlü savunmadan ...’da mühendis kadrosuna yapılan görevlendirmenin hukuka aykırılığı konusunda Belediye personelinin değil ...’da görevli personelin savunmaları alınarak sorumlu tutulmalarının iddia edildiği sonucuna varılmaktadır.

Ancak bu iddia yerinde değildir. Zira sınav koşulu sağlanmaksızın önce ...’da ardından ... Büyükşehir Belediyesinde mühendis olarak görevlendirilen kişinin ...’da görevlendirilmeden önce Belediyenin kendi personeli olması, adı geçen kişinin ...’da görevlendirilmesinin üzerinden 23 gün geçmişken tekrar Belediyede görevlendirilmesi, adı geçen kişinin tekrar Belediyede görevlendirilmesinin bilinçli bir görevlendirme olması, bu Karar içerisinde açıklandığı üzere Belediyede (ve bağlı kuruluşu olan ...’da) mühendis kadrosuna atanmanın 2009 tarihli Yönetmelik kapsamında olması, Daire Kararında kamu zararı olduğu yönünde hüküm kurulan ödemelerin Belediye bütçesinden yapılmış olması dolayısıyla ve bu Karar ve Daire Kararında belirtilen diğer gerekçelerle kamu zararından Belediye personelinin sorumlu tutulmasının hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu kişinin naklen Büyükşehir Belediyesine ataması geldiğinde görev ve yetkisi dahilinde atama onayında imzası olan Büyükşehirdeki görevlilerin bu atamanın Yönetmeliğe uygun olup olmayacağı konusunda gerekli inceleme ve kontrolü yapmadıklarından dolayı sorumlulukları bulunmaktadır. Bu inceleme ve kontrol sonucu söz konusu kişinin uygun kadroya atanması yetki ve görevi Büyükşehir Belediyesindedir.

Somut uygulamada oluşan kamu zararından ...’da atama yapan kamu görevlilerinin sorumlulukları bulunup bulunmadığının incelenmesinde ise: kamu zararına sebep olan ödemelerin Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılması ve hatalı atama konusunda Büyükşehir Belediyesinin düzeltici işlem yapma yetkisinin olması karşısında ...’da atamayı yapan kamu görevlilerinin sorumlulukları bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçeyle sorumlunun iddiaları reddedilerek, 752 Karar-184 İlam sayılı Daire Kararının 67’nci maddesinin TASDİKİNE (Temyiz Kurulu ve ....Daire Başkanı ... ve Üye ...’ın aşağıda yer alan karşı oy gerekçesine karşı), oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 18.10.2023 tarih ve 55984 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Karşı oy gerekçesi

Temyiz Kurulu ve ....Daire Başkanı ... ve Üye ...’ın karşı oy gerekçesi

Bahsi geçen atama işleminde, adı geçen kişinin ... Genel Müdürlüğünde iktisap ettiği kadroyla ilgili hukuki ihtilaf bulunmamaktadır. İlgili adı geçen kurumdan ... Büyükşehir Belediyesine naklen geçmiştir. Eğitim durumu, hizmet yılı ve -unvan değişikliği sınavında başarılı olmak hariç- diğer koşulları da sağlamaktadır. Temyiz dilekçesi ekinde yer verilen ve duruşma sırasında sunulan kesinleşmiş idare mahkemesi kararları da dikkate alındığında, somut uygulamada hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu İtibarla, Daire Kararının Kaldırılması gerekir.)